TÓM TẮT LUẬN VĂN
LỜI NÓI ĐẦU
Kinh tế Việt Nam hiện nay đang hội nhập sâu rộng với nhiều kinh tế thế giới, tạo
điều kiện học hỏi kiến thức mới, công nghệ hiện đại cũng như kinh nghiệm triển khai
nhiều hình thức kinh doanh. Ngành ngân hàng vốn là huyết mạch của nền kinh tế càng
thay da đổi thịt, áp dụng nhiều sản phẩm dịch vụ mới trên nền tảng công nghệ. Dịch vụ
thẻ thanh toán đang dần dần xây dựng vị thế của mình, là một trong những mũi nhọn
trong chiến lược phát triển của nhiều ngân hàng. Ngân hàng TMCP Á Châu là một trong
số những ngân hàng đó.
Trải qua hơn 20 năm thành lập, Ngân hàng TMCP Á Châu (ACB) được đánh giá là
một trong những Ngân hàng TMCP hàng đầu Việt Nam. Tuy nhiên, năm 2012, bên cạnh
ảnh hưởng của nền kinh tế, ACB còn gặp phải khó khăn do sự cố trong Ban lãnh đạo
Ngân hàng. ACB đã phải đối mặt với nhiều thách thức để khôi phục lại hình ảnh Ngân
hàng. Trải qua thời điểm khó khăn, ACB bước từng bước vững vàng trên thị trường ngân
hàng, dần lấy lại hình ảnh trong mắt khách hàng.
Với chiến lược chủ chốt “Định hướng Ngân hàng bán lẻ”, khách hàng ACB hướng
đến là đối tượng cá nhân và doanh nghiệp vừa và nhỏ. Nhằm đạt mục tiêu này, chú trọng
đến việc phát triển mảng dịch vụ là điều quan trọng, trong đó đặc biệt là sản phẩm thẻ
thanh toán.
Ngân hàng thương mại cổ phần Á Châu chi nhánh Hà Nội được thành lập đến nay
đã hơn 20 năm, dịch vụ thẻ thanh toán của chi nhánh đã có những thành tựu nhất định
nhưng vẫn còn tồn tại những hạn chế, thị phần dịch vụ thẻ thanh toán còn thấp nếu đem
ra so sánh với các đối thủ cạnh tranh trên cùng địa bàn, cũng như chưa tương xứng kỳ
vọng của Ngân hàng Á Châu với định hướng Ngân hàng bán lẻ. Việc này đặt ra bài toán
phát triển sản phẩm thẻ thanh toán để bắt nhịp với xu thế cạnh tranh ngày càng khốc liệt.
Vì vậy, tác giả quyết định lựa chọn đề tài “Phát triển dịch vụ thẻ thanh toán tại Ngân
hàng TMCP Á Châu chi nhánh Hà Nội” để làm luận văn Thạc sỹ Tài chính – Ngân hàng.
Trên cơ sở nghiên cứu hoạt động phát triển dịch vụ thẻ thanh toán tại ACB – Hà
Nội, luận văn hướng tới những mục tiêu cụ thể sau:
Thứ nhất, hệ thống những vấn đề cơ bản về phát triển dịch vụ thẻ thanh toán và vai
trò của dịch vụ thẻ thanh toán trong hoạt động của Ngân hàng thương mại;
Thứ hai, đánh giá và phân tích thực trạng phát triển dịch vụ thẻ thanh toán tại ACB –
Hà Nội trong giai đoạn 2011 – 2015;
Thứ ba, đề xuất những giải pháp nhằm phát triển dịch vụ thẻ thanh toán tại ACB –
Hà Nội và đưa ra một số kiến nghị với các đơn vị liên quan.
Phương pháp thu thập thông tin, dữ liệu
Dữ liệu thứ cấp được thu thập theo qui trình chung gồm 4 bước như sau:
Bước đầu tiên là xác định những thông tin cần thiết cho cuộc nghiên cứu, bám sát
theo mục tiêu nghiên cứu;
Tiếp theo là tìm kiếm các nguồn dữ liệu có chứa đựng các thông tin cần thiết: Các
dữ liệu bên trong: tài liệu, thông tin nội bộ. Các dữ liệu bên ngoài như các báo cáo tổng
hợp của Ngân hàng Nhà nước, Hiệp hội thẻ, dữ liệu thu thập qua báo chí, mạng Internet.
Các nguồn dữ liệu này được trích dẫn trực tiếp trong luận văn và được ghi chú chi tiết
trong phần tài liệu tham khảo.
Các bước tiếp theo là tiến hành thu thập và đánh giá thông tin.
Dữ liệu sơ cấp được thu thập thông qua thu thập từ phỏng vấn, bảng câu hỏi thăm
dò ý kiến của khách hàng hiện đang sử dụng sản phẩm, dịch vụ của ACB trên địa bàn Hà
Nội.
Luận văn chủ yếu sử dụng phương pháp phân tích – tổng hợp để nghiên cứu: phân
tích các dữ liệu nhằm tìm hiểu thực trạng của vấn đề từ đó tổng hợp các nguyên nhân của
những yếu điểm còn tồn tại nhằm đề xuất các giải pháp.
CHƯƠNG 1: NHỮNG VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ PHÁT TRIỂN DỊCH VỤ THẺ
THANH TOÁN TẠI NHTM
Có nhiều cách định nghĩa về thẻ thanh toán, nhưng chung lại thẻ thanh toán là tên
gọi chung cho các thẻ do các tổ chức tài chính - ngân hàng phát hành, có tác dụng là một
phương tiện thanh toán không dùng tiền mặt mà chủ thẻ sử dụng để rút tiền tại các máy
rút tiền tự động hay ngân hàng đại lý, hoặc thanh toán khi mua sản phẩm, dịch vụ tại các
điểm chấp nhận thanh toán bằng thẻ. Sử dụng thẻ thanh toán mang lại nhiều lợi ích cho
người tiêu dùng và ngân hàng, cũng như thuận tiện cho Chính phủ trong việc điều hành
chính sách tiền tệ
Phát triển dịch vụ thẻ thanh toán chính là việc mở rộng, gia tăng số lượng thẻ phát
hành với nhiều chức năng tiện ích hơn và độ bảo mật cao hơn để dịch vụ thẻ thanh toán
ngày càng trở nên phổ biến trong các Tầng lớp dân cư.
Việc phát triển dịch vụ thẻ thanh toán được đánh giá qua các chỉ tiêu về quy mô và
chất lượng. Các chỉ tiêu về quy mô gồm có: số lượng thẻ phát hành, mạng lưới thanh
toán, số lượng sản phẩm thẻ, doanh số thanh toán. Chỉ tiêu về chất lượng bao gồm: doanh
thu, lợi nhuận từ hoạt động phát hành, thanh toán thẻ, chất lượng sản phẩm dịch vụ, khả
năng kiểm soát, hạn chế rủi ro.
Để phát triển dịch vụ thẻ thanh toán, thì ngân hàng cần chú trọng đến các nhân tố
thuộc về bản thân ngân hàng và môi trường bên ngoài tác động. Trong đó các nhân tố chủ
quan gồm có: quy mô, mạng lưới hoạt động của ngân hàng; trình độ năng lực, thái độ bán
hàng của đội ngũ nhân viên; hệ thống công nghệ và dịch vụ đi kèm; chính sách tiếp thị
và chăm sóc khách hàng; và hệ thống kiểm soát và quản lý rủi ro của ngân hàng. Các
nhân tố khách quan từ môi trường bên ngoài : trình độ dân trí và thói quen tiêu dùng của
người dân; mức thu nhập của dân cư; môi trường pháp lý, công nghệ; sự cạnh tranh từ
các ngân hàng khác cũng là điều ngân hàng cần lưu ý để sự thích ứng nhằm phát triển
dịch vụ thẻ thanh toán.
CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG PHÁT TRIỂN DỊCH VỤ THẺ THANH TOÁN
TẠI NGÂN HÀNG TMCP Á CHÂU CHI NHÁNH HÀ NỘI
Trong những năm trở lại đây, thị trường thẻ Việt Nam đã có những sự phát triển
mạnh mẽ, xu hướng thanh toán bằng thẻ của dân cư cùng bắt đầu gia tăng và nhận thức
về thanh toán thẻ qua POS đã có sự chuyển biến tích cực, tuy nhiên thói quen sử dụng
tiền mặt của người Việt Nam vẫn còn nặng nề.
Chi nhánh Hà Nội của ngân hàng TMCP Á Châu được chính thức khai trương ngày
14/12/1993 tại địa chỉ 84-86 Bà Triệu. Hiện nay chi nhánh thực hiện tương đối đầy đủ
các nghiệp vụ của ngân hàng. Kết quả hoạt động của chi nhánh những năm gần đây luôn
có sự tăng trưởng. Có những thời điểm phải đối mặt với những khó khăn đến từ môi
trường như những biến động của nền kinh tế hay xuất phát từ chính bản thân hệ thống
ACB nhưng chi nhánh đã từng bước vượt qua, dần lấy lại sự ổn định và đạt những kết
quả khả quan trong hoạt động kinh doanh.
Để khảo sát việc phát triển dịch vụ thẻ thanh toán tại chi nhánh, tác giả thực hiện phát
phiếu điều tra cho 200 khách hàng sử dụng dịch vụ của ACB – Hà Nội và thu về 165 phiếu
đủ điều kiện đưa vào nghiên cứu. Hầu hết khách hàng đều hài lòng về chất lượng phục vụ
của chi nhánh như thái độ nhân viên giao dịch nhưng vẫn còn những điều chưa vừa ý như hệ
thống điểm chấp nhận thẻ trên địa còn chưa rộng, thời gian phản hồi từ hệ thống khi khiếu
nại chậm, đa số vẫn chỉ dùng thẻ để rút tiền lương.
Qua nghiên cứu kết quả phát hành và thanh toán thẻ tại chi nhánh, việc phát triển
dịch vụ thẻ thanh toán đã đạt được những thành tích khả quan. Số lượng thẻ phát hành
qua các năm của chi nhánh đều có sự tăng trưởng ổn định, quy mô khách hàng tuy chưa
lớn nhưng có lượng khách hàng trung thành gắn bó với ngân hàng, đội ngũ nhân viên chi
nhánh luôn nhận được sự phản hồi tích cực từ phía khách hàng về thái độ, sự tận tâm
trong công việc.
Bên cạnh đó vẫn còn tồn tại những hạn chế trong hoạt động này, gây ra sự lãng phí
tiềm lực, chi phí và chưa đáp ứng được kỳ vọng phát triển dịch vụ thẻ thanh toán. Thị
phần của ngân hàng trên thị trường hiện nay còn thấp chỉ ở khoảng 3%, sản phẩm thẻ còn
chưa đáp ứng đầy đủ thị hiếu khách hàng. Tuy số lượng thẻ luôn tăng nhưng số lượng thẻ
thực sự được khách hàng sử dụng luôn chỉ ở mức trên 50% số thẻ phát hành gây ra lãng
phí. Khách hàng vẫn sử dụng thẻ để rút tiền mặt là chủ yếu, những chức năng khác của
thẻ chưa được sử dụng nhiều. Hệ thống điểm chấp nhận thẻ hiện đang tập trung chủ yếu ở
thành thị, chưa có sự phân bổ đều, trên địa bàn Hà Nội vẫn còn ít cây ATM, POS của
ACB. Thời gian xử lý khi nhận được khiếu nại từ khách hàng còn chậm và công tác
truyền thông chưa thể nói là đạt hiệu quả cao.
Nguyên nhân của những hạn chế này có thể kể đến như: Ngân hàng Á Châu có
mạng lưới ở Hà Nội chưa cao so với các ngân hàng khác, dịch vụ thẻ chưa thực sự được
chi nhánh quan tâm, nhân viên bán hàng có nhiều chỉ tiêu mà thẻ là một chỉ tiêu chưa
được đánh giá cao; ngoài ra còn phải kể đến thực tế là thói quen dùng tiền mặt từ lâu ở
nước ta, các tài liệu cho hoạt động thẻ do cơ quan nhà nước ban hành đến nay chưa
nhiều. Hiện nay ACB còn phải gặp phải sự cạnh tranh đến từ thị trường thẻ đang được
khai thác mạnh mẽ.
CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN DỊCH VỤ THẺ THANH TOÁN TẠI
NGÂN HÀNG TMCP Á CHÂU CHI NHÁNH HÀ NỘI
Để khắc phục hạn chế nêu trên, chi nhánh có thể áp dụng một số biện pháp nhằm
phát triển dịch vụ thẻ thanh toán:
- Đẩy mạnh thăm dò và tìm kiếm khách hàng phát hành thẻ thanh toán bằng cách
+ Mở rộng thị trường mục tiêu ra các khu vực ngoại thành phát triển tập trung nhiều
khu công nghiệp như Đông Anh, Từ Liêm,… Lên kế hoạch cụ thể tiếp cận, thâm nhập thị
trường này. Hiện nay bộ phận bán lẻ của chi nhánh còn thiếu chủ động trong việc tiếp cận
doanh nghiệp chào bán sản phẩm thẻ trả lương mà đa phần các doanh nghiệp trả lương
qua ngân hàng là từ nguồn khách hàng doanh nghiệp đã giao dịch từ trước với chi nhánh.
Việc mở rộng địa bàn là điều hợp lý giúp chi nhánh tránh được sự cạnh tranh rất lớn từ
các ngân hàng khác trên địa bàn khi ACB Hà Nội xét về quy mô còn chưa thể so sánh
được với nhiều đối thủ
+ Tăng cường kênh tiếp cận, khuyến mãi để quảng cáo sản phẩm thẻ. Chi nhánh
hiện chưa áp dụng nhiều hình thức để quảng bá, giới thiệu dịch vụ thẻ thanh toán đến
người tiêu dùng. Với mức độ cạnh tranh trong thị trường ngân hàng ngày càng cao hiện
nay, để hình ảnh của chi nhánh, dịch vụ thẻ thanh toán của ACB hiện hữu trong con mắt
người tiêu dùng nhiều hơn thì chi nhánh cần phải triển khai nhiều hơn nữa các chương
trình quảng cáo, khuếch trương sản phẩm tăng cường việc tiếp cận, khuyến mại để quảng
cáo về sử dụng thẻ cho những đối tượng khách hàng tiềm năng như các công ty lớn, công
ty liên doanh, các văn phòng đại diện nước ngoài ở Việt Nam, trường học, bệnh viện, cơ
quan đoàn thể.
+ Cải thiện chế độ cho nhân viên bán hàng. Thẻ từ trước đến nay vẫn là chỉ tiêu thứ
yếu trong bộ chi tiêu của cán bộ bán hàng. Muốn phát triển dịch vụ thẻ thanh toán thì chế
độ dành cho cán bộ bán hàng là điều cần lưu tâm. Tổ chức chương trình thi đua phát hành
thẻ đối tượng là cán bộ công nhân viên làm việc tại chi nhánh và các phòng giao dịch trực