Nuôi thiên đ ch m t cách b o v mùa màngị ộ ả ệ
hi u quệ ả
Hi n nay, nuôi thiên đ ch trên đ ng ru ng đ tiêu di t các loài côn trùng gâyệ ị ồ ộ ể ệ
h i thay vì vi c l m d ng hóa ch t phun lên rau c , qu không nh ng là m tạ ệ ạ ụ ấ ủ ả ữ ộ
ph ng pháp đem l i hi u qu cao, là m c tiêu nghiên c u c a các nhà khoaươ ạ ệ ả ụ ứ ủ
h c mà hi n còn đang đ c nhà n c ta khuy n khích áp d ng và b c đ uọ ệ ượ ướ ế ụ ướ ầ
đã đem lai nh ng k t qu khá thành công. V i ba loài thiên đ ch đáng chú ýữ ế ả ớ ị
đ c chú tr ng nhân nuôi và s d ng là nh n b t m i, b xít b t m i và ongượ ọ ử ụ ệ ắ ồ ọ ắ ồ
m t đ ..ắ ỏ
M i loài thiên đ ch đ u có nh ng tác d ng khác nhau v i nhi u lo i câyỗ ị ề ữ ụ ớ ề ạ
tr ng. Đi n hành nh vi c nuôi b xít b t m i (Orius sauteri P) ồ ể ư ệ ọ ắ ồ th trênả
ru ng d a chu t Hà N i ) đã cho th y s l ng b trĩ b kh ng ch , khôngộ ư ộ ở ộ ấ ố ượ ọ ị ố ế
tăng v t quá ng ng gây h i (không c n phun thu c), năng su t qu khôngượ ưỡ ạ ầ ố ấ ả
kém v tr c, mã qu đ p, không b cong queo, bi n d ng. ụ ướ ả ẹ ị ế ạ
Th nh n b t m i (Amblyseius) trên nh ng khu v c tr ng rau màu c n b oả ệ ắ ồ ữ ự ồ ầ ả
v , chúng s tiêu di t h t các loài nh n đ , nh n tr ng gây h i cây tr ng màệ ẽ ệ ế ệ ỏ ệ ắ ạ ồ
không c n phun thu c hóa h c. Trong tr ng h pầ ố ọ ườ ợ môi tr ng ít nh n đ cóườ ệ ỏ
th s d ng thêm các th c ăn khác nh nh n tr ng, ph n hoa, m t ong để ử ụ ứ ư ệ ắ ấ ậ ể
giúp nh n b t m i duy trì s s ng. Các th nghi m th nh n b t m i t i vùngệ ắ ồ ự ố ử ệ ả ệ ắ ồ ạ
Thanh trì, Hoàng Mai và Gia Lâm (Hà N i) cho th y nh n m t m i có khộ ấ ệ ắ ồ ả
năng kìm hãm nh n đ son trên cây đ u cô ve ngoài đ ng ru ng. V i m t đệ ỏ ậ ồ ộ ớ ậ ộ
th 3 con/cây trong vòng 16 ngày m t đ nh n b t m i đã tăng g p 13 l n,ả ậ ộ ệ ắ ồ ấ ầ
m t đ nh n đ son gi m t 70 con/cây xu ng còn kho ng 3 con/cây. Trongậ ộ ệ ỏ ả ừ ố ả
khi v i công th c đ i ch ng (không th nh n b t m i), m t đ nh n đ ti pớ ứ ố ứ ả ệ ắ ồ ậ ộ ệ ỏ ế
t c tăng t i 100 con/cây.ụ ớ
Ong m t đ (Trichogramma ) có kh năng di t sâu đ c thân, sâu t h i c iắ ỏ ả ệ ụ ơ ạ ả
b p, ngô bông,… các t nh Thái Bình, Nam Đ nh, H ng Yên, Đ ng Tháp,ắ ở ỉ ị ư ồ
Bình D ng và vùng tr ng bông Nha H (Ninh Thu n). K t qu b c đ uươ ồ ở ồ ậ ế ả ướ ầ
cho th y s l ng b trĩ và sâu đ c thân gi m không kém so v i phun thu cấ ố ượ ọ ụ ả ớ ố
hóa h c.ọ
Theo tinh toan cua cac nha khoa hoc, chi phi cho viêc dung bo xit băt môi# # $ # % & # & % & # # %
không re h n so v i dung thuôc bao vê th c vât. N u chi phí ti n hóa ch t$ ơ ớ % # $ & ự & ế ề ấ
phun cho m t sào ru ng hêt kho ng 130.000 đông thì chi phi nuôi, tha thiênộ ộ # ả % # $
đich cung kho ng ây, nh ng hiêu qua b c đâu la nh nhau. N u duy trì& ' ả # ư & $ ướ % % ư ế
ph ng pháp này chúng ta có th t o ra ngu n thiên đ ch lâu dài trong tươ ể ạ ồ ị ự
nhiên, t đó gi m chi phí nhân nuôi d n đ n s gi m đ c giá thành.ừ ả ẫ ế ẽ ả ượ
Tuy nhiên hi n ch a co đ n vi nao dam đam nhân khâu nay vi, muôn biênệ ư # ơ & % # $ & % % # #
thiên đich thanh th ng phâm phai đâu t dây chuyên san xuât quy mô l n,& % ươ $ $ % ư % $ # ớ
trong khi không lây gi đam bao co ban đ c. Đ ng th i, muôn triên khai đ c# % $ $ # # ượ ồ ờ # $ ượ
ph ng phap nay, phai th c hiên đông bô trên quy mô l n. Không thê ruôngươ # % $ ự & % & ớ $ &
nay dung thiên đich, ruông khac lai phun thuôc sâu. % % & & # & #
C n có nh ng chính sách c a nhà n c nh m tr giá cho nông dân khi hầ ữ ủ ướ ằ ợ ọ
s d ng các ph ng pháp sinh h c trong nông nghi p; ngoai ra nên hô trử ụ ươ ọ ệ % ' ợ
kinh phi cho nha khoa hoc nuôi thiên đich va chuyên giao cho nông dân.# % & & % $