BỘ NÔNG NGHIỆP VÀ MÔI TRƢỜNG
GIÁO TRÌNH MÔ ĐUN
KHAI THÁC VÀ TIÊU THỤ SẢN PHẨM
MÃ SỐ: MĐ 04
NGHỀ: NUÔI ONG VÀ KHAI THÁC, TIÊU
THỤ MẬT AN TOÀN SINH HỌC
Trình độ: Sơ cấp nghề
Hà Nội - Năm 2025
LỜI GIỚI THIỆU
Hiện nay, công tác đào tạo nghề cho lao động nói chung, đặc biệt là lao
động nông thôn, lao động vùng đồng bào dân tộc thiểu số miền núi đang
được các cấp, các ngành toàn hội quan tâm, bước đầu đã đạt nhiều kết
quả tích cực. Tuy nhiên, việc triển khai đào tạo vẫn còn gặp khó khăn như: cơ
sở vật chất phục vụ giảng dạy học tập còn hạn chế, đội ngũ giáo viên chưa
đáp ứng đầy đủ yêu cầu, đặc biệt nhiều nghề mới còn thiếu tài liệu, giáo trình,
ảnh hưởng không nhỏ đến chất lượng đào tạo.
Để mở rộng ngành nghề đào tạo phợp với nhu cầu phát triển kinh tế
địa phương, gắn đào tạo với giải quyết việc làm chuyển dịch cấu lao
động, Cục Kinh tế hợp tác Phát triển nông thôn tổ chức biên soạn Giáo
trình sơ cấp nghề “Nuôi ong và khai thác, tiêu thụ mt an toàn sinh học”. Giáo
trình này nhằm trang bị cho giáo viên học viên những kiến thức, kỹ năng
cơ bản, thiết thực, chú trọng rèn luyện thực hành gắn với sản phẩm cụ thể.
Nội dung giáo trình được biên soạn ngắn gọn, súc tích, phù hợp với
điều kiện thực tế nhu cầu học nghề của người lao động. Trên sở tham
khảo, kế thừa một số tài liệu đã ban hành, đồng thời gắn với thực tiễn t
nhiên, kinh tế hội của các địa phương, nhóm biên soạn xây dựng giáo
trình này với mong muốn góp phần phát triển kinh tế tại chỗ, tạo việc làm bền
vững cho người lao động.
Giáo trình gồm 04 mô đun:
01: Chuẩn bị và thiết lập trại ong
02: Chăm sóc, quản lý đàn ong theo hướng an toàn sinh học
MĐ 03: Quản lý u, bnh địch hi đàn ong đm bảo an tn sinh hc
04: Khai thác và tiêu thụ sản phẩm
Trong quá trình biên soạn, nhóm c giả nhn được sự quan tâm, hỗ tr
của Cục Kinh tế hợp c Phát triển ng thôn, c doanh nghiệp, sở giáo
dục nghề nghiệp đồng nghiệp. Nm xin tn trọng cảm ơn sự giúp đq
u này.
Giáo viên thể tham khảo thêm các tài liệu khác, điều chỉnh, bổ sung
nội dung thời gian giảng dạy sao cho phù hợp thực tiễn. Dù đã nhiều cố
gắng, song đây là lần đầu giáo trình được xuất bản, khó tránh khỏi thiếu sót.
Nhóm biên soạn mong nhận được ý kiến đóng góp của các nhà quản lý, giáo
viên, học viên và bạn đọc để giáo trình ngày càng hoàn thiện hơn.
Xin trân trọng cảm ơn!
Tham gia biên soạn
1. Lê Trung Hưng: Chủ biên
2. Nguyễn Mậu Thái
3. Phùng Hữu Chính
4. Phùng Trung Hiếu
5. Lê Công Hùng
6. Nguyễn Linh
7. Nguyễn Xuân Hiền
MC LC
1. V trí, tính cht của mô đun ................................................................................. 1
2. Mc tiêu của mô đun ........................................................................................... 1
3. Ni dung của mô đun .......................................................................................... 2
Bài 1: Khai thác các sản phẩm từ ong .......................................................................... 2
1. Các sản phẩm khai thác từ ong ............................................................................ 2
1.1. Mật ong ......................................................................................................... 2
1.2. Sáp ong ......................................................................................................... 3
1.3. Phấn hoa ........................................................................................................ 3
1.4. Sữa ong chúa ................................................................................................. 3
1.5. Keo ong và các sản phẩm phụ khác .............................................................. 3
2. Nguyên tắc khai thác ........................................................................................... 4
2.1. Chọn thời điểm và mùa khai khác phù hợp .................................................. 4
2.2. Giữ an toàn cho đàn ong ............................................................................... 9
2.3. Vệ sinh dụng cụ, thùng và khu vực khai thác ............................................. 11
3. Quy trình các bước thực hiện khai thác ............................................................. 13
3.1. Quy trình khai thác mật ong ....................................................................... 13
3.2. Quy trình khai thác phấn hoa ...................................................................... 17
3.3. Quy trình khai thác sữa ong chúa ............................................................... 19
3.4. Khai thác sáp ong ........................................................................................ 23
Bài 2: Sơ chế, phân loại sản phẩm ............................................................................... 25
1. Khái quát về sơ chế, phân loại sản phẩm .......................................................... 25
2. Tu chun cht lượng yêu cầu an tn sinh học trong xlý sản phẩm ............. 25
3. Kỹ thuật sơ chế, phân loại từng loại sản phẩm .................................................. 26
3.1. Sơ chế và phân loại mật ong ....................................................................... 26
3.2. Sơ chế và phân loại phấn hoa ..................................................................... 28
3.3. Sơ chế và phân loại sữa ong chúa ............................................................... 30
3.4. Sơ chế và phân loại sáp ong ........................................................................ 32
Bài 3: Đóng gói và bảo quản sản phẩm ...................................................................... 35
1. Khái niệm và vai trò của đóng gói, bảo quản sản phẩm từ ong ........................ 35
2. Các loại bao bì phổ biến .................................................................................... 36
2.1. Chai, lọ thủy tinh, chai nhựa an toàn, túi hút chân không. ......................... 36
2.2. Nhãn mác: quy định pháp luật (Nghị định 111/2021/NĐ-CP). .................. 36
3. Nguyên tắc đóng gói .......................................................................................... 36
3.1. Đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm. .......................................................... 36
3.2. Tránh nhiễm chéo và mất phẩm chất .......................................................... 37