M C L CỤ Ụ
Trang
A. Đt v n đ……………………………………………………………. 2ặ ấ ề
B. Gi i quy t v n đ…………………………………………………..... 3ả ế ấ ề
I. C s lý lu n………………………………………………….............. 3ơ ở ậ
II. Th c tr ng v n đ…………………………………………………… 6ự ạ ấ ề
III. Các bi n pháp đã ti n hành………………………………………… 10ệ ế
1. Bi n pháp 1………………………………………………………... 10ệ
2. Bi n pháp 2………………………………………………………... 11ệ
3. Bi n pháp 3……………………………………………………….. 14ệ
4. Bi n pháp 4……………………………………………………….. 20ệ
IV. Hi u qu sáng ki n kinh nghi m…………………………………… 25ệ ả ế ệ
C. K t lu n, khuy n ngh ………………………………………………... 26ế ậ ế ị
1. Ý nghĩa và nh ng nh n đnh c a ng i vi t sáng ki n………….. ữ ậ ị ủ ườ ế ế
26
2. Bài h c kinh nghi m………………………………………………. 26ọ ệ
3. Đ xu t, khuy n ngh ……………………………………………… 27ề ấ ế ị
Page 1 of 33
A. ĐT V N Đ Ặ Ấ Ề
I. Lý do ch n đ tài.ọ ề
Ph ng pháp giáo d c Montessori là m t ph ng pháp s ph m giáoươ ụ ộ ươ ư ạ
d c tr em d a trên nghiên c u và kinh nghi m c a bác sĩ và nhà giáo d cụ ẻ ự ứ ệ ủ ụ
h c ng i Ý Maria Montessori (1870 – 1952). Đây là ph ng pháp ti n trìnhọ ườ ươ ế
giáo d c đc bi t d a vào vi c h c qua c m giác.ụ ặ ệ ự ệ ọ ả
Ph ng pháp Montessori ch p nh n s duy nh t c a m i tr và choươ ấ ậ ự ấ ủ ỗ ẻ
phép tr phát tri n tùy theo nh ng kh năng riêng c a mình và th i gian riêngẻ ể ữ ả ủ ờ
c a mình. Do đó vi c t ch c các l p h c theo mô hình Montessorri ph i đmủ ệ ổ ứ ớ ọ ả ả
b o s tôn tr ng tính riêng bi t c a m i tr và ph i b trí phòng h c và bàiả ự ọ ệ ủ ỗ ẻ ả ố ọ
h c phù h p nh ng nhu c u và m c đích c a m i em.ọ ợ ữ ầ ụ ủ ỗ
Ph ng pháp ch y u đc áp d ng cho tr nh t 2 – 6 tu i do cácươ ủ ế ượ ụ ẻ ỏ ừ ổ
b n năng và s nh y c m duy nh t c a tr nh đi v i các đi u ki n trongả ự ạ ả ấ ủ ẻ ỏ ố ớ ề ệ
môi tr ng.ườ
Ph ng pháp Montessori đc áp d ng h u h t các qu c gia có s phátươ ượ ụ ầ ế ố ự
tri n m nh v giáo d c đc bi t trong th i đi hi n nay, khi giáo d c m mể ạ ề ụ ặ ệ ờ ạ ệ ụ ầ
non đang ngày càng đc chú tr ng. Vi c ng d ng ph ng pháp Montessoriượ ọ ệ ứ ụ ươ
vào ch ng trình đào t o các tr ng s ph m là cái nôi phát tri n cho trươ ạ ở ườ ư ạ ể ẻ
em d a trên s phát tri n các giác quan c a chính cá nhân tr , t o đi u ki nự ự ể ủ ẻ ạ ề ệ
cho tr t ho t đng, t khám phá b n thân cũng nh th gi i xung quanh.ẻ ự ạ ộ ự ả ư ế ớ
Hi n nay, t i Vi t Nam, ph ng pháp Montessori đã đc đa vào ch ngệ ạ ệ ươ ượ ư ươ
trình giáo d c đào t o t i các tr ng s ph m d i hình th c tham kh o vàụ ạ ạ ườ ư ạ ướ ứ ả
ch ng trình nghiên c u m r ng c a các b môn. Đi v i ch ng trình giáoươ ứ ở ộ ủ ộ ố ớ ươ
d c đào t o h m m non, ph ng pháp Montessori đc áp d ng cho r tụ ạ ệ ầ ươ ượ ụ ấ
nhi u các môn h c: T o hình, Âm nh c, Th ch t, Văn h c… Đc bi t, m cề ọ ạ ạ ể ấ ọ ặ ệ ụ
tiêu mà ph ng pháp Montessori đt ra là phát tri n toàn di n cho tr d a trênươ ặ ể ệ ẻ ự
vi c h c qua c m giác, t c là vi c l y các giác quan c a tr làm tiêu chí đệ ọ ả ứ ệ ấ ủ ẻ ể
phát tri n các m t. Ví nh vi c l y thính giác đ phát tri n th m m và taiể ặ ư ệ ấ ể ể ẩ ỹ
Page 2 of 33
nghe âm nh c cho tr , l y xúc giác đ phát tri n v n đng tinh và v n đngạ ẻ ấ ể ể ậ ộ ậ ộ
thô cho tr nh m phát tri n v n đng th ch t toàn di n cho 1 đa tr . Chínhẻ ằ ể ậ ộ ể ấ ệ ứ ẻ
vì mong mu n phát tri n v n đng th ch t cho tr m t cách toàn di n, tôi đãố ể ậ ộ ể ấ ẻ ộ ệ
m nh d n ch n đ tài “ạ ạ ọ ề ng d ng ph ng pháp Montessori vào phát tri nỨ ụ ươ ể
v n đng tinh cho tr 3- 4 tu iậ ộ ẻ ổ ” nh m trao đi kinh nghi m cũng nh thamằ ổ ệ ư
kh o thêm ngu n ph ng pháp m i đ giáo d c tr phát tri n toàn di n vả ồ ươ ớ ể ụ ẻ ể ệ ề
m i m t.ọ ặ
II. Th i gian nghiên c u:ờ ứ T tháng 9/ 2016 đn tháng 3/ 2017.ừ ế
III. Đi t ng nghiên c uố ượ ứ : H c sinh l p M u giáo bé C1.ọ ớ ẫ
IV. Ph m vi và k ho ch nghiên c u:ạ ế ạ ứ Trong nhóm l p m u giáo bé C1ớ ẫ
B. GI I QUY T V N ĐẢ Ế Ấ Ề
I/ C sơ ở lý lu nậ
1.Đc đi m tâm sinh lý tr m m non.ặ ể ẻ ầ
Tr em b t đu có s ti p xúc v i bên ngoài, giao ti p v i “ ng i l ”ẻ ắ ầ ự ế ớ ế ớ ườ ạ
khi các em b c vào đ tu i đi m u giáo, b n bè tr ng m u giáo là m tướ ộ ổ ẫ ạ ở ườ ẫ ộ
th gi i vô cùng r ng l n đi v i tr th . Cũng trong giai đo n này các em cóế ớ ộ ớ ố ớ ẻ ơ ạ
h ng thú v i th gi i xung quanh, tò mò và th c m c các v n đ v i ng iứ ớ ế ớ ắ ắ ấ ề ớ ườ
l n. N u ng i l n hi u đc tâm lý c a con và đnh h ng s có th đemớ ế ườ ớ ể ượ ủ ị ướ ẽ ể
l i nhi u hi u qu tích c c.ạ ề ệ ả ự
giai đo n t 3 đn 6 tu i này, trí t ng t ng c a tr phát tri nỞ ạ ừ ế ổ ưở ượ ủ ẻ ể
m nh và ph n l n th i gian c a tr là ch i đùa. Tr ch i mà h c và h c màạ ầ ớ ờ ủ ẻ ơ ẻ ơ ọ ọ
ch i. Chúng t nghĩ ra nh ng trò ch i và ch i mãi không chán, đôi khi quên cơ ự ữ ơ ơ ả
đi v sinh.ệ
Tr con l a tu i này không thích nh ng trò ch i ph c t p, nhi u quyẻ ở ứ ổ ữ ơ ứ ạ ề
t c. Nh ng trò ch i ng n s thích h p v i tr l a tu i này vì kho ng th iắ ữ ơ ắ ẽ ợ ớ ẻ ở ứ ổ ả ờ
gian chú ý, t p trung c a tr không kéo dài.ậ ủ ẻ
2. V n đng tinh.ậ ộ
V n đng tinh là kh năng đi u khi n bàn tay và các ngón tay. K năngậ ộ ả ề ể ỹ
v n đng tinh phát tri n tùy theo vi c ch i, t p luy n c a tr . Đ ch i l pậ ộ ể ệ ơ ậ ệ ủ ẻ ồ ơ ắ
ghép, đ ch i ngh thu t,… s giúp tr t p c m n m đ ch i, xoay, v n,ồ ơ ệ ậ ẽ ẻ ậ ầ ắ ồ ơ ặ
Page 3 of 33
xi t, l p ghép kh i… và t p làm các đng tác ph c t p h n nh n n, vế ắ ố ậ ộ ứ ạ ơ ư ặ ẽ
tranh. K năng v n đng tinh là c s đ tr phát tri n kh năng ngh thu tỹ ậ ộ ơ ở ể ẻ ể ả ệ ậ
c a đôi tay.ủ
3. Ph ng pháp Montessori.ươ
Đc đi m n i tr i ph ng pháp Montessori là nh n m nh đn vai tròặ ể ổ ộ ở ươ ấ ạ ế
c a tính t l p, t do (trong khuôn kh cho phép) trong vi c hình thành nhânủ ự ậ ự ổ ệ
cách tr . Ngoài ra, ph ng pháp này còn r t tôn tr ng s phát tri n tâm sinh lýẻ ươ ấ ọ ự ể
t nhiên c a tr , cũng nh trang b đy đ cho h c sinh các ki n th c khoaự ủ ẻ ư ị ầ ủ ọ ế ứ
h c công ngh ti n b và hi n đi. T ch c AMI (Hi p h i Montessori Qu cọ ệ ế ộ ệ ạ ổ ứ ệ ộ ố
t ) và AMS (Hi p h i Montessori M ) đã nêu ra đc tr ng c a ph ng phápế ệ ộ ỹ ặ ư ủ ươ
h c Montessori sau:ọ
- L p h c ghép các l a tu i l i v i nhau. Thông th ng là các tr 2 - 6ớ ọ ứ ổ ạ ớ ườ ẻ
tu i.ổ
- Tr t l a ch n ho t đng (v i đi u ki n là các ho t đng này đãẻ ự ự ọ ạ ộ ớ ề ệ ạ ộ
đc giáo viên lên k ho ch s p x p tr c).ượ ế ạ ắ ế ướ
- Tr không b ng t quãng hay làm phi n trong quá trình “làm vi c” hayẻ ị ắ ề ệ
ho t đng t do.ạ ộ ự
- H c sinh h c h i khái ni m, ki n th c thong qua tr i nghi m, ki nọ ọ ỏ ệ ế ự ả ệ ế
th c thông qua tr i nghi m th c t v i các h c c , mô hình mang tính ch tứ ả ệ ự ế ớ ọ ụ ấ
khám phá, xây d ng, h n là h c theo ch d n tr c ti p t phía giáo viên.ự ơ ọ ỉ ẫ ự ế ừ
- Các h c c giáo d c đc bi t đc và Montessori và đng s nghiênọ ụ ụ ặ ệ ượ ồ ự
c u, sang t o và phát tri n nên.ứ ạ ể
Ngoài ra, nhi u tr ng h c Montessori cũng t thi t k ch ng trình cóề ườ ọ ự ế ế ươ
tham kh o nhi u tài li u v ph ng pháp giáo d c c a bà Montessori (trongả ề ệ ề ươ ụ ủ
đó ph i k đn là các bài h c, h c c mang tính mô ph m hay ph ng phápả ể ế ọ ọ ụ ạ ươ
giáo d c mà Ti n sĩ Motessori đa ra trong các khoác đào t o giáo viên đngụ ế ư ạ ươ
th i).ờ
* Các ho t đng mang tính xây d ng, t do, không b gò bó, ép bu c.ạ ộ ự ự ị ộ
Ph ng pháp giáo d c Montessori v c b n là xây d ng mô hình phátươ ụ ề ơ ả ự
tri n c a con ng i và các cách ti p c n giáo d c đu d a trên mô hình đó.ể ủ ườ ế ậ ụ ề ự
Mô hình này bao g m hai thành t . Tr c h t là tr và ng i l n tham gia vàoồ ố ướ ế ẻ ườ ớ
Page 4 of 33
quá trình xây d ng tâm lý thông qua t ng tác v i môi tr ng xung quanh.ự ươ ớ ườ
Th hai là tr , đc bi t là tr d i 6 tu i – đi t ng có s phát tri n tâm lýứ ẻ ặ ệ ẻ ướ ổ ồ ượ ự ể
b m sinh.ẩ
* Xu h ng c a nhân lo iướ ủ ạ
Montessori nh n th y có nh ng đc tính mang tính b m sinh và phậ ấ ữ ặ ẩ ổ
bi n trong tâm lý con ng i mà con trai c a bà và đng s Mario Montessoriế ườ ủ ồ ự
g i đó là “human tendencies” – “xu h ng c a nhân lo i” (năm 1957).ọ ướ ủ ạ
Nh ng xu h ng đó là:ữ ướ
- B n năng t b o toàn.ả ự ả
- Khuynh h ng thích g n gũi v i thiên nhiên.ướ ầ ớ
- Tính tr t t .ậ ự
- Thích khám phá.
- Giao ti p.ế
- Làm vi c hay còn đc mô t là “ho t đng có m c đích”.ệ ượ ả ạ ộ ụ
- Thao tác v i môi tr ng xung quanh.ớ ườ
- Tính chính xác.
- Tính l p l i.ặ ạ
- Tính tr u t ng.ừ ượ
- Tính hoàn h o.ả
- Trí tu toán h c.ệ ọ
Trong ph ng pháp Montessori, xu h ng trên đc xem là các hành viươ ướ ượ
ch đo trong m i giai đo n phát tri n và ph ng pháp giáo d c t t làủ ạ ỗ ạ ể ươ ụ ố
ph ng pháp d a trên các hành vi này, đn gi n hóa chúng và có tính ngươ ự ơ ả ứ
d ng phù h p.ụ ợ
* Môi tr ng chu n bườ ẩ ị
Môi tr ng giáo d c c a Montessori là n i h c sinh đc t do ho tườ ụ ủ ơ ọ ượ ự ạ
đng trong m t “môi tr ng đc chu n b ” – đc thi t k phù h p v i đcộ ộ ườ ượ ẩ ị ượ ế ế ợ ớ ặ
Page 5 of 33