Sáng kiến kinh nghiệm: Kinh nghiệm tạo sân chơi Vật lý cho học sinh THPT

Ở Ụ Ạ S  GIÁO D C ĐÀO T O THANH HÓA

ƯỜ Ủ Ẩ TR NG THPT3 C M TH Y

ị Chung Th  Sen

ậ ệ Tổ: V t Lý – Công Ngh

ườ

ẩ

Tr

ng THPT3C m

Th yủ

Ặ Ấ Ề I. Đ T V N Đ

́ ́ ́ ̀ ̉ ̀ 1. Tinh câp thiêt cua đê tai:

ậ ư ừ ượ

ữ ấ ổ ả ượ ệ ỳ

ng thiên nhiên k  thú, gi ậ ữ ữ ứ ụ ở

ậ c đi u đó. Đ c bi

ư ậ ọ ứ ừ ượ

ặ ả ụ ả ể ọ V t lý là môn h c vô cùng tr u t ng nh ng r t b  ích. Nó giúp chúng ta  ệ ượ khám phá nh ng hi n t c nh ng hi n  i thích đ ớ ẩ ượ ng thiên nhiên bí  n. V t lý  t  xung quanh chúng ta v i nh ng  ng d ng  ả ự ư ọ ờ ố ế t th c trong đ i s ng. V t lý quan tr ng nh  v y nh ng không ph i ai  thi ề ớ ế ậ ệ ứ ượ ậ t là các em h c sinh khi ti p c n v i  cũng nh n th c đ ế ặ ặ ườ ậ ng hay g p ph i tr c tr c vì ki n th c tr u t môn v t lý th ng, khô khan  ọ ớ và khó hi u nên các em hay n n chí v i môn h c.

ọ

ụ ủ ế ươ

ả ạ ờ ọ ạ ể ọ ẳ ượ ị

ệ Đ  t o h ng thú cho h c sinh thêm yêu thích môn h c nhi m v  c a giáo  ổ ữ ự ng pháp d y h c tích c c, sôi n i.Không nh ng th  ph i t o  ế c ki n th c c a mình đ ng th i  ớ ứ ủ ơ ướ ạ ẳ ộ ể ạ ứ viên là tìm ph ơ ể ra sân ch i đ  các em có th  kh ng đ nh đ ầ ả ị kh ng đ nh b n thân tr ồ ộ c b n bè và th y cô, r ng h n là v i xã h i.

ớ ế ủ ư ậ ế ị ự ự ệ ề ạ V i tính c p thi t c a th c tr ng nh  v y. Tôi quy t đ nh th c hi n đ  tài:

ạ ọ ấ ơ ậ T o sân ch i v t lý cho h c sinh THPT

́ ́ ư ̣ 2. Muc đich nghiên c u:

ươ ị ươ ư ệ ế * Lên khung ch ẩ ng trình, chu n b  các ph ng ti n nh  máy chi u, các

ế ế ệ ố ị ả ế ẩ ỏ thi ứ   t k  trên máy tính, lên h  th ng các câu h i và chu n b  m ng ki n th c

ớ ệ ậ ướ gi ọ i thi u cho h c sinh ôn t p tr c.

ố ế ủ ứ ươ ụ ọ ộ * C ng c  ki n th c trong ch ọ   ng trình h c m t cách liên t c, giúp h c

ứ ơ ả ắ ế sinh kh c sâu ki n th c c  b n.

́ ́ ̉ ư ượ ọ ườ * Tô ch c đ ́ c it nhât 1 bu iổ  trong 2 tháng cho h c sinh toàn tr ng và

ế ầ ộ 1 ti ộ ớ t trong m t tu n cho hs m t l p

́ ́ ươ ư 3. Ph ng phap nghiên c u:

́ ́ ́ ư a. Nghiên c u ly thuyêt:

̀ ̀ ̀ ̀ ́ ơ ̣ ̀ * Tham kh oả  cac tro ch i qua tai liêu, trên internet va trên truyên hin h.

ả ạ ơ ộ *  Tham kh o cách làm MC t o không khí sôi đ ng cho sân ch i, làm sao

ệ ừ ơ ơ ả cho sân ch i trí tu  v a là sân ch i gi i trí

ắ ổ ́ ơ ̣ ̣ *  S p x p, ự ế l a chon , và b  sung thêm tro ch i ̀ ̀ ơ  cho phu h p v i đăc thu ợ ̀

ố ượ ủ ọ ̉ cua môn hoc ̣  và đ i t ng h c sinh c a tr ườ . ng

́ ̃ ơ ự ạ ả *  So n th o lu t ́ ́ ư ậ ch i d a trên ly thuyêt đa nghiên c u.

ọ ỏ ồ ỗ ợ ế ứ ệ *  H c h i đ ng nghi p h  tr  ki n th c thi ế ế ươ t k  ch ơ   ng trình trò ch i

trên vi tính.

ứ ả ấ ẫ ơ ả ể ườ *  Treo m c gi i h p d n và trò ch i khán gi đ  thu hút ng i xem.

ự ́ư ̣ b. Nghiên c u th c nghiêm:

̀ ́ ̀ ́ ́ ̀ ơ ̣ ̣ ́ * Thiêt kê trên phân mêm powerpoint môt sô tro ch i vât ly.

̀ ́ ̀ ́ ươ ̣ ở ự ́ ơ ̉ ̣ ́ ̉ ư * B c đâu tô ch c th c nghiêm cac l p ma tôi đang giang day.

ọ ừ ạ ộ ộ ổ * Đã t ổ ứ ượ  ch c đ ạ c m t bu i ho t đ ng ngo i khóa trong năm h c v a

qua.

ướ ườ ạ ộ ế * B c ti p theo t ổ ứ ở  ch c toàn tr ổ ọ ng vào m t bu i h c ngo i khóa

ế ờ ngoài tr i trong các năm ti p theo.

Ầ Ộ II. PH N N I DUNG:

̀ ̃ ̀ ư ơ ̉ ̣ ̣ ́ 1. Nh ng yêu câu cua môt tro ch i vât li:

ế ự ứ V t lí là kho tàng ki n th c th c nghi m mang đ n cho ng

ậ ữ ầ ế i h c v t lí c n thi

ậ ế ạ ả ụ

ườ ọ ệ i h c  ệ ự ườ ọ ậ t ph i th c hi n  ệ ế ế ư t k , ch  t o d ng c  thí nghi m,  ạ ộ ự ể ậ ặ ộ

ế ạ

ử ụ ố ọ ố ậ

ế ứ ổ nh ng ki n th c b  ích. Vì v y ng ộ ậ ế ạ ụ thành th o các hành đ ng v t lí nh : thi ộ ệ ượ ng ho c m t th c th  v t lí cho đ n các ho t đ ng  mô hình hóa m t hi n t ấ ệ ệ ự ụ ể ư ắ c  th  nh  l p ráp th c hi n thí nghi m, s  d ng thông th o các máy đo, l y  ế ố ệ ự   ả ư ậ ả s  li u, phán đoán k t qu ,… Nh  v y, mu n h c t t v t lí thì ph i luôn th c ậ ộ ệ ố hi n t t các hành đ ng v t lí.

ộ ậ

ể ấ ậ ữ

ự ệ ụ Hành đ ng v t lí còn là cách suy nghĩ, cách làm bên nh ng s  vi c c   ậ ng v t lí,  ả ế ỏ ậ ả ọ ỗ i thích các

ệ ượ ớ ế ặ t đ t câu h i đúng ch , có kh  năng gi ấ ệ ượ ữ th  hàng ngày có tính ch t v t lí. Khi ti p xúc v i nh ng hi n t quá trình v t lí, h c sinh bi hi n t ng và các quá trình  y,…

ể ọ ơ ộ ữ ự ề ậ ộ Đ  h c sinh có nhi u c  h i th c thi nh ng hành đ ng v t lí thì chúng

ề ồ ươ ươ ệ ạ ằ ta nên l ng ghép nhi u ph ng pháp và ph ọ ng ti n d y h c, nh m thu hút

ứ ạ ạ ộ ả ớ ọ ọ h c sinh c  l p tham gia ho t đ ng, trong đó có hình th c d y h c thông qua

ơ ậ ứ ừ ứ ậ ơ ồ trò ch i v t lí. T c là t ế  trò ch i mà l ng ghép ki n th c v t lí vào, làm cho

ạ ộ ữ ả ả ớ ẳ   ọ h c sinh có nh ng giây phút tho i mái ho t đ ng, làm gi m b t căng th ng

ọ ố ư ẫ ả ụ ệ ả ố ơ ả nh ng v n đ m b o h c t ế t. Mu n trò ch i đem đ n hi u qu  giáo d c cao

ầ ả ế ế ơ ớ ư ầ thì c n ph i thi t k  trò ch i v i các yêu c u nh  sau:

ụ ệ ả ơ ụ * Trò ch i ph i có m c đích giáo d c rõ r t.

ự ứ ế ả ơ ộ * Trò ch i ph i có n i dung phong phú, d a trên ki n th c chuyên

ề ầ ọ ớ ụ   ả ắ môn, mang tính khoa h c và ph i g n li n v i các yêu c u giáo d c

ườ ộ ở ừ ể ờ trong tr ng và ngoài xã h i ụ ể  t ng th i đi m c  th .

ứ ổ ẹ ễ ể ả ọ ớ ấ ứ ễ ẫ * Hình th c t ch c ph i g n nh , d  hi u, d  nh , h p d n, vui

ươ ờ ượ ạ ả ợ ừ t i, lành m nh và th i l ng v a ph i h p lý.

ả ằ ả ơ ọ * Trò ch i ph i thu hút đông đ o h c sinh tham gia, nh m phát huy

ể ế ưở ượ ế ậ ự s  ham hi u bi t, giàu trí t ng t ng, bi t suy lu n, nhanh trí, khéo

ư ổ ồ ư ư ắ léo, sôi n i nh ng không  n ào, t duy sâu s c nh ng không quá

ầ ặ tr m l ng.

ơ ườ ủ ấ ọ Trong trò ch i, ng i làm ch  là h c sinh. Song giáo viên có vai trò r t quan

ọ ẫ ổ ứ ẫ ắ ơ tr ng, là ng ườ ướ i h ọ ng d n h c sinh t ch c trò ch i, khéo léo d n d t các em

ự ọ h c sinh t giác tham gia.

́ ơ ̣ ̣ ́ ̀ 2. Môt sô tro ch i vât li:

ệ ắ ậ 2.1. Tr c nghi m v t lí:

ệ ậ ắ ơ ượ ự ươ * Lu t ch i: Các câu tr c nghi m đ ọ c l a ch n trong ch ng trình

ộ ự ấ ỗ ọ ự   ọ h c sách giáo khoa, m i câu có m t l a ch n đúng nh t trong 4 l a

ộ ẽ ượ ọ ị ướ ch n A, B, C, D. Các đ i s  đ ẩ c chu n b  tr ả c các b ng tr  l ả ờ   i

ỗ ộ ẽ ả ữ ậ ờ ớ v i các ch  cái “A, B, C, D”. M i đ i s  th o lu n trong th i gian

ấ ằ ư ị ơ ả ờ qui đ nh và đ a ra đáp án đúng nh t b ng cách gi đáp án tr  l i theo

ổ ứ ể ầ ủ yêu c u c a ban t ch c (có th  là 10 giây sau khi nghe ban t ổ ứ    ch c

ơ ẽ ề ả ỏ ộ ế   ố ọ đ c xong câu h i). Đ i nào có s  câu tr  đúng nhi u h n s  chi n

th ng.ắ

ươ ệ ổ ứ ế ế ệ ắ ị * Ph ng ti n t ch c: Thi ờ   t k  các câu tr c nghi m, quy đ nh th i

ả ờ ế ỏ gian tr  l i câu h i trên powerpoint và trình chi u trên máy tính.

ứ ơ ộ * Hình th c ch i: Chia đ i.

ữ ậ ậ 2.2.L t ô ch  bí m t:

ộ ứ ủ ậ ấ ơ ỏ * Lu t ch i: Khu t sau các câu h i là m t b c tranh c a nhà Khoa

ề ả ặ ầ ộ ế ọ h c ho c n i dung mà chúng ta c n truy n t i ki n th c t ứ ớ ọ   i h c

ứ ề ả ỏ ỏ ố ỗ   sinh. Chia b c tranh thành nhi u m nh nh  tùy theo s  câu h i, m i

ỏ ố ủ ế ẽ ả ọ ộ ộ m nh s  mang n i dung c a m t câu h i đ  vui. N u h c sinh tr ả

ờ ẽ ệ ầ ấ l ỏ i đúng thì ph n khu t sau câu h i đó s  hi n ra và các em có th ể

ủ ứ ứ ả ộ ộ đoán n i dung c a b c tranh. Khi đã đoán đúng n i dung b c  nh thì

ơ ế ụ ụ trò ch i k t thúc (xem ph  l c 1).

ươ ệ ổ ứ ế ế ơ * Ph ng ti n t ch c: Thi t k  trò ch i trên powerpoint và trình

ổ ớ ế ặ ấ ể ử ụ   chi u trên máy tính ho c in trên gi y kh  l n, hay có th  s  d ng

ả b ng dính.

ả ờ ứ ơ ộ ỏ ộ ọ * Hình th c ch i: Chia đ i. Các đ i ch n câu h i và tr  l i theo l ượ   t.

ả ờ ượ ẽ ể ộ ỏ ả Đ i nào không tr  l c s  chuy n câu h i cho khán gi i đ ộ . Đ i nào

ả ờ ề ẽ ế ắ có nhi u câu tr  l i đúng s  chi n th ng.

ả ậ 2.3.Mô t v t lí:

ậ ơ ườ ơ ẽ ầ ừ * Lu t ch i: Ng i ch i s  c m trên tay danh sách t ệ    (hay khái ni m

ổ ứ ầ ả ườ ả ậ v t lí) mà ban t ch c yêu c u miêu t . Khi đó, ng i miêu t có

ụ ệ ấ ừ ữ ể ặ ộ nhi m v  dùng b t kì t ng  ho c hành đ ng nào (có th  là dùng

ừ ồ ệ ừ ị đ nh nghĩa, t đ ng nghĩa, trái nghĩa, …, li t kê các t cùng nhóm

ế ừ ặ ạ ồ ho c có liên quan đ n t ộ   ể ễ  trong danh sách) đ  di n đ t cho đ ng đ i

ừ ườ ả ượ mình đoán đúng t trong danh sách. Ng i miêu t không đ c nói

ừ ớ ồ ộ ủ ộ ấ b t kì t nào trong danh sách v i đ ng đ i c a mình. Đ i nào đoán

ề ừ ơ ẽ ế ả ờ ị đúng nhi u t ắ    h n trong kho ng th i gian qui đ nh s  chi n th ng

ụ ụ (xem ph  l c 2)

ươ ệ ổ ế ừ ầ ả ờ ấ * Ph ng ti n t ứ  ch c: Vi t các t c n miêu t vào các t gi y và

ơ ố ẫ ế ạ ể ườ x p l i đ  ng i ch i b c thăm ng u nhiên.

ỗ ớ ứ ể ơ ộ ọ ộ * Hình th c ch i: Chia đ i. Có th  chia m i l p h c thành 2 đ i.

ữ ậ ố 2.4. Đ  vui ô ch  v t lí:

ậ ơ * Lu t ch i:

ữ ườ ữ ậ ể ạ ­  Cách t o ô ch  th ng: Đ  có ô ch  v t lý có ý nghĩa và hay thì

ủ ề ủ ề ữ ủ ọ ộ chúng ta nên ch n ch  đ  cho ô ch . Ch  đ  đó chính là n i dung c a ô ch ữ

ặ ừ ừ ữ ọ ọ hàng d c. T  ô ch  hàng d c này, chúng ta đ t t khóa cho các ô hàng ngang.

ự ừ ể ặ ừ ỏ D a vào t khóa đ  đ t câu h i cho t ng hàng ngang.

ữ ở ứ ộ ơ ươ ự ư ư ­  Ô ch m c đ  khó h n: T ng t ủ ề ủ    nh  trên nh ng ch  đ  c a

ữ ấ ế ả ặ ừ ặ ọ ô ch  không nh t thi t ph i đ t trong ô hàng d c mà đ t trong t ng ô riêng r ẽ

ỏ ả ờ ỗ ở ấ ủ c a ô hàng ngang. M i câu h i tr  l i đúng ộ   ẽ  ô hàng ngang s  cung c p m t

ừ ừ ừ ừ ệ ượ ế t ủ ề  khóa cho ch  đ . Khi các t khóa t hi n ra thì chúng đ t c x p theo

ườ ơ ừ trình t ự ả  gi i đáp, sau đó ng ả ắ i ch i ph i s p x p l ế ạ ấ ả i t t c  các t khóa và d ự

ủ ề ủ ữ ườ ấ ơ ế đoán ch  đ  c a ô ch . Chú ý, ng i ch i không nh t thi t ph i tr  l ả ả ờ ế   i h t

ơ ế ủ ề ỏ ố ộ các câu h i, khi đoán đúng ch  đ  thì trò ch i k t thúc. Đ i nào có s  câu tr ả

ờ ế ề ắ l ấ ẽ i đúng nhi u nh t s  chi n th ng ( ụ ụ xem ph  l c 3).

ươ ệ ổ ứ ử ụ ề ể ầ * Ph ng ti n t ch c: S  d ng ph n m m powerpoint đ  thi ế ế  t k

ế ơ trò ch i và trình chi u trên máy tính.

ả ớ ứ ơ ộ ơ ố   ặ ử ụ * Hình th c ch i: Chia đ i ho c s  d ng ch i cho c  l p vào cu i

ế ọ ể ủ ố ti t h c đ  c ng c  bài.

̀ ́ ̀ ơ ̣ ́ ̉ ư 3. Qui  trinh tô ch c tro ch i vât li:

ể ự ơ ậ ệ ộ ườ ạ ự ậ ầ ả Đ  th c hi n m t trò ch i v t lí, ng ệ   i d y v t lí c n ph i th c hi n

ụ ể ư ộ theo m t qui trình c  th  nh  sau:

ướ ể ệ ự ể ệ ể ự ­ B c 1: Xây d ng th  l ơ  trò ch i. Th  l ắ    có th  d a trên nguyên t c

ể ỏ ớ ự ế ề ệ ổ đã nêu, cũng có th  b  b t hay b  sung thêm tùy đi u ki n th c t .

ủ ề ầ ướ ự ề ọ ộ ­ B c 2: L a ch n n i dung, ch  đ  c n tuyên truy n.

ế ấ ướ ứ ự ỏ ­ B c 3: Xây d ng hình th c và k t c u câu h i.

ướ ế ế ự ề ề ầ ầ ọ ơ ­ B c 4: Thi t k  trò ch i trên ph n m m. L a ch n ph n m m thích

ễ ả ế ế ễ ử ữ ệ ỉ ả ợ h p, sao cho đ m b o d  thi ẹ   ệ t k , d  s a ch a, hi u ch nh, giao di n đ p.

ế ế ọ ừ ự ẫ ỏ ộ ả Ph i thi t k  sao cho thí sinh l a ch n t ỗ    câu h i m t cách ng u nhiên. M i

ặ ấ ỏ ọ ồ ổ ờ   ầ l n thí sinh ch n câu h i nào thì câu đó đ i màu ho c nh p nháy đ ng th i

ả ờ ệ ế ấ ộ ọ ẽ ượ ợ xu t hi n n i dung g i ý. N u h c sinh tr  l i đúng, đáp án s  đ ở c m  ra,

ư ể ẫ ậ ắ ả ỏ ng ượ ạ c l i, câu h i đó v n là bí m t nh ng màu s c ph i khác đ  thông báo

ườ ơ ằ ỏ ượ ọ ế ế ộ ớ v i ng i ch i r ng câu h i này đã đ c ch n. Nên thi t k  trên m t trang

ầ ế ậ ệ ứ ể ấ ờ ồ ồ màn hình. C n thi t l p hi u  ng th i gian, chuông đ ng h , ch m đi m đ ể

ấ ấ ẫ ộ ơ ơ trò ch i thêm sinh đ ng, gay c n và h p d n h n .

ướ ơ ổ ứ ­ B c 5: T  ch c trò ch i.

ướ ệ ế ổ ­ B c 6: T ng k t và rút kinh nghi m.

ự ̉ ̣ 4. Kiêm nghiêm th c tê:́

ự ế ụ ế ậ ổ ượ V n d ng lí thuy t nêu trên vào th c t , tôi đã t ứ  ch c đ c các trò

ơ ở ư ớ ơ ớ ch i các l p nh  10A2, 10A3,10A5, 12A4 và 11A5 v i trò ch i đã nêu ở

ả ấ ả ọ ứ ứ ế ề ọ ế trên. K t qu  là t t c  h c sinh đ u h ng thú tham gia, ki n th c bài h c nh ớ

ấ ứ ọ ậ ả ơ ơ lâu h n. Hôm nào có trò ch i là các em r t h ng thú h c t p, tâm lí tho i mái

ạ ộ ữ ự ầ và tham gia tích c c cho các ho t đ ng gi a th y và trò.

̃ ̀ ́ ư ư ̉ ̣ ̉ ̣ ́ Tuy kêt qua đem lai ch a cao lăm nh ng cung khăng đinh răng ph ươ   ng

̀ ̀ ̀ ̀ ́ ̀ ̃ ơ ̣ ̣ ̉ ̣ ̣ ̣ ̣ ́ ́   phap nay đa mang lai hiêu qua trong qua trinh day va hoc. Vi vây, tro ch i vât li

̀ ́ ́ ̀ ̀ ̀ ́ ̀ ượ ́ ư ự ̉ ̣ ̉ ̣ ̀ cân đ ́   c nghiên c u va lông ghep vao bai giang vât li đê gop phân th c hiên tôt

̣ ̣ ̣ ́ ơ h n muc đich day hoc.

Ậ Ế III. K T LU N:

ỉ ượ ơ ụ ế ọ Các trò ch i này không ch  đ c áp d ng trong ti ữ   t h c, trong nh ng

ể ở ộ ữ ậ ổ ổ bu i ôn t p mà còn có th  m  r ng thành nh ng bu i thi đua sinh ho t d ạ ướ   i

ườ ể ổ ụ ư ứ ứ ế ạ ờ c . Tr ng ph  thông có th  nghiê ớ   n c u và  ng d ng, đ a ra k  ho ch v i

ạ ộ ủ ề ủ ề ụ ừ t ng ch  đ  ho t đ ng theo tháng. Ví d : Ch  đ  tháng 2 là “ Tháng V t líậ ” và

ọ ố ậ ẽ ổ ộ ứ ổ phát đ ng phong trào thi đua h c t t v t lí. Khi đó s  t ộ  ch c m t bu i thi

ộ ọ ố ớ ỗ ớ ữ ặ ọ ơ ộ ế   gi a các kh i l p, ho c ch n m i l p m t h c sinh, chia thành 2 đ i ch i, k t

ớ ơ ả ư ậ ổ ợ h p v i trò ch i dành cho khán gi . Có nh  v y thì bu i sinh ho t d ạ ướ ờ ẽ i c  s

ề ộ ứ ề ạ ư thêm đa d ng v  n i dung, phong phú v  hình th c, kích thích t ủ ọ    duy c a h c

ố ớ ầ ạ ầ ọ ườ ớ ố ớ sinh, góp ph n t o tình yêu đ i v i môn h c, đ i v i th y cô, tr ạ   ng l p, b n

bè.

ụ ề ồ ươ Ngày nay, ngành giáo d c đang l ng ghép nhi u ch ụ   ng trình giáo d c

ụ ả ả ạ ọ ướ ự vào bài gi ng, chú tr ng giáo d c và gi ng d y theo h ng tích c c, ch ủ

ệ ồ ạ ơ ế ạ ộ đ ng, sáng t o nên vi c l ng ghép trò ch i vào các ti ấ t d y là r t thu n l ậ ợ   i.

ỉ ể ơ ọ ế ắ ắ ấ Thông qua trò ch i, h c sinh không ch  hi u bài, mà còn bi t n m b t v n đ ề

ả ế ấ ự ế ả ặ ẹ ơ và gi ề i quy t v n đ  trong th c t ộ  khi g p ph i m t cách nhanh l h n. Đ ể

ạ ị ữ ổ ọ ườ ổ ạ t o nên nh ng bu i sinh ho t đ nh kì cho môn h c, tr ng ph  thông nên hình

ạ ộ ậ ế ợ ớ ớ ổ ơ thành Câu l c b  v t lí. V i các trò ch i nêu trên, k t h p v i các bu i báo cáo

ẽ ạ ễ ệ ậ ậ ọ ữ   khoa h c, trình di n thí nghi m v t lí, hóa trang v t lí,… s  t o nên nh ng

ấ ượ ạ ạ ổ ớ ồ bu i sinh ho t lí thú, đa d ng, đáng nh  và  n t ề   ờ ổ ng, đ ng th i b  sung nhi u

ứ ậ ế ọ ờ ớ ị ki n th c v t lí m i k p th i cho h c sinh.

I. ĐẶT VẤN ĐỀ

2 ............................................................................................................................

2 1. Tính cấp thiết của đề tài: ......................................................................................................

2 2. Mục đích nghiên cứu: ...........................................................................................................

3. Phương pháp nghiên cứu:

2 ...................................................................................................

2 a. Nghiên cứu lý thuyết: ......................................................................................................

3 b. Nghiên cứu thực nghiệm: ...............................................................................................

II. PHẦN NỘI DUNG:

4 ...................................................................................................................

1. Những yêu cầu của một trò chơi vật lí:

4 ................................................................................

2. Một số trò chơi vật lí:

5 ............................................................................................................

2.1. Trắc nghiệm vật lí:

5 .........................................................................................................

5 2.2.Lật ô chữ bí mật: ............................................................................................................

6 2.3.Mô tả vật lí: .....................................................................................................................

2.4. Đố vui ô chữ vật lí:

7 ........................................................................................................

3. Qui trình tổ chức trò chơi vật lí:

7 ...........................................................................................

8 4. Kiểm nghiệm thực tế: ...........................................................................................................

9 III. KẾT LUẬN: .............................................................................................................................

PHỤ LỤC 1: LẬT Ô CHỮ BÍ MẬT

11 .............................................................................................

PHỤ LỤC 2: TRÒ CHƠI MIÊU TẢ VẬT LÍ

14 ................................................................................

PHỤ LỤC 3: ĐỐ VUI Ô CHỮ VẬT LÍ

17 ........................................................................................

Ụ Ụ M C L C

Ữ Ậ Ậ PH  L C 1 Ụ Ụ : L T Ô CH  BÍ M T

̀ ̉ ̣ ­ Thê lê: Xem phân 2.2.

ươ ̣ ̣ ­ Nôi dung ôn tâp: Ch ng IV, V, VI.

́ ́ ̣ ̣ ­ Muc đich giao duc:

́ ́ ́ ư ươ ̣ ̉ ́ ơ ̣ + Giup hoc sinh nh  lai kiên th c cua ba ch ng nêu trên.

̀ ̀ ́ ́ ́ ̣ ̉ + Cung câp thêm thông tin vê nha Vât li nôi tiêng Albert Einstein.

CÂU 1

CÂU 2

CÂU 4 CÂU 3

CÂU 6 CÂU 5

CÂU 8 CÂU 7

CÂU 10 CÂU 9

Ộ Ỏ N I DUNG CÂU H I

STT CÂU H IỎ ĐÁP ÁN

́ ́ ̣ ự ̣ ̣ ̉ ̉ Môt cuôn cam co đô t ́    cam L măc nôi

́ ̀ ́ ơ ̣ ̣ ̣ ̣ ̣ ̀ 1 Mach dao đông la gi?̀ ́ tiêp v i tu điên co điên dung C thanh

8

́ ̀ ̣ ̣ ̣ ̣ ̣ ̣ môt mach điên kin goi la mach dao đông

l =

=

=

m

50(

)

6

́ ́ ̀ ́ ̀ Song co tân sô la f=6MHz Vi ̀

c f

3.10 6.10

2 ̀ ́ ̣ ̣ thuôc loai song nao? ́ ́ ̣ ̣ ̣ Vây song trên thuôc loai song ngăn.́

̀ ̀ ̣ ̣ ̉ ́ Bô phân nao dung đê biên Loa 3

̀ ̣ dao   đông   âm   thanh   dao

̀ ̀ ̣ ̣ ́ ́ đông điên co cung tân sô?

́ ́ ̣ ượ ̉ ̣ Giai thich môt sô hiên t ng trong t ự ́ư ̣ ̉ ̣ Nêu   ng   dung   cua   hiên ́ ̀ ́ ư ̣ ̉  nhiên va  ng dung trong may quang phô 4 ́ ́ ́ ượ t ́ ng tan săc anh sang? ́ lăng kinh.

̃ ́ ̀ ́ ̣ ̉ ̉ Đinh   nghia   khoang   vân ̃ ̣   ư La khoang cach gi a hai vân sang hoăc 5 ́ ́ giao thoa? hai vân tôi liên tiêp nhau.

́ ́ ̉ ̣ ̣ Kê tên cac bô phân câu tao ́ ́ ự ̣ ̣ ̉ ̣ ́ Ba bô phân: Ông chuân tr c, hê tan săc, ́ ̉ 6 nên   may   quang   phô   lăng ́ ̀ buông tôi kinh?́

́ ̀ ́ ượ ̣ ̣ Hiên   t ́ ng   anh   sang   lam   bât   cac ượ ̣ ̣ Hiên   t ng   quang   điên ̀ ̉ ̣ ̣ ̣ ̣ electron ra khoi măt kim loai goi la hiên 7 ̀ ̀ ̀ ngoai la gi? ượ ̣ t ng quang điên (ngoai).̀

̀ ̀ ượ ượ ̀ La l ng năng l ̃ ̣   ng ma môi lân môt

́ ử ử ̣ nguyên t hay phân t ́ ư    hâp thu hay b c

̀ ̀ ́ ́ ̀ ̀ ́ ượ ử ượ ̣ ̣ ̣ L ng   t năng   l ng   là xa co gia tri hoan toan xac đinh va băng 8 ́ ́ ́ ̀ ́ ̉ gi?̀ ̀ hf; trong đo f la tân sô cua anh sang bi ̣

́ ̀ ̀ ́ ượ ̣ hâp thu hay đ ̣   c phat ra, con h la môt

̀ ́ hăng sô.

́ ́ ́ ̀ ượ ở ̣ Anh   sang   đ ̣   c   tao   thanh   b i   cac   hat

̀ ̀ ượ ̣ 9 ̀ Phôtôn la gi?̀ goi la phôtôn. Hay phôtôn la 1 l ng t ử

́ ượ ̉ năng l ́ ng cua anh sang.

́ ̀ ́ ̀ ́ ́ ́ ́ ́ ̣ Anh sang huynh quang co ́ La anh sang phat quang bi tăt rât nhanh 10 ́ ́ ́ ́ ́ ̣ ̉ đăc điêm gi?̀ sau khi tăt anh sang kich thich.

ủ ứ ả ủ ứ Từ  Đây là b c tranh c a nhà B c  nh c a Albert Einstein năm 1921,

ế ỉ ậ ả ề ậ ổ ế khóa v t lí n i ti ng th  k  20? khi lãnh gi i Nô­ben v  v t lí.

Ả Ậ PH  L C 2

Ơ Ụ Ụ : TRÒ CH I MIÊU T  V T LÍ ̀ ̉ ̣ ­ Thê lê: Xem phân 2.3.

ậ ộ ươ ề ộ ươ ầ ­ N i dung c n ôn t p: Ch ng I. Dao đ ng đi u hòa. Ch ng II. Sóng c ơ

ơ ả ậ ớ và sóng âm. V t lí l p 12 ban c  b n.

́ ́ ̣ ̣ ­ Muc đich giao duc:

̃ ́ ́ ư ̣ ở ươ ̣ ́ + Ôn lai cac kiên th c đa hoc 2 ch ng nêu trên.

́ ̀ ́ ượ ự ́ ư ̣ ̣ ̣ ̉ + Giup hoc sinh  nhin nhân  đ c  s  liên tuc cua kiên th c  trong

ươ ̣ ch ̀ ng trinh hoc.

ừ ầ T  yêu c u miêu ả ợ STT Cách miêu t g i ý tả

ự ể ạ ủ ậ S  di chuy n qua l i c a v t nào đó quanh 1 ơ ộ Dao đ ng c ộ ị ằ m t v  trí cân b ng

ủ ạ ươ ề D ng c a ph ộ ng trình dao đ ng đi u hòa là 2

+ j

= x A

tw

cos(

)

gì?

ộ ộ ự ạ ượ ọ Biên đ  dao đ ng x c c đ i đ c g i là gì? 3

ể ậ ự ệ ả ờ ượ Kho ng th i gian đ  v t th c hi n đ ộ   c m t 4 Chu kì ầ ộ ọ dao đ ng toàn ph n g i là gì?

ả ủ ạ ượ ị Ngh ch đ o c a chu kì là đ i l ng nào? 5 T n sầ ố

ị ủ ầ ố ơ Đ n v  c a t n s  góc là gì? 6 Rađian

ạ ượ ề ộ Trong   dao   d ng   đi u   hòa,   đ i   l ng   này 7 ơ C  năng ượ ả đ c b o toàn?

ố ượ ậ ầ ợ ỏ V t nh  (kh i l ng m) treo vào đ u s i dây 8

ố ượ ắ ơ Con l c đ n không dãn (dài l), có kh i l ng không đáng

ố ị ể ầ k , đ u trên c  đ nh.

ố ơ ự Ứ ứ ủ ụ 9 Gia t c r i t do ắ   ng d ng công th c tính chu kì c a con l c

ạ ượ ể ấ ơ đ n đ  đo đ i l ng nào trên Trái đ t?

ơ ệ ỏ ị ắ ằ 10 ồ   Kéo con l c đ n l ch kh i v  trí cân b ng r i ắ ầ ộ Dao đ ng t t d n ộ ả ầ ả ắ ọ th  tay, con l c có biên đ  gi m d n g i là?

ồ ượ ắ 11 ồ Con l c đ ng h  đ ầ c bù ph n năng l ượ   ng ộ Dao đ ng duy trì ấ ỗ m t đi sau m i chu kì là?

0 là hi n t

ệ ượ ộ ộ ưỡ 12 Hi n t ng biên đ  dao đ ng c ứ ng b c tăng ộ ưở C ng h ng ệ ượ ị ự ạ ế đ n giá tr  c c đ i khi f=f ng gì?

ử ụ ươ ể ổ ợ 13 S  d ng ph ng pháp gì đ  t ng h p hai dao ả ồ Gi n đ  Frenen ề ầ ố ộ đ ng đi u hòa cùng t n s ?

ề ộ 14 ộ   ………….. là dao đ ng lan truy n trong m t Sóng cơ ườ môi tr ng.

ầ ử ủ ườ 15 Các ph n t c a môi tr ộ ng dao đ ng theo Sóng ngang ươ ớ ươ ọ ph ng vuông góc v i ph ề ng truy n g i là?

ầ ử ủ ườ 16 Các ph n t c a môi tr ộ ng dao đ ng theo Sóng d cọ ươ ớ ươ ọ ph ng trùng v i ph ề ng truy n g i là?

ề ơ ượ 17 Sóng c  không truy n đ c trong môi tr ườ   ng Chân không nào?

ườ 18 …………..   là   quãng   đ ề   ng   mà   sóng   truy n ướ B c sóng ượ đ ộ c trong m t chu kì?

ệ ượ ặ 19 Hi n t ạ   ế ợ ng hai sóng k t h p g p nhau t o

ọ ợ ị Giao thoa ổ thành các g n sóng  n đ nh g i là hi n t ệ ượ   ng

gì?

ồ ộ ươ 20 Hai ngu n dao đ ng cùng ph ầ   ng, cùng t n

ệ ố ờ ổ ế ợ Sóng k t h p ố s  và có hi u s  pha không đ i theo th i gian

ồ ọ g i là hai ngu n gì?

ề ợ ộ 21 Sóng d ngừ ấ   Khi có dao đ ng lan truy n trên s i dây xu t

ụ ệ ọ hi n các nút và các b ng g i là?

ứ ữ ể ợ ọ   Nh ng đi m đ ng yên trên s i dây có tên g i 22 Nút sóng là?

ữ ấ ạ ộ ợ Nh ng dao đ ng m nh nh t trên s i dây có 23 ụ B ng sóng ọ tên g i là?

ườ ề ấ ắ ỏ 24 Môi tr ng truy n Cac ́ ch t r n, l ng, khí và chân không co thế ̉

âm g i ọ chung là gì?

ệ ồ 25 ……………. giúp ta phân bi t các ngu n phát Âm s cắ khác nhau.

Ữ Ậ Ố PH  L C 3 Ụ Ụ : Đ  VUI Ô CH  V T LÍ

̀ ̉ ̣ ­ Thê lê: Xem phân 2.4.

̀ ̀ ́ ̀ ươ ơ ̉ ̣ ̣ ̣ ­ Nôi dung cân ôn tâp: Toan ch ́ ơ ng trinh Vât ly l p 12 ban c  ban.

́ ́ ̣ ̣ ­ Muc đich giao duc:

́ ̀ ́ ư ̣ ̣ ́ + Ôn tâp toan kiên th c vât li 12.

́ ́ ̉ ư ̣ ươ ̣ ̣ ̉ ̉ + Tao cho hoc sinh kha nang phan  ng linh hoat tr ́ ̉   c cac câu hoi

́ ̀ ̣ ̉ ̣ minh găp phai đôi măt.

1 M Ạ C H D A O Đ Ộ N G

2 T Á N S Ắ C

3 D Ò N G Đ I Ệ N X O A Y C H I Ề U

4 T I Ê N Đ Ề B O

5 T I A X

6 T H U Y Ế T P H O T O N

7 S Ó N G D Ừ N G

8 C Ả M K H Á N G

9 P H Ó N G X Ạ

Ch  đủ ề M Á Y B I Ế N Á P

Ộ Ỏ N I DUNG CÂU H I

STT

ả ộ ố CÂU H I Ỏ ộ ự ả ạ ộ 1 M t cu n c m có đ  t ế   ắ  c m L m c n i ti p ĐÁP ÁN ộ M ch dao đ ng

ộ ụ ệ ệ ớ v i   m t   t ộ     đi n   có   đi n   dung   C   thành   m t

ọ

ắ ị 2 ệ ạ m ch đi n kín g i là? ệ ượ Hi n t ề   ng ánh sáng tr ng b  tách thành nhi u Tán s cắ

ắ chùm sáng có mà s c khác nhau khi đi qua lăng

ọ ạ ượ 3 kính g i là hi n t Đ i l ệ ượ ng gì? ể ồ ạ ng nào có th  t n t ạ   ữ i trong nh ng m ch ệ Dòng đi n xoay

ệ đi n?

ể ả 4 ứa t ụ ệ đi n có ch ế Dùng lý thuy t gì đ  gi ề ấ ạ ủ   i thích v  c u t o c a chi uề Tiên đ  Boề

ử ả ạ ổ nguyên t (hay gi i thích quang ph  phát x  và

ụ ủ ử Hiđrô)?

ấ h p th  c a nguyên t ỗ ộ ứ 5 M i   khi   m t   chùm   tia   catôt   –   t c   là   ch ùm Tia X

ượ ậ electron có năng l ng l n ớ  t íơ  đ p vào m t v t ộ ậ

ậ

ế 6 ắ r n thì v t đó phát ra gì? ể ả ế Dùng thuy t này đ  gi ấ ạ ủ   i thích tính ch t h t c a Thuy t Photon

ề ợ ườ 7 ánh sáng? Sóng truy n trên s i dây trong tr ấ   ợ ng h p xu t Sóng d ngừ

ở ả 8 ệ ọ hi n các nút và các b ng g i là? ấ ả ạ ượ Đ i l ụ ng này có tính ch t c n tr ệ    dòng đi n C m kháng

0 so

ụ ề ễ xoay chi u và có tác d ng làm i tr pha 90

ủ ự ộ ạ ủ 9 v i uớ Quá trình phân h y t phát c a m t h t nhân Phóng xạ

ế ị ộ ọ ề ữ không b n v ng g i là quá trình gì? ữ Là m t trong nh ng thi Hàng t b  dùng trong nhà máy Máy bi n ápế

ngang đi n.ệ