Phương pháp tiếp cận mô hình công trình trung hoà carbon trong bối cảnh Việt Nam

Biến đổi khí hậu là thách thức toàn cầu cấp bách, với ngành xây dựng đóng góp đáng kể vào lượng phát thải carbon toàn cầu. Việt Nam, một quốc gia đang phát triển nhanh chóng, đã cam kết mạnh mẽ đạt mục tiêu phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050 tại COP26. Tuy nhiên, các nỗ lực giảm phát thải hiện tại trong ngành xây dựng Việt Nam còn rời rạc và thiếu một cách tiếp cận hệ thống. Điều này nhấn mạnh sự cần thiết cấp bách của một mô hình công trình trung hòa carbon toàn diện, tích hợp chính sách, dữ liệu và thực tiễn. Nghiên cứu này nhằm giải quyết khoảng trống đó bằng cách đề xuất một phương pháp tiếp cận mô hình phù hợp với bối cảnh đặc thù của Việt Nam, hướng tới phát triển bền vững cho lĩnh vực xây dựng.

Các nhà hoạch định chính sách, nhà quản lý đô thị, kiến trúc sư, kỹ sư xây dựng, nhà nghiên cứu về công trình xanh và phát triển bền vững, cũng như các tổ chức trong ngành xây dựng tại Việt Nam.

Bài báo này trình bày một phương pháp tích hợp chính sách, dữ liệu và thực tiễn để phát triển mô hình công trình trung hòa carbon cho Việt Nam, dựa trên khuôn khổ Sáng kiến Mục tiêu Dựa trên Khoa học (SBTi) của Hội đồng Công trình Xanh Thế giới (WGBC) và đánh giá carbon toàn bộ vòng đời. Phương pháp nghiên cứu bao gồm việc tổng hợp kinh nghiệm từ các nước phát triển như Vương quốc Anh, Úc và Canada trong việc xây dựng mô hình carbon trung hòa, đồng thời đánh giá khả năng áp dụng các giải pháp giảm carbon hàm chứa và carbon vận hành tại Việt Nam. Nghiên cứu cũng xây dựng một sơ đồ tiếp cận mô hình công trình trung hòa carbon làm cơ sở cho lộ trình 2035–2050, đặc biệt trong bối cảnh thiếu các tiêu chuẩn định mức về năng lượng và phát thải khí nhà kính cho các loại hình công trình khác nhau. Phương pháp mô hình hóa này giúp xác định "giới hạn kép" cho phát thải carbon vận hành và carbon hàm chứa. Bằng cách phân tích tiềm năng giảm phát thải carbon hàm chứa toàn bộ vòng đời thông qua các giải pháp thiết kế, nghiên cứu đề xuất các định mức kinh tế kỹ thuật. Các hàm ý của nghiên cứu này là cung cấp cơ sở quan trọng để đạt được các mục tiêu giảm phát thải khí nhà kính trong lĩnh vực xây dựng tại Việt Nam, thúc đẩy một cách tiếp cận hệ thống và liên ngành nhằm hiện thực hóa mục tiêu phát thải ròng bằng không. Việc áp dụng đánh giá vòng đời (LCA) là cốt lõi để đạt được hiệu quả toàn diện.