PHEP L C A S T NH TH CẠ Ủ Ự Ỉ Ứ
Thích Nh t H nhấ ạ
Ph n Iầ
-ooOoo-
H I TH C A ZOEƠ Ở Ủ
Thi u i, ề ơ
Ngày hôm qua Steve t i thăm v i chú bé Mickey 7 tu i. G m, th ng bé l n mau quá đi thôiớ ớ ổ ớ ằ ớ
và ngh ch ghê. Nó nói gi i c ti ng Pháp l n ti ng Anh. Nó còn nói đ c ti ng lóng h c ị ỏ ả ế ẫ ế ượ ế ọ ở
ngoài đ ng n a. Tr con bên này đ c nuôi d y khác v i l i nuôi d y tr con bên mình.ườ ữ ẻ ượ ạ ớ ố ạ ẻ
Cha m chúng đ chúng "t do phát tri n". Su t hai gi ng i nói chuy n, Steve ph i đ ýẹ ể ự ể ố ờ ồ ệ ả ể
t i th ng bé. Nó ch i, nó ngh ch, nó xan vào c câu chuy n c a ng i l n. Nó làm choớ ằ ơ ị ả ệ ủ ườ ớ
ng i l n không nói chuy n v i nhau đ c. Tôi đ a cho nó m y quy n sách hình c a trườ ớ ệ ớ ượ ư ấ ể ủ ẻ
con, nh ng nó ch l t xem s s r i l i b sách, xen vào gi a tôi và ba nó. Nó đòi s chú ýư ỉ ậ ơ ơ ồ ạ ỏ ữ ự
c a th gi i ng i l n. ủ ế ớ ườ ớ
Sau đó nó ra ngoài sân ch i v i m t đ a tr con Tây hàng xóm. Tôi m i h i Steve đ i s ngơ ớ ộ ứ ẻ ớ ỏ ờ ố
gia đình có d ch u không? Steve không có câu tr l i d t khoát. Năm ngoái hai v ch ngễ ị ả ờ ứ ợ ồ
và th ng bé đi lndonesie trong m t chuy n du kh o và l i đ y m t năm. Đi ba ng i, vằ ộ ế ả ở ạ ấ ộ ườ ề
b n ng i. H m i tr l i Paris tháng tr c. ố ườ ọ ớ ở ạ ướ
Marie là m t h a sĩ, Steve nói t khi sanh Zoe, Marie buông bút không v n a. T t c thìộ ọ ừ ẽ ữ ấ ả
gi , cu c s ng, thân m ng là đ dành cho cô bé m i ra đ i. Marie cũng ít nói đ n Mickeyờ ộ ố ạ ể ớ ờ ế
n a. "Không ph i là Marie không th ng Mickey" Steve nói "Nó th ng th ng bé l m,ữ ả ươ ươ ằ ắ
nh ng hi n gi nó ch s ng cho Zoe. Ch ng m t năm n a tôi bi t nó s c m bút tr l i vàư ệ ờ ỉ ố ừ ộ ữ ế ẽ ầ ở ạ
xem Zoe ngang hàng v i Mickey". ớ
Steve nói "m y tu n nay, ít khi Steve ng đ c m t gi c dài. Trong đêm, Marie c th cấ ầ ủ ượ ộ ấ ứ ứ
d y, gi t mình và vì m t quá nó b o tôi tr d y xem bé Zoe còn th không. Tôi chi uậ ự ệ ả ở ậ ở ề
Marie, tr ch ng em bé r i l i tr v ng l i. Có l n m t quá tôi nói: thì m i m t giở ừ ồ ạ ở ề ủ ạ ầ ệ ớ ộ ờ
tr c đây nó đang th mà, không lý gì bây gi nó h t th . Marie năn n , tôi l i chi u lòng,ướ ở ờ ế ở ỉ ạ ề
có khi b c quá, tôi không ch u tr d y, và Marie ph i tr d y. Có đêm chuy n đó x y raự ị ở ậ ả ở ậ ệ ả
t i hai l n. ớ ầ
Đ i s ng gia đình có d ch u h n đ i s ng đ c thân không? Steve không có câu tr l i d tờ ố ễ ị ơ ờ ố ộ ả ờ ứ
khoát. Nhi u ng i nói: "có đ i s ng gia đình thì cu c s ng n đ nh h n, thăng b ng h n.ề ườ ờ ố ộ ố ổ ị ơ ằ ơ
Steve không nói đi u đó đúng mà cũng không nói đi u đó sai. Anh ta ch m , nh ng màề ề ỉ ậ ừ ư
tôi hi u. Steve nói "Tôi m i tìm ra m t cách đ có th t nhi u thì gi ", Tôi h i: "Cách gì?",ể ớ ộ ể ậ ề ờ ỏ
Steve nói: "tr c kia tôi th ng chia th i gi c a tôi ra làm nhi u ph n, m t ph n tôi dànhướ ườ ờ ờ ủ ề ầ ộ ầ
cho Mickey, h c bài v i nó, đ c truy n cho nó, t m r a nó. M t ph n tôi dành cho Marie,ọ ớ ọ ệ ắ ử ộ ầ
giúp nàng trong vi c lo l ng cho Zoe, đi ch cho nàng, mang qu n áo và tã đi ti m gi t, nóiệ ắ ợ ầ ệ ặ
chuy n v i nàng khi m y đ a nh đã đi ng . Ngoài nh ng thì gi dành cho 2 ng i (Tôiệ ớ ấ ứ ỏ ủ ữ ờ ườ
xem Marie và Zoe là 1 ng i. B i vì h i th c a Zoe cũng là h i th c a Marie. N u m tườ ở ơ ở ủ ơ ở ủ ế ộ
bên không th đ c thì bên kia cũng b ng t h i), Tôi còn có thì gi dành cho riêng tôi. Tôiở ượ ị ạ ơ ờ
đ c, vi t kh o c u, đi bách b , còn thì gi đi làm ki m ăn s thì khác. Đó là thì gi c aọ ế ả ứ ộ ờ ế ở ở ờ ủ
S ". ở
"Nh ng bây gi tôi không còn phân chia th i gi nh v y n a. Tôi l y luôn th i gi c aư ờ ờ ờ ư ậ ữ ấ ờ ờ ủ
Marie và c a Mickey làm th i gi c a tôi. Khi tôi h c bài chung v i Mickey, tôi không cònủ ờ ờ ủ ọ ớ
Thích Nh t H nhấ ạ Trang 1
có ý ni m: đây là th i gi c a tôi dành cho Mickey, sau khi xong vi c này tôi m i th t cóệ ờ ờ ủ ệ ớ ậ
th i gi cho tôi. Trái l i, tôi tìm cách s ng cho tôi trong khi h c bài v i Mickey, tôi chia xờ ờ ạ ố ọ ớ ẻ
s có m t c a nó. Tôi tìm đ c h ng thú trong khi h c bài v i nó và nh th là th i giự ặ ủ ượ ứ ọ ớ ư ế ờ ờ
cho nó tr thành thì gi c a tôi. Đ i v i Marie cũng v y, b t ng , t nhiên tôi có vô kh iở ờ ủ ố ớ ậ ấ ờ ự ố
thì gi cho tôi". ờ
Steve v a nói v a c i. Tôi thì ng c nhiên. A! cái anh chàng này khôn nh ! Đi u này đâuừ ừ ườ ạ ỉ ề
ph i anh ta nh đ c sách mà bi t. Đi u này là đi u anh ta t tìm ra trong đ i s ng hàngả ờ ọ ế ề ề ự ờ ố
ngày.
M y tháng nay tôi gi ng kinh quán ni m m i chi u th b y. Và sau khi gi ng, nh ngấ ả ệ ỗ ề ứ ả ả ữ
ng i tr đ t các câu h i v nh ng ph ng th c áp d ng các nguyên t c nêu ra trong kinhườ ẻ ặ ỏ ề ữ ươ ứ ụ ắ
này v đ i s ng hàng ngày. Chúng tôi cùng bàn lu n v ph ng cách dùng thì gi .... Đi uề ờ ố ậ ề ươ ờ ề
làm tôi ng c nhiên là tuy Steve ch a d bu i gi ng nào v kinh quán ni m trong m yạ ư ự ổ ả ề ệ ấ
tháng qua, Steve cũng đã đi t i m t nh n xét mà vài anh ch đã nêu ra trong các bu i th oớ ộ ậ ị ổ ả
lu n. Kh năng ti ng Vi t c a anh chàng còn y u khi n chúng tôi không m i tham dậ ả ế ệ ủ ế ế ờ ự
bu i gi ng kinh và đàm lu n. ổ ả ậ
NGUYÊN T C R A BÁT Đ MÀ R A BÁTẮ Ử Ể Ử
Th b y tu n r i, tôi có đem chuy n Steve k l i cho nh ng ng i tham d bu i gi ngứ ả ầ ồ ệ ể ạ ữ ườ ự ổ ả
kinh, có m t anh nói: "Steve đã tìm ra nguyên t c nh ng ch a tìm ra ph ng pháp. Tôi nói:ộ ắ ư ư ươ
"Tìm ra nguyên t c đ c thì cũng tìm ra ph ng pháp đ c". N u Steve tìm đ c h ngắ ượ ươ ượ ế ượ ứ
thú trong lúc h c bài v i Mickey thì t c là Steve áp d ng h u hi u m t vài ph ng phápọ ớ ứ ự ữ ệ ộ ươ
nào đó mà Steve đã t tìm ra m t mình. Đâu có ph i ch có kinh quán ni m m i cung c pự ộ ả ỉ ệ ớ ấ
đ c cho mình nh ng ph ng pháp. Steve tuy có h c Ph t vâ đ c đ c Sanscrit, nh ngượ ữ ươ ọ ậ ọ ượ ư
Steve không ph i là ng i đã qui y. Nh ng không ai c m ng i không Ph t t th c hànhả ườ ư ấ ườ ậ ử ự
nh ng ph ng pháp Ph t Giáo, v i l i ph ng pháp Ph t giáo không ph i là nh ngữ ươ ậ ớ ạ ươ ậ ả ữ
ph ng pháp duy nh t. L i còn đi u này n a, không ph i ch nh ng Ph t t m i tìm raươ ấ ạ ề ữ ả ỉ ữ ậ ử ớ
ph ng pháp Ph t Giáo. Đ c Thích Ca Mâu Ni, các b c Duyên Giác và Bích Chi Ph t cũngươ ậ ứ ậ ậ
đâu có là Ph t t tr c khi tìm đ c con đ ng và nh ng ph ng pháp đ t đ o, ph iậ ử ướ ượ ườ ữ ươ ạ ạ ả
không?
M t ch nói: "Th thì m t hôm nào đó, mình s m i Steve t i nói v kinh nghi m c aộ ị ế ộ ẽ ờ ớ ề ệ ủ
Steve cho mình nghe, mình có th h c h i nh ng kinh nghi m c a Steve. Tôi nghĩ khi chể ọ ỏ ữ ệ ủ ị
y nói nh th , ch xác nh n m t đi u quan tr ng: ng i Ph t t không n m h t chân lý,ấ ư ế ị ậ ộ ề ọ ườ ậ ử ắ ế
ng i Ph t t có th h c đ c kinh nghi m c a nh ng ng i không ph i Ph t t và quanườ ậ ử ể ọ ượ ệ ủ ữ ườ ả ậ ử
h h n n a, ng i Ph t t có th h c h i Ph t pháp v i nh ng ng i không Ph t. Tôiệ ơ ữ ườ ậ ử ể ọ ỏ ậ ớ ữ ườ ậ
nh l i câu nói quan thu c trong Ph t Giáo Đ i Th a: "Ph t Pháp t c là th gian pháp".ớ ạ ộ ậ ạ ừ ậ ứ ế
( Ph ng pháp c a Ph t cũng là ph ng pháp c a cu c s ng) và "Ph t pháp t i th gian,ươ ủ ậ ươ ủ ộ ố ậ ạ ế
b t ly th gian giác" (Ph ng pháp c a Ph t áp d ng trong cu c s ng không th tách raấ ế ươ ủ ậ ụ ộ ố ể
ngoài s th c t nh c a cu c s ng). V y ta có th nói: Ph ng pháp c a kinh quán ni mự ứ ỉ ủ ộ ố ậ ể ươ ủ ệ
cũng dính líu t i s th c t nh c a Steve ph i không? ớ ự ứ ỉ ủ ả
Nh ng mà Steve cũng cô th áp d ng nh ng ph ng pháp d y trong kinh quán ni m, n uư ể ụ ữ ươ ạ ệ ế
Steve mu n, ch c đâu là nh ng ph ng pháp mà Steve tìm ra đã đ đ đ a Steve t i chố ắ ữ ươ ủ ể ư ớ ỗ
thành công hoàn toàn. M i đêm mà ph i th c d y ch ng m i l n đ xem th bé Zoe cònỗ ả ứ ậ ừ ườ ầ ể ử
th không, đi u đó cũng h i làm mình b c mình đ y ch . Nhi u ng i m i nghe đã có thở ề ơ ự ấ ứ ề ườ ớ ề
g t lên r i, hu ng h là t h ph i làm nh Steve. Bi t đâu trong kinh quán ni m l iắ ồ ố ồ ự ọ ả ư ế ệ ạ
ch ng có ph ng pháp giúp Steve xem thì gi ng và thì gi d y c a bé Zoe là m t. ẳ ươ ờ ủ ờ ậ ủ ộ
Các tác viên xã h i c a tr ng ch c h n cũng mu n bi t xem thành qu c a Steve đ tộ ủ ườ ắ ẳ ố ế ả ủ ạ
đ c l n lao t i ch ng nào, có ph i không? Có tác viên nào mà l i ch ng th y th i giượ ớ ớ ừ ả ạ ẳ ấ ờ ờ
dành riêng cho mình quá ít i. ỏ
Thích Nh t H nhấ ạ Trang 2
Tôi cũng là m t lo i tác viên. Thi u cũng là m t lo i tác viên. Chúng mình cùng mu n bi tộ ạ ề ộ ạ ố ế
làm th nào Steve đã gi t d c vô kh i thì gi cho Steve. Steve đã đ t đ c "vô kh i. thìế ậ ượ ố ờ ạ ượ ố
gi " th t ch a! hay ch m i đ t trên nguyên t c? ờ ậ ư ỉ ớ ạ ắ
Bên M có m t anh chàng r t thân v i tôi. Tên anh là Jim Forest. Anh ta trong t ch cỹ ộ ấ ớ ở ổ ứ
Catholic Peace Fellowship. Ngày x a anh ta đã đ t th tr mg binh ch ng chi n tranh và điư ố ẻ ư ố ế
tù h n 1 năm. H i đó, nghe anh ta tù, tôi h i ng i, b i tánh anh ta r t ho t đ ng, nônở ơ ồ ở ơ ạ ở ấ ạ ộ
nóng mu n hành đ ng, s không kham n i s tù túng trong phòng giam. Tôi vi t cho anhố ộ ợ ổ ự ế
m t lá th r t ng n r ng: "Hãy n m trái quít c a anh, hãy h p nh t v i trái quít c a anh,ộ ư ấ ắ ằ ế ủ ợ ấ ớ ủ
b i vì ngày mai trái quít y không còn n a". Tôi không ng câu nói c a tôi có hi u qu . Baở ấ ữ ờ ủ ệ ả
năm sau h i t ng l i chuy n y, Jim vi t: "Câu y giúp cho tôi nhi u h n là th y có thồ ưở ạ ệ ấ ế ấ ề ơ ầ ể
t ng t ng!" Nh câu y mà tôi tìm đ c s an l c n i lao tù, làm b n đ c v i lao tùưở ượ ờ ấ ượ ự ạ ơ ạ ượ ớ
và s ng trong lao tù nh ng ngày l i l c". Jim đã tìm đ c t do trong lao tù, khôi ph cố ữ ợ ạ ượ ự ụ
đ c thì gi và s s ng c a mình ngay trong lao tù. Jim cũng khá đ y ch , ph i khôngượ ờ ự ố ủ ấ ứ ả
Thi u? ề
Mùa đông năm kia Jim qua đây ch i. Tôi th ng hay r a bát sau khi ăn c m xong tr c khiơ ườ ử ơ ướ
lên ng i u ng trà. M t t i Jim đòi r a bát. Tôi nói "r a thì r a nh ng ph i bi t cách r a"ồ ố ộ ố ử ử ử ư ả ế ử
Jim nói: "b Th y nói tôi không bi t cách r a chén hay sao?", Tôi nói: "Có hai cách r aộ ầ ế ử ử
chén. Cách th nh t là r a đ cho r a xong, cách th hai là r a không ph i đ cho r aứ ấ ử ể ử ứ ử ả ể ử
xong". Jim thích quá nói "Tôi s ch n cách th hai, r a ch đ r a mà thôi". T đ y Jimẽ ọ ứ ử ỉ ể ử ừ ấ
hay giành r a chén. Tôi giao "trách nhi m" cho anh ta trong c tu n. Sau đó v x , anh đãử ệ ả ầ ề ứ
tuyên truy n "ch nghĩa r a chén đ mà r a chén" trong nhi u bài báo. Anh ta tuyên truy nề ủ ử ể ử ề ề
nhi u quá, ngay c trong gia đình n a. Khi n Laura c i b o anh " d i b p ch cònề ả ữ ế ườ ả ở ướ ế ỉ
chén bát s ch, n u anh thích r a bát đ mà r a bát quá nh v y thì sao anh không xu ngạ ế ử ể ử ư ậ ố
đem chén bát s ch ra mà r a l i m t l n n a đi". ạ ử ạ ộ ầ ữ
H i tôi còn làm "Điêu" t i chùa T Hi u, cách đây 30 năm, r a chén bát không ph i là m tồ ạ ừ ế ử ả ộ
vi c làm d ch u l m đâu nhé! Vào nh ng mùa an c , hai ng i tr c nh t ph i n u c mệ ễ ị ắ ữ ư ườ ự ậ ả ấ ơ
và r a bát có khi cho cho h n 100 th y. Xà phòng không có, ch có tro tr u và b d a màử ơ ầ ỉ ấ ẹ ừ
thôi. Ng i tr c m t đ ng chén bát l n nh v y r t n n. Nh t là nh m mùa đông ph iồ ướ ộ ố ớ ư ậ ấ ả ấ ằ ả
n u m t n i n c nóng khá l n m i r a đ c vì n c l nh, l nh bu t. Bây gi đ ng r aấ ộ ồ ướ ớ ớ ử ượ ướ ạ ạ ố ờ ứ ử
bát trong b p, có xà phòng n c, có tissus Metalliques, có n c m ch y d i tay mình,ế ướ ướ ấ ả ướ
th t là d ch u h n nhi u quá. y v y mà ai đã r a bát ai cũng mu n r a th t mau choậ ễ ị ơ ề ấ ậ ử ố ử ậ
xong, đ mà lên ng i ch i, có nhi u bà đòi ch ng mua cho đ c cái máy r a chén. Thi uể ồ ơ ề ồ ượ ử ề
à! cái máy gi t tôi còn ch u đ c (M y năm ngo i qu c tôi ch gi t b ng tay ch còn cáiặ ị ượ ấ ở ạ ố ỉ ặ ằ ứ
máy r a chén th t tình tôi không ch u n i. Các bà quê mình s chép mi ng 'Mèng đéc i,ử ậ ị ổ ở ẽ ệ ơ
làm bi ng đ n v y là cùng... )ế ế ậ
Theo tinh th n c a kinh quán ni m thì trong khi r a bát mình ch nên r a bát mà thôi: cóầ ủ ệ ử ỉ ử
nghĩa là khi r a bát mình có ý th c đ c r ng s ki n chính mình đang r a bát? M i ngheử ứ ượ ằ ự ệ ử ớ
qua thì th y bu n c i. R a bát thì có gì hay ho đâu mà t p trung ý l c vào đ y nhi u nhấ ồ ườ ử ậ ự ấ ề ư
th . Nh ng qu th c t t c s hay ho là n m ch đó nghe Thi u. S ki n tôi đ ng đâyế ư ả ự ấ ả ự ằ ỗ ề ự ệ ứ
r a và r a nh ng cái bát này là m t s ki n m u nhi m. Tôi hoàn toàn là tôi, làm chử ử ữ ộ ự ệ ầ ệ ủ
đ c h i th tôi, ý th c đ c s có m t, ý th c tâm, ý th c ý và hành đ ng c a tôi. Tôiượ ơ ở ứ ượ ự ặ ứ ứ ộ ủ
không b đ ng trong hoàn c nh nh m cái nút chai b nh ng đ t sóng trên m t bi n vùiị ộ ả ư ộ ị ữ ợ ặ ể
d p và lôi kéo, tâm ý tôi không tán th t trong lo n t ng nh m t m b t bi n trên đ uậ ấ ạ ưở ư ộ ớ ọ ể ầ
sóng, tan nát th m th ng khi làn sóng đ p đ u vào gh nh đá. ả ươ ậ ầ ề
LÀM HOÀ V I MÚI QUÝTỚ
N u trong lúc r a bát mà ta ch nghĩ t i tách trà, nghĩ t i s ngh ng i hay b t c m t côngế ử ỉ ớ ớ ự ỉ ơ ấ ứ ộ
chuy n nào trong t ng lai, và ch mu n cho vi c r a bát qua mau, xem vi c r a bát nhệ ươ ỉ ố ệ ử ệ ử ư
Thích Nh t H nhấ ạ Trang 3
m t c c hình thì ta không "r a bát đ mà r a bát", ta không s ng trong th i gian r a bát, taộ ự ử ể ử ố ờ ử
không ch ng th t đ c phép l c a s s ng trong th i gian r a bát. ứ ậ ượ ạ ủ ự ố ờ ử
Không bi t r a bát thì khi c m tách trà lên, có th ta cũng không bi t u ng trà. C m táchế ử ầ ể ế ố ầ
trà lên ta có th ch nghĩ đ n nh ng chuy n khác mà không bi t là ta đang nâng tách tràể ỉ ế ữ ệ ế
trong tay. C nh th , ta b thâu hút vào trong t ng lai, b con ma v lai thâu hút h t h nứ ư ế ị ươ ị ị ế ỗ
vía, đi ngang s s ng mà không s ng đ c giây phút nào c a s s ng. Câu chuy n múiự ố ố ượ ủ ự ố ệ
quít c a Jim cũng đã x y ra trong tr ng h p này. Có l n, lâu l m r i, Jim ng i ăn quít v iủ ả ườ ợ ầ ắ ồ ồ ớ
tôi mà c phóng t ng v công vi c trong t ng lai. H i y m i khi nghĩ t i m t d tínhứ ưở ề ệ ươ ồ ấ ỗ ớ ộ ự
nào có tánh cách h p d n là Jim hoàn toàn b thu hút vào đó và quên h n th c t i trong hi nấ ẫ ị ẳ ự ạ ệ
t i. Tay Jim bóc v quít mà mi ng Jim nh nhai h t v quít này t i v quít n . Th mà Jimạ ỏ ệ ư ế ỏ ớ ỏ ọ ế
đâu có bi t mình đang ăn quít. Tôi m i nói v i chàng ta: "thì anh hãy ăn múi quít c a anh điế ớ ớ ủ
đã". Jim gi t mình th c gi c. Lúc đó anh ta đang ăn h t múi quít này đ n múi quít khác,ậ ứ ấ ế ế
không ng ng. Th mà tôi l i nh c anh ta ăn quít, làm nh anh ta đang không ăn quýt. Màư ế ạ ắ ư
th c ra anh đâu có đang ăn quít. Anh ta đang "ăn" cái d tính c a anh ta mà. Ng i x a nói:ự ự ủ ườ ư
"tâm b t t i yên, th nhi b t ki n, thính nhi b t văn, th c nhi b t tri kỳ v." (Tâm ý không cóấ ạ ị ấ ế ấ ự ấ
m t, thì nhìn mà không th y, nghe mà không rõ, ăn mà không bi t mùi v ). "Tâm b t t i",ặ ấ ế ị ấ ạ
t c là s v ng m t c a ý th c. M t trái quít có nhi u múi, ăn đ c m t múi quít thì có thứ ự ắ ặ ủ ứ ộ ề ượ ộ ể
ăn d c h t trái quít, còn n u m t múi mà cũng không ăn đ c, thì c trái quít cũng khôngượ ế ế ộ ượ ả
ăn đ c. Jim là m t anh chàng thông minh. Anh ta d ng tay l i nghe s có m t c a múiượ ộ ừ ạ ự ặ ủ
quít trên l i mình, ăn múi quít m t cách th t đàng hoàng. và g t d u tr c khl đ a tay gưỡ ộ ậ ậ ầ ướ ư ỡ
m t múi khác. Sau cùng, nh Thi u bi t, anh ta đã có th xem lao tù nh m t múi quít vàộ ư ề ế ể ư ộ
làm hòa bình v i múi quít đó. ớ
H i tôi m i vào thi n vi n, cách đây cũng đã trên ba m i năm, các th y trao cho tôi t pồ ớ ề ệ ươ ầ ậ
'Tỳ Ni nh t d ng thi t y u" c a Thi n S Đ c Th chùa B o S n và b o tôi h c thu cậ ụ ế ế ủ ề ư ộ ể ả ơ ả ọ ộ
lòng. Đây là m t t p sách m ng ch ng b n m i trang thôi, ghi chép nh ng ý t ng màộ ậ ỏ ừ ố ươ ữ ưở
Thi n S Đ c Th đã dùng đ th p sáng tâm ý c a ông trong m i c ch , hành đ ng. Víề ư ộ ể ể ắ ủ ọ ử ỉ ộ
d khi m i th c gi c vào lúc ban mai, ông cho kh i d y ý t ng này trong trí: "v a m iụ ớ ứ ấ ở ậ ưở ừ ớ
t nh gi c, tôi mong cho m i ng i s m đ t đ c tr ng thái t nh th c l n, hi u bi t th uỉ ấ ọ ườ ớ ạ ượ ạ ỉ ứ ớ ể ế ấ
su t m i ph ng. Khi múc n c r a tay, ông s d ng ý t ng này đ t đ a mình vố ươ ươ ướ ử ử ụ ưở ể ự ư ề
tr ng thái ý th c: "múc n c r a tay, tôi mong cho m i ng i có nh ng bàn tay trong s chạ ứ ướ ử ọ ườ ữ ạ
đ đón nh n l y chân lý". ể ậ ấ
Toàn t p "Tỳ Ni Nh t D ng thi t y u" ch có nh ng câu nh th . M c đích là giúp ng iậ ậ ụ ế ế ỉ ữ ư ế ụ ườ
hành gi m i vào đ o n m l y đ c tâm ý mình. Thi n S Đ c Th đã giúp cho hành giả ớ ạ ắ ấ ượ ề ư ộ ể ả
m i vào đ o th c hi n nh ng đi u d y trong kinh quán ni m m t cách t ng đ i d dàng.ớ ạ ự ệ ữ ề ạ ệ ộ ươ ố ễ
M i khi m c áo, r a chân, đi c u, tr i chi u, gánh n c, xúc mi ng... Ng i hành gi đ uỗ ặ ử ầ ả ế ướ ệ ườ ả ề
có th m n m t ý t ng trong "Tỳ Ni Nh t D ng" đ n m b t tâm ý. ể ượ ộ ưở ậ ụ ể ắ ắ
Kinh Quán Ni m nói: "Khi đi hành gi ý th c r ng mình đang đi, khi d ng ý th c r ngệ ả ứ ằ ừ ứ ằ
mình đang đ ng, khi ng i ý th c r ng mình đang ng i, khi n m ý th c r ng mình đangứ ồ ứ ằ ồ ằ ứ ằ
n m, b t c thân th mình đang đ c s d ng trong t th nào, hành gi cũng ý th cằ ấ ứ ể ượ ử ụ ư ế ả ứ
đ c t th y c a thân th . C nh th hành gi s ng trong s th ng tr c quán ni mượ ư ế ấ ủ ể ứ ư ế ả ố ự ườ ự ệ
thân th ....ý th c đ c nh ng t th c a thân th . Tuy v y v n ch a đ , Kinh Quán ni mể ứ ượ ữ ư ế ủ ể ậ ẫ ư ủ ệ
nói ta ph i ý th c v m i h i th , m i đ ng tác, m i hi n t ng sinh lý, v t lý, c m giácả ứ ề ọ ơ ở ọ ộ ọ ệ ượ ậ ả
và t duy liên h t i b n thân n a. ư ệ ớ ả ữ
Nh ng quán ni m nh th đ làm gì? Thì gi đâu mà quán ni m? M t tác viên n u b cư ệ ư ế ể ờ ệ ộ ế ỏ ả
ngày đ làm vi c quán ni m thì còn thì gi đâu n a đ làm công vi c tác đ ng qu n chúngể ệ ệ ờ ữ ể ệ ộ ầ
trong ph m vi tái thi t và phát tri n xã h i? Anh chàng Steve c a chúng ta làm th nào màạ ế ể ộ ủ ế
có thì gi đ v a làm vi c v a quán ni m, v a h c bài v i Mickey, v a đem tã lót c a Zoeờ ể ừ ệ ừ ệ ừ ọ ớ ừ ủ
t i ti m gi t. ớ ệ ặ
Thích Nh t H nhấ ạ Trang 4
PHÉP L LÀ ĐI TRÊN M T Đ T Ạ Ặ Ấ
Steve nó nói là t khi bi t l y thì gi c a Mickey và c a Marie làm thì gi c a mình thìừ ế ấ ờ ủ ủ ờ ủ
chàng ta có "vô kh i", nh ng đó có th là đ ng trên nguyên t c mà thôi. B i vì Steve có thố ư ể ứ ắ ở ể
quên lãng trong khi h c bài v i Mickey. Steve có th quên r ng thì gi c a Mickey cũng làọ ớ ề ằ ờ ủ
thì gi c a mình, và nh v y Steve có th đánh m t thì gi nh ch i. Steve có th mongờ ủ ư ậ ể ấ ờ ư ơ ể
cho thì gi y chóng qua ho c sinh ra cáu k nh vì thì gi y không thú v , không ph i là thìờ ấ ặ ỉ ờ ấ ị ả
gi c a mình. ờ ủ
Vì v y mu n th t s có vô kh i thì gi (nghiã là không ch trên nguyên t c), Steve c n giậ ố ậ ự ố ờ ỉ ắ ầ ữ
ý th c "Đây là thì gi c a ta" sáng t mãi trong su t th i gian h c bài v i con. Trong khiứ ờ ủ ỏ ố ờ ọ ớ
y tâm ý con ng i hay buông lung và t ý t ng này, tâm ý b t sang ý t ng khác nhấ ườ ừ ưở ắ ưở ư
con v n chuy n cành. Mu n gi cho ý th c hi n th c sáng t (t đây v sau tôi s dùngượ ề ố ữ ứ ệ ự ỏ ừ ề ẽ
danh t "chánh ni m" đ thay th cho m nh đ "ý th c sáng t v hi n th c") thì c n đôiừ ệ ể ế ệ ề ứ ỏ ề ệ ự ầ
chút luy n t p. T p luy n ngay trong đ i s ng hàng ngày và th c t p trong nh ng bu iệ ậ ậ ệ ờ ố ự ậ ữ ổ
Thi n Quán. Trong khi m t tác viên đi b trên con đ ng đ t đ đ t i đ u làng, anh cũngề ộ ộ ườ ấ ỏ ể ớ ầ
có th th c t p quán ni m. Anh đi t ng b c v ng chãi trên con đ ng đ t đ hai bên cóể ự ậ ệ ừ ướ ữ ườ ấ ỏ
vi n c xanh và kh i chánh ni m trong trí anh, ý th c đ c là mình đang đi trên con đ ngề ỏ ở ệ ứ ượ ườ
đó, con đ ng d n t i làng. Anh t p trung ý t ng vào đ i t ng quán chi u duy nh t y.ườ ẫ ớ ậ ưở ố ượ ế ấ ấ
Ta đi trên con đ ng đ u làng, tr i l nh ho c tr i m a. đ ng khô hay con đ ng l y l i.ườ ầ ờ ạ ặ ờ ư ườ ườ ầ ộ
Anh cũng duy trì chánh ni m. Anh không l p đi l p l i trong trí m t cách máy móc "Tôiệ ậ ậ ạ ộ
đang đi trên con đ ng đ u làng!". Máy móc là s ng c l i c a chánh ni m. Có ng iườ ầ ự ượ ạ ủ ệ ườ
ni m Ph t nh m t cái máy trong lúc tâm trí đi phiêu l u xa th c t i ngoài ngàn d m. Tôiệ ậ ư ộ ư ự ạ ặ
nghĩ ni m Ph t nh th còn t hon là không ni m Ph t. N u ta th c s duy trì đ c chánhệ ậ ư ế ệ ệ ậ ế ự ự ượ
ni m trong khi ta đang b c trên con đ ng làng, ta s th y s ki n ta đang b c trên conệ ướ ườ ẽ ấ ự ệ ướ
đ ng làng là m t s ki n m u nhi m. M t ni m vui n ra t tim ta nh m t đóa hoa vàườ ộ ự ệ ầ ệ ộ ề ở ừ ư ộ
bao trùm l y th gi i hi n th c. Tôi a đi b m t mình trên nh ng con đ ng quê, hai bênấ ế ớ ệ ự ư ộ ộ ữ ườ
có nh ng bông lúa hay c đ i và đ t t ng b c chân ý th c trên đ t, bi t mình trong hi nữ ỏ ạ ặ ừ ướ ứ ấ ế ệ
t i đang đi trên hành tinh màu xanh kỳ di u. Nh ng lúc nh th tôi th y hi n h u m uạ ệ ữ ư ế ấ ệ ữ ầ
nhi m m t cách l kỳ. Ng i ta th ng nghĩ r ng đi trên m t n c hay đi trên than h ngệ ộ ạ ườ ườ ằ ặ ướ ồ
là th c hành phép l . Tôi nghĩ phép l không ph i là đi trên m t n c hay đi trên than h ngự ạ ạ ả ặ ướ ồ
mà là đi trên m t đ t. ặ ấ
Hàng ngày ta th c hi n phép l mà ta th ng không hay bi t. Thi u nhìn th l i xem tr iự ệ ạ ườ ế ề ử ạ ờ
xanh, mây tr ng, lá đ c và đôi m t bé Thi H i Thi u Âm đan lay láy. Hai m t c a H iắ ụ ắ ả ề ắ ủ ả
Thi u cũng là m t phép l mà tr i kia, mây y, lá n cũng là phép l ph i không. ề ộ ạ ờ ấ ọ ạ ả
Thi n S Đ c Th nói: "Khi ng i nên ng i th t ngay th ng và kh i ni m". Ng i đây cũngề ư ộ ể ồ ồ ậ ẳ ở ệ ồ
nh ng i trên pháp t a B Đ . Pháp T a B Đ là ch m t Đ c Ph t đã ng i mà ch ngư ồ ọ ồ ề ọ ồ ề ỗ ộ ứ ậ ồ ứ
ng . N u có h ng hà sa s Ph t t c là đã có sa s ng i đã giác ng , và ch bãi c tôiộ ế ằ ố ậ ứ ố ườ ộ ỗ ỏ
ng i hôm tr c y th nào cũng có m t Đ c Ph t đã ng i. ồ ướ ấ ế ộ ứ ậ ồ
Thi sĩ Nguy n Công Tr cũng có ý th c sáng khi ông ng i xu ng m t ch ng i và th yễ ứ ứ ồ ố ộ ỗ ồ ấ
d c r ng ngày x a, c nhân đã t ng ng i trên ch ông đang ng i, và ngàn muôn năm sauượ ằ ư ổ ừ ồ ỗ ồ
cũng s có ng i t i ng i ch y. ẽ ườ ớ ồ ỗ ấ
"Ngã kim nh t t i t a chi đ a ậ ạ ọ ị
C chi ngân t ng tiên ngã t a chi ổ ằ ọ
(Ngàn muôn năm âu cũng th ni ế
Ai hay hát mà ai hay nghe hát)".
Ch ng i và th i gian trong gi phút y tr thành h p nh t trong m t hi n t i vĩnh c u. ỗ ồ ờ ờ ấ ở ợ ấ ộ ệ ạ ử
Nh ng ng i tác viên không ph i có thì gi đ su t ngày thong th ch i trên nh ng conư ườ ả ờ ể ố ả ơ ữ
đ ng c xanh và ng i d i g c cây. Ng i tác viên ph i so n th o, d án công tác, bànườ ỏ ồ ướ ố ườ ả ạ ả ự
Thích Nh t H nhấ ạ Trang 5