Đề tài
Phân tích môi trường
đầu tư quốc tế tại Việt Nam
Contents
LỜI MỞ ĐẦU ........................................................................................................................4
CHƯƠNG I ............................................................................................................................4
NHỮNG HIỂU BIẾT VỀ MÔI TRƯỜNG ĐẦU TƯ QUỐC TẾ ........................................4
1. Khái niệm .......................................................................................................................4
2. Các nhân tố cấu thành và tác động các nhân tố đó: ..........................................................5
2.1. Môi trường nước đầu tư ...........................................................................................5
2.2. Môi trường nước nhận đầu tư ...................................................................................8
2.3. Môi trường toàn cầu ............................................................................................... 13
3. Vai trò của nghiên cứu môi trường đầu tư quốc tế ......................................................... 14
3.1 Đối với các nhà lãnh đạo ở cấp vĩ mô ...................................................................... 14
3.2 Đối với các nhà đầu tư............................................................................................ 16
4. Các tiêu chí đánh giá môi trường đầu tư quốc tế: ........................................................... 17
4.1. Chỉ số cạnh tranh toàn cầu Global Competitiveness Index (GCI): ........................... 17
4.2. Chỉ số Thúc đẩy thương mại toàn cầu Enabling Trade Index (ETI) ......................... 33
4.3.Chỉ số thuận lợi kinh doanh của World Bank (Ease of Doing Business Index) ......... 35
5. Kinh nghiệm về hoàn thiện môi trường đầu tư quốc tế và bài học rút ra để tăng cường
thu hút vốn đầu tư ................................................................................................................. 40
5.1 Môi trường đầu tư của Trung Quốc và những biện pháp nhằm hoàn thiện chính sách
thu hut vốn từ nước ngoài .................................................................................................. 40
5.2 Môi trường đầu tư của Singapore và những biện pháp nhằm hoàn thiện chính sách
thu hut vốn từ nước ngoài .................................................................................................. 46
5.3 Kinh nghiệm của Thái Lan và Malaysia: đầu tư theo hướng chọn lọc ...................... 50
5.4 Kinh nghiệm Nhật Bản trong thu hút đầu tư nước ngoài .......................................... 50
5.5 Bài học kinh nghiệm cho hoạt động thu hút đầu tư nước ngoài tại Việt Nam .......... 52
CHƯƠNG 2 ......................................................................................................................... 60
THỰC TRẠNG MÔI TRƯỜNG ĐẦU TƯ QUỐC TẾ TẠI VIỆT NAM .............................. 60
1. Phân tích môi trường đầu tư quốc tế ........................................................................ 60
1.1 Môi trường chính trị-xã hội .................................................................................. 60
1.2 Môi trường văn hóa .............................................................................................. 70
1.3 Môi trường pháp lý-hành chính ............................................................................... 74
1.4 Môi trường kinh tế-tài nguyên .............................................................................. 91
Hình 27: Bảng xếp hạng môi trường kinh doanh của Việt Nam 2005-2012 ................... 113
1.5 Môi trường tài chính ............................................................................................. 127
1.6 Môi trường cơ sở hạ tầng ................................................................................... 147
1.7 Môi trường lao động .......................................................................................... 158
1.8 Môi trường quốc tế ............................................................................................ 170
2. Xếp hạng môi trường đầu tư và kinh doanh của Việt Nam ..................................... 171
2.1 Theo WorldBank ................................................................................................... 171
2.2 Theo Diễn đàn kinh tế thế giới (WEF) ................................................................... 186
3. Kết luận về môi trường đầu tư ............................................................................... 193
CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP ĐỀ XUẤT ĐỂ HOÀN THIỆN MÔI TRƯỜNG ĐẦU TƯ NHẰM
THU HÚT ĐẦU TƯ NƯỚC NGOÀI ...................................................................................... 198
1. Môi trường chính trị xã hội .................................................................................... 198
2. Môi trường văn hóa ............................................................................................... 200
3. Môi trường pháp luật- hành chính .......................................................................... 201
4. Môi trường kinh tế-tài nguyên ............................................................................... 202
5. Môi trường tài chính .............................................................................................. 204
6. Môi trường cơ sở hạ tầng ....................................................................................... 204
7. Môi trường lao động .............................................................................................. 205
8. Môi trường quốc tế ................................................................................................ 206
LỜI MỞ ĐẦU
Cùng với xu thế hội nhập toàn cầu của thế giới, việc thu hút vốn đầu tư từ nước
ngoài là một điều vô cùng quan trọng trong nền kinh tế chậm phát triển như Việt Nam .
Việc thu hút vốn đầu tư từ nước ngoài có rất nhiều lợi ích như: giúp thay đổi cơ cấu kinh
tế trong nước theo hướng có hiệu quả, giúp giải quyết những vẫn đề khó khăn về kinh tế
xa hội trong nước…
Môi trường đầu tư là một cơ sở rất quan trọng để các nhà đầu tư lựa chọn quốc gia
tiếp nhận vốn phù hợp và mang đến lợi nhuận cao nhất cho mình. Việt Nam, với những
lợi thế so sánh sẵn có cùng với chính sách mở cửa hội nhập của Đảng và Nhà nước, đã
trở thành một quốc gia có môi trường đầu tư hấp dẫn với nước ngòai. Tuy nhiên, nước ta
vẫn phải đang đối mặt với những tồn tại cần khắc phục của môi trường đâu tư. Do đó,
mục tiêu của đề tài chính là nghiên cứu và đánh giá các khía cạnh trong môi trường đầu
tư của Việt Nam, tìm hiểu những bài học kinh nghiệm về đầu tư quốc tế của nước ngoài.
Từ đó rút ra bài học và những giải pháp cần phải thực hiện tiến tới hòan thiện môi trường
đầu tư quốc tế tại Việt Nam.
Tuy nhiên để thu hút được nguồn vốn đầu tư từ nước ngoài thì điều quan trọng
nhất mà nhà nước và doạnh nghiệp cần hợp tác đó là tạo ra một môi trường đầu tư thuận
lợi nhất, điều chỉnh hệ thống pháp luật ngày càng hiệu quả hơn đồng thời phải đánh giá
được hiện trạng của môi trường nước ta hiện nay để có hướng đi thích hợp.
CHƯƠNG I
NHỮNG HIỂU BIẾT VỀ MÔI TRƯỜNG ĐẦU TƯ QUỐC TẾ
1. Khái niệm
Môi trường đầu tư quốc tế là tổng hòa các yếu tố vị trí địa lý - điều kiện tự nhiên,
tình hình chính trị, chính sách pháp luật, trình độ phát triển kinh tế, đặc điểm văn hoá -xã
hội của một quốc gia mà các nhà đầu tư cần phải xem xét và nghiên cứu kỹ lưỡng trước
khi quyết định đầu tư vào khu vực hoặc quốc gia đó. Các nhóm yếu tố này có thể làm
tăng khả năng sinh lãi hoặc rủi ro cho các nhà đầu tư, vì vậy ảnh hưởng đến việc đầu tư
của các nhà đầu tư nước ngoài ở nước nhận đầu tư.
2. Các nhân tố cấu thành và tác động các nhân tố đó:
Môi trường đầu tư quốc tế bao gồm 3 thành phần cơ bản : môi trường nước đầu tư,
môi trường nước nhận đầu tư và môi trường toàn cầu.
- Môi trường nước đầu tư, còn được gọi là nhóm các yếu tố đẩy, là các yếu tố
trong môi trường kinh doanh của một quốc gia có tác động thúc đẩy, khuyến khích hay
hạn chế các nhà đầu tư trong nước quyết định đầu tư ra nước ngoài.
- Môi trường nước nhận đầu tư là các yếu tố trong môi trường kinh doanh của một
quốc gia có tác động lôi kéo, thu hút hay hạn chế các nhà đầu tư nước ngoài đến đầu tư.
Do đó, các yếu tố này còn được gọi là nhóm các yếu tố kéo.
- Môi trường toàn cầu là các yếu tố có tác động đến hoạt động của các nhà đầu tư
trên phạm vi toàn cầu, bất kể nhà đầu tư đang hoạt động ở quốc gia nào.
Hoạt động đầu tư dù là gián tiếp hay trực tiếp đều chịu ảnh hưởng rất lớn từ sự
tương tác giữa các thành phần này.
2.1. Môi trường nước đầu tư
2.1.1 Yếu tố tự nhiên
Quyết định đầu tư ra nước ngoài của nhà đầu tư trong nước phụ thuộc nhiều vào các
yếu tố tự nhiên nước đó, chẳng hạn như:
- Khan hiếm về nguồn tài nguyên thiên nhiên sẽ dẫn đến nhu cầu lớn về nguyên
nhiên liệu phục vụ sản xuất, do đó buộc các nhà đầu tư trong nước phải đầu tư vào các
quốc gia khác để khai thác, tận dụng nguồn tài nguyên của các nước này.
- Những bất lợi chung về vị trí địa lý, địa hình có thể gây nhiều khó khăn cho việc
xây dựng cơ sở hạ tầng phục vụ sản xuất. Bên cạnh đó điều kiện khí hậu bất lợi cũng có
những ảnh hưởng lớn đến năng suất của các ngành kinh tế trong nước, đặc biệt là ngành
