Đ bài: Phân tích nh ng đc s c ngh thu t c a thiên truy n anh hùng c a Nguy nề ữ ặ ắ ệ ậ ủ ệ ủ ễ
Minh Châu: "M nh trăng cu i r ng"ả ố ừ
Bài làm
Nguy n Minh Châu có m t v trí quan tr ng l ch s văn h c Vi t Nam hi n đi. Trongễ ộ ị ọ ị ử ọ ệ ệ ạ
giai đo n văn h c th i ch ng M (1965 - 1975) ông là m t trong nh ng cây bút xu t s cạ ọ ờ ố ỹ ộ ữ ấ ắ
nh t (ti u thuy t C a sông, D u chân ng i lính và nhi u truy n ng n). Sau 1975, trongấ ể ế ử ấ ườ ề ệ ắ
phong trào đi m i văn h c, Nguy n Minh Châu l i là m t ng i đi tiên phong, khôngổ ớ ọ ễ ạ ộ ườ
ph i chi b ng nhi t tình và t t ng mà còn b ng nh ng tác ph m có giá tr cách tân l nả ằ ệ ư ưở ằ ữ ẩ ị ớ
và ph m ch t ngh thu t cao (t p truy n B n quê, C lau).ẩ ấ ệ ậ ậ ệ ế ỏ
M nh trăng cu i r ng là truy n ng n xu t s c nh t c a Nguy n Minh Châu th i ch ngả ố ừ ệ ắ ấ ắ ấ ủ ễ ờ ố
Mĩ. Thiên truy n có ba sáng t o đc s c:ệ ạ ặ ắ
M t là sáng t o tình hu ng truy n. Đi v i ngh thu t truy n ng n, vi c sáng t o ra tìnhộ ạ ố ệ ố ớ ệ ậ ệ ắ ệ ạ
hu ng truy n có ý nghĩa quy t đnh. M nh trăng cu i r ng đã t o ra đc m t tình hu ngố ệ ế ị ả ố ừ ạ ượ ộ ố
truy n r t đc s c.ệ ấ ặ ắ
Truy n vi t v ch nghĩa anh hùng, ca ng i nhân v t anh hùng trong chi n đu ch ng Mĩ,ệ ế ề ủ ợ ậ ế ấ ố
m t đ tài ph bi n c a ta th i ch ng Mĩ. Lo i truy n này d nhàm chán n u nh khôngộ ề ổ ế ủ ờ ố ạ ệ ễ ế ư
có cách thu t k đc đáo, m i m .ậ ể ộ ớ ẻ
M nh trăng cu i r ng đã kh c ph c đc s nhàm chán đó. Truy n k h p d n. G ngả ố ừ ắ ụ ượ ự ệ ể ấ ẫ ươ
m t ng i anh hùng c hi n d n, hi n d n ra m t cách t nhiên mà h i h p. M t khác,ặ ườ ứ ệ ầ ệ ầ ộ ự ồ ộ ặ
truy n chi n đu, truy n anh hùng mà v n t i mát. M t s k t h p gi a tình yêu và chệ ế ấ ệ ẫ ươ ộ ự ế ợ ữ ủ
nghĩa anh hùng. Ng i anh hùng đc phát hi n ra cùng m t lúc v i ng i yêu G ngườ ượ ệ ộ ớ ườ ươ
m t ng i anh hùng càng r c r , tình yêu càng n ng th m Truy n vi t hay là truy n khiặ ườ ự ỡ ồ ắ ệ ế ệ
k t thúc v n đ l i d âm d v . M nh trăng cu i r ng khi k t thúc đã đ l i đc d âmế ẫ ể ạ ư ư ị ả ố ừ ế ể ạ ượ ư
d v nh th : m t n i bâng khuâng khó t v m t cái gì đó th c mà nh t o nh, m t vư ị ư ế ộ ỗ ả ề ộ ự ư ạ ả ộ ẻ
đp cao c tuy v n g n gũi đy mà d ng nh không sao v i t i đc. M t d v đyẹ ả ẫ ầ ấ ườ ư ớ ớ ượ ộ ư ị ầ
ch t th lãng m n r t thú v .ấ ơ ạ ấ ị
Truy n có hai nhân v t: Lãm m t anh lái xe đng Tr ng S n và Nguy t, m t cô côngệ ậ ộ ườ ườ ơ ệ ộ
nhân giao thông s a đng ng m Đá Xanh, m t m c tiêu đánh phá ác li t c a máy bayử ườ ở ầ ộ ụ ệ ủ
đch. Hai ng i đc ch Tính (ch c a Lãm. cùng công tác v i Nguy t) gi i thi u v iị ườ ượ ị ị ủ ớ ệ ớ ệ ớ
nhau qua th t . H tìm hi u nhau và hình dung ra nhau b ng t ng t ng d a trên nh nư ừ ọ ể ằ ườ ươ ự ậ
xét c a ch Tính. Tuy th h r t có c m tình v i nhau, th m chí ch đi nhau m t cáchủ ị ế ọ ấ ả ớ ậ ờ ợ ộ
thu chung.ỷ
Tình hu ng truy n x y ra nh th này: Lãm và Nguy t, theo k ho ch c a ch Tính, số ệ ả ư ế ệ ế ạ ủ ị ẽ
g p nhau công tr ng Đá Xanh. Trên đng đn v i nhau, Nguy t tình c l i đi nh xeặ ở ườ ườ ế ớ ệ ờ ạ ờ
c a Lãm. Ch đi nhau, đi tìm nhau, nh ng ng i c nh nhau mà không bi t. Lãm ng i kủ ờ ợ ư ồ ạ ế ườ ể
chuy n, lúc đu xem th ng cô gái. V sau ngày càng phát hi n cô, cùng v i v đp,ệ ầ ườ ề ệ ở ớ ẻ ẹ
m t ph m ch t anh hùng chói l i. Anh d n d n đoán ra đy là ng i mà anh đang tìm g pộ ẩ ấ ọ ầ ầ ấ ườ ặ
và tình yêu n y n d n tr c ph m ch t anh hùng c a cô gái. Nh ng đn khi bi t rõ đyả ở ầ ướ ẩ ấ ủ ư ế ế ấ
chính là Nguy t và tình yêu phát tri n "g n nh mê mu i l n c m ph c” thì cô l i ra đi.ệ ể ầ ư ộ ầ ả ụ ạ
Và do l ngày h n. ngày hôm sau khi Lãm tìm t i công tr ng Đá Xanh thì cô đã đi r i.ỡ ẹ ớ ườ ồ
M t tình hu ng ng u nhiên nh ng ph n ánh đúng đây cu c tình duyên đy éo le và trộ ố ẫ ư ả ộ ầ ớ
trêu, th i chi n tranh nói chung, đi v i s ph n cá nhân, nh ng li h p ng u nhiên l i g nờ ế ố ớ ố ậ ữ ợ ẫ ạ ầ
nh là quy lu t c a th i chi n tranh nh t là vào th i đi m ác li t c a nó.ư ậ ủ ờ ế ấ ờ ể ệ ủ
Đi u đc bi t h i h p và thú v c a tình hu ng này là nó gi ng nh m t trò ch i ú timề ặ ệ ồ ộ ị ủ ố ố ư ộ ơ
v y. Tìm nhau mà không g p. g p thì không bi t, bi t r i l i không g p đc n a.ậ ặ ặ ế ế ồ ạ ặ ượ ữ
Hai là xây d ng nhân v t Nguy t. M t nhân v t lí t ng: đp ng i, đp n t, tâm h nự ậ ệ ộ ậ ưở ẹ ườ ẹ ế ồ
trong sáng, trí dũng tuy t v i. Nh ng xu t hi n bình d , không có v anh hùng, th m chí bệ ờ ư ấ ệ ị ẻ ậ ị
xem th ng n a. Ph m ch t anh hùng c hi n d n ra m t cách t nhiên, H n nhiên,ườ ữ ẩ ấ ứ ệ ầ ộ ự ồ
khiêm t n. Ph m ch t đc bi t c a cô gái này là ni m tin kì l cu c đi. Yêu và chungố ẩ ấ ặ ệ ủ ề ạ ở ộ ờ
thu v i m t ng i ch a h ti p xúc, ch a h bi t m t. M t tâm h n lãng m n, s ng v iỷ ớ ộ ườ ư ề ế ư ề ế ặ ộ ồ ạ ố ớ
lí t ng, s ng v i t ng lai, tin ch c nh ng đi u mình mong mu n. Ni m tin r t đp :ưở ố ớ ươ ắ ở ữ ề ố ề ấ ẹ
"Trong lòng cô ta, cái S I ch xanh nh bé và óng ánh. qua th i gian và bom đn v nỢ ỉ ỏ ờ ạ ẫ
không phai nh t, không h đt".ạ ề ứ
Nh ng ng i nh th hoàn toàn có th c trong th i chi n tranh. Riêng Nguy t l i cònữ ườ ư ế ự ờ ế ệ ạ
đc tô đi m thêm, lãng m n hoá, lí t ng hoá thêm qua con m t đy quí yêu c a ng iượ ể ạ ưở ắ ầ ủ ườ
k chuy n: anh lái xe tên là Lãm. Tình yêu c a anh ta đã bao b c cô gái "Trong m t b uể ệ ủ ọ ộ ầ
không khí vô trùng" (Ni. Niculin).
Ba la hình nh sáng t o "M nh trăng cu i r ng". Hình nh này có m t vai trò h t s cả ạ ả ố ừ ả ộ ế ứ
quan tr ng đi v i ch đ truy n, tình hu ng truy n, cách k chuy n và s th hi n nhânọ ố ớ ủ ề ệ ố ệ ể ệ ự ể ệ
v t Nguy t.ậ ệ
Không ph i v ng trăng tròn mà m t m nh trăng khuy t m ng manh khi n hi n ch pả ầ ộ ả ế ỏ ẩ ệ ậ
ch n "Nh m t trò ch i ú tim" cu i r ng. Lãm b t đu kính n Nguy t vì m nh trăngờ ư ộ ơ ở ố ừ ắ ầ ể ệ ả
y mà anh t ng nh là ánh pháo sáng. Nh ánh trăng y, anh ta càng nh n ra v đpấ ưở ư ờ ấ ậ ẻ ẹ
l ng l y c a Nguy t "V ng trăng soi th ng vào khuôn m t Nguy t, làm cho khuôn m tộ ẫ ủ ệ ầ ẳ ặ ệ ặ
t i mát ng i lên đp l th ng". Nh ng cũng nh m nh trăng cu i r ng, Nguy t hi n raươ ờ ẹ ạ ườ ư ư ả ố ừ ệ ệ
r i v t m t đi nh m t o nh, m t v đp lung linh huy n o xa v i... Tác gi nhồ ụ ấ ư ộ ả ả ộ ẻ ẹ ề ả ờ ả ờ
m nh trăng y đã t đc nh ng đi u r t khó t c gái tên là Nguy t - Nguy t, làả ấ ả ượ ữ ề ấ ả ở ỏ ệ ệ
trăng. Phân tích M nh trăng cu i r ng mà b qua hình nh m nh trăng khuy t y, có thả ố ừ ỏ ả ả ế ấ ể
xem nh b m t m t n a giá tr c a tác ph mư ỏ ấ ộ ử ị ủ ẩ
