So sánh ch nghĩa anh hùng cách m ng trong hai tác ph m R ng xàủ ạ ẩ ừ
nu c aủ Nguy n Trung Thành và Nh ng đ a con trong gia đình c a Nguy n Thiễ ữ ứ ủ ễ
Nhân dân ta có m t lòng n ng nàn yêu n c, tinh th n chi n đ u b t khu t ch ng l iộ ồ ướ ầ ế ấ ấ ấ ố ạ
k thù xâm l c đ b o v t qu c trong b t kì hoàn c nh kh c li t nào. Đó là vẻ ượ ể ả ệ ổ ố ấ ả ố ệ ẻ
đ p c a ph m ch t anh hùng tiêu bi u cho c dân t c. Cũng xoay quanh đ tài này,ẹ ủ ẩ ấ ể ả ộ ề
không ít nh ng nhà văn nhà th đã cho ra đ i nh ng tác ph m đi cùng th i gian. Khôngữ ơ ờ ữ ẩ ờ
n m ngoài nó, cùng vi t v đ tài ng i anh hùng cách m ng trong nh ng năm khángằ ế ề ề ườ ạ ữ
chi n ch ng M c u n c, hai nhà văn Nguy n Thi và Nguy n Trung Thành cũng đãế ố ỹ ứ ướ ễ ễ
góp cho làn gió văn h c Vi t Nam hai tác ph m tiêu bi u cho ch nghĩa anh hùng cáchọ ệ ẩ ể ủ
m ng cao đ p, cho lòng yêu n c và căm thù gi c sâu s c c a dân t c Vi t Namạ ẹ ướ ặ ắ ủ ộ ệ
ch ng gi c ngo i xâm. Đó chính là hai tác ph mố ặ ạ ẩ R ng xà nuừ và Nh ng đ a con trongữ ứ
gia đình.
Đ u tiên, làầ R ng xà nu.ừ Tác ph m đ c Nguy n Trung Thành sáng tác năm 1965 -ẩ ượ ễ
th i đi m mà c a n c s c sôi đánh M , hoàn thành khu căn c chi n tr ng mi nờ ể ủ ướ ụ ỹ ở ứ ế ườ ề
B c Trung B qua ngòi bút tài hoa c a Nguy n Trung Thành, tác ph m c t lên nhắ ộ ủ ễ ẩ ấ ư
m t b n anh hùng ca tráng l , là m t bi u t ng cho tinh th n b t khu t kiên c ngộ ả ệ ộ ể ượ ầ ấ ấ ườ
c a đ ng bào Tây Nguyên nói riêng và đ ng bào ta nói chung. Thông qua nh ng nhânủ ồ ồ ữ
v t anh hùng, dũng c m tác gi đã kh c sâu vào tâm trí ng i đ c m t Tây Nguyênậ ả ả ắ ườ ọ ộ
v i thiên nhiên và con ng i có s c s ng b t di t trong hu di t.ớ ườ ứ ố ấ ệ ỷ ệ
Truy n k v cu c đ i Tnú, m t ng i con trai lang Xô Man đi l c l ng đã ba nămệ ể ề ộ ờ ộ ườ ự ượ
năy đ c v phép thăm làng. L ng trong tác ph m là câu chuy n n i d y c a dân làngượ ề ồ ẩ ệ ổ ậ ủ
Xô Man. Làng Xô Man c a Tnú n m trong t m đ i bác c a đ n gi c đã tr thành làngủ ằ ầ ạ ủ ồ ặ ở
chi n đ u. Bé Heng đ a anh v làng, c làng m ng vui đón anh. T i hôm đó, c M tế ấ ư ề ả ừ ố ụ ế
đã k cho c buôn làng nghe v cu c đ i c a Tnú: m côi cha m , l n lên trong tìnhể ả ề ộ ờ ủ ồ ẹ ớ
yêu th ng c a dân làng, m i b y, tám tu i đã cùng Mai đi ti p t làm giao liên choươ ủ ớ ả ổ ế ế
cán b Quy t trong r ng. Có l n Tnú b b t, b giam c m, b đánh đ p tra kh o dã manộ ế ừ ầ ị ắ ị ầ ị ậ ả
nh ng anh v n nh t quy t không khai. V t ng c tr v thì anh Quy t đã hi sinh.ư ẫ ấ ế ượ ụ ở ề ế
Nghe l i anh, Tnú đã cùng đám thanh niên c m giáo mác chu n b vũ khí chi n đ u.ờ ầ ẩ ị ế ấ
B n gi c p t i kh ng b , thanh niên tr n h t vào r ng, chúng b t v con Tnú traọ ặ ậ ớ ủ ố ố ế ừ ắ ợ
kh o cho đ n ch t, Tnú xông ra c u nh ng không k p, anh b b t và b đ t cháy m iả ế ế ứ ư ị ị ắ ị ố ườ
đ u ngón tay. Dân làng, d i s ch huy c a c M t c m giáo mác đ ng lên tiêu di tầ ướ ự ỉ ủ ụ ế ầ ứ ệ
b n ác ôn c u Tnú. Sau đó, Tnú tham gia l c l ng vũ trang. Đ c ch huy cho vọ ứ ự ượ ượ ỉ ề
thăm làng m t đêm. Sáng hôm sau, c M t, Dít ti n Tnú lên đ ng tr c cánh r ng xàộ ụ ế ễ ườ ướ ừ
nu bát ngát n i ti p nhau ch y t i t n chân tr i.ố ế ạ ớ ậ ờ
Ti p theo làế Nh ng đ a con trong gia đình,ữ ứ ra đ i vào năm 1966 qua gi ng văn c aờ ọ ủ
Nguy n Thi - m t trong nh ng cây bút văn xuôi hàng đ u c a văn ngh sĩ gi i phòngễ ộ ữ ầ ủ ệ ả
mi n Nam. V i m t k t c u thu t l i qua dòng h i t ng c a nhân v t Vi t đ t n iề ớ ộ ế ấ ậ ạ ồ ưở ủ ậ ệ ứ ố
sau nh ng l n ng t đi, t nh l i càng làm cho truy n giàu c m xúc, di n bi n linh ho t,ữ ầ ấ ỉ ạ ệ ả ễ ế ạ
không tuân theo tr t t th i gian. Thêm vào đó, ngôn ng c a nhân v t th m đ m màuậ ự ờ ữ ủ ậ ấ ẫ
s c Nam B , sinh đ ng, n t ng t o nên màu s c đ a ph ng đ c đáo c a tác ph m.ắ ộ ộ ấ ượ ạ ắ ị ươ ộ ủ ẩ
Truy n đ c vi t ch y u d a trên dòng h i t ng c a nhân v t Vi t. Kí c c a nhânệ ượ ế ủ ế ự ồ ưở ủ ậ ệ ứ ủ
v t m ra trong t ng trang c a quá kh , m t quá kh không xa xôi, đó là nh ng ngàyậ ở ừ ủ ứ ộ ứ ữ
s ng trong gia đình v i ba, má, ch Chi n v i bao k ni m t t đ p. Truy n k v chi nố ớ ị ế ớ ỉ ệ ố ẹ ệ ể ề ế
sĩ Vi t b th ng trong m t tr n đánh. Vi t t n công xe b c thép b ng th ph o vàệ ị ươ ộ ậ ệ ấ ọ ằ ủ ả
tiêu di t đ c nó. B ng t đi, l c đ ng đ i, n m gi a m t khu r ng xa v ng, Vi t t nhệ ượ ị ấ ạ ồ ộ ằ ữ ộ ừ ắ ệ ỉ
l i nhi u l n sau c n ng t. Anh nh l i nh ng k ni m v gia đình, v ba má, v chạ ề ầ ơ ấ ớ ạ ữ ỉ ệ ề ề ề ị
Chi n, nghĩ đ n đ ng đ i, nghĩ đ n s s ng và cái ch t. Nh ng suy nghĩ đã góp ph nế ế ồ ộ ế ự ố ế ữ ầ
nói lên ph m ch t t t đ p c a ng i chi n sĩ gi i phóng quân. L n th nh t t nh d y,ẩ ấ ố ẹ ủ ườ ế ả ầ ứ ấ ỉ ậ
th y tr i đ t t i đen, tr n đ a thì ph ng l ng, mùa xác ch t tanh t i, hôi hám c a línhấ ờ ấ ố ậ ị ẳ ặ ế ưở ủ
Mĩ, r i h bom, công s , Vi t lê t ng b c v i nh ng v t th ng r máu. C nh ngồ ố ự ệ ừ ướ ớ ữ ế ươ ỉ ả ộ
trong hi n t i th t bi đát, nh ng ng i chi n sĩ v n v t lên. Anh v n h i t ng vệ ạ ậ ư ườ ế ẫ ượ ẫ ồ ưở ề
nh ng k ni m đ p v gia đình, v tình ch em. L n th hai t nh d y, nghe ti ng chữ ỉ ệ ẹ ề ề ị ầ ứ ỉ ậ ế ế
nhái kêu, Vi t nh l i nh ng ngày cùng ch Chi n đi b t ch, Vi t th ng dành ph nệ ớ ạ ữ ị ế ắ ế ệ ườ ầ
nhi u cho mình. M t l n đi đánh Mĩ trên sông Đ ch Thu , b n đ c m t th ng Mĩ,ề ộ ầ ị ỷ ắ ượ ộ ằ
Vi t cũng đòi tranh công và ch Chi n l i nh ng cho em. L n th ba t nh d y, ti ngệ ị ế ạ ườ ầ ứ ỉ ậ ế
súng c a k thù v n n . Xe b c thép ch y m i lúc m t g n, pháo n càng g n h n. Bủ ẻ ẫ ổ ọ ạ ỗ ộ ầ ổ ầ ơ ị
th ng nên Vi t r t đau đ n, m t không nhìn rõ đ c vât gì, anh nghĩ t i hoàn c nhươ ệ ấ ớ ắ ượ ớ ả
n u không may b đ ch b t và gi t ch t. Vi t không s ch t nh ng l i suy nghĩ nhi uế ị ị ắ ế ế ệ ợ ế ữ ạ ề
n u ch t mà không đ c s ng chung v i anh Tánh và không còn đ c đi b đ i thìế ế ượ ố ớ ượ ộ ộ
bu n l m. L n th t t nh d y, Vi t v n nghe ti ng súng t xa v ng l i. ý nghĩ tr vồ ắ ầ ứ ư ỉ ậ ệ ẫ ế ừ ọ ạ ở ề
sâu s c nh t là ngày đ u nh p ngũ, lúc đó Vi t m i m i tám và ch Chi n m i chín.ắ ấ ầ ậ ệ ớ ườ ị ế ườ
Hai ch em tranh nhau đi b đ i đ tr thù cho má. Nh ng chi ti t cu i cùng r t c mị ộ ộ ể ả ữ ế ố ấ ả
đ ng, hai ch em cùng đi b đ i, h bàn b c đem bàn th má qua g i nhà chú Năm. Câuộ ị ộ ộ ọ ạ ờ ử
chuy n k t thúc khi Vi t g p l i đ n v và đ c đ a đi đi u tr chu đáo. Vi t l i nhệ ế ệ ặ ạ ơ ị ượ ư ề ị ệ ạ ớ
đ n ch Chi n v i bi t bao nh ng tình c m xúc đ ng nh th ng.ế ị ế ớ ế ữ ả ộ ớ ươ
Đ u ra đ i trong giai đo n ác li t c a cu c kháng chi n ch ng M c u n c, khi đề ờ ạ ệ ủ ộ ế ố ỹ ứ ướ ế
qu c Mĩ đ quân vào mi n Nam n c ta, dân t c ta đ ng tr c tr n chi n m t m tố ổ ề ướ ộ ứ ướ ậ ế ộ ấ
m t còn đ b o v đ c l p t do, b o v quy n s ng. Đó là b i c nh l ch s đ t đóộ ể ả ệ ộ ậ ự ả ệ ề ố ố ả ị ử ể ừ
hai tác ph m ng i ca ch nghĩa anh hùng cách m ng, v i ch t s thi đ m đà.ẩ ợ ủ ạ ớ ấ ử ậ
Ch nghĩa anh hùng cách m ng tr c tiên th hi n nh ng nhân v t mang ph m ch tủ ạ ướ ể ệ ở ữ ậ ẩ ấ
anh hùng, b t khu t, t đau th ng tr i d y đ chi n đ u ch ng l i k thù xâm l c.ấ ấ ừ ươ ỗ ậ ể ế ấ ố ạ ẻ ượ
H đ u là nh ng ng i con đ c sinh ra t truy n th ng b t khu t c a gia đình, c aọ ề ữ ườ ượ ừ ề ố ấ ấ ủ ủ
quê h ng, c a dân t c. Tnú là ng i con c a làng Xô Man, n i t ng ng i dân đ uươ ủ ộ ườ ủ ơ ừ ườ ề
h ng v cách m ng, b o v cán b . Trong khi đó Chi n và Vi t sinh ra trong gia đìnhướ ề ạ ả ệ ộ ế ệ
có truy n th ng yêu n c, căm thù gi c. Cha là cán b cách m ng, má là ng i phề ố ứơ ặ ộ ạ ườ ụ
n Nam b kiên c ng trong đ u tranh, hai con ti p n i lí t ng c a cha m . Cùngữ ộ ườ ấ ế ố ưở ủ ẹ
v i đó, nh ng đau th ng, m t mát do k thù gây ra cho h đ u tiêu bi u cho đauớ ữ ươ ấ ẻ ọ ề ể
th ng m t mát c a c dân t c. Tnú thì ch ng ki n c nh v con b k thù tra t n đ nươ ấ ủ ả ộ ứ ế ả ợ ị ẻ ấ ế
ch t, b n thân b gi c đ t m i đ u ngón tay. Chi n và Vi t l i ch ng ki n cái ch tế ả ị ặ ố ườ ầ ế ệ ạ ứ ế ế
c a ba má: ba b ch t đ u, má ch t vì đ n gi c. Nh ng đau th ng đó hun đúc tinhủ ị ặ ầ ế ạ ặ ữ ươ
th n chi n đ u, lòng căm thù gi c sâu s c c a con ng i Vi t Nam. Bi n đau th ngầ ế ấ ặ ắ ủ ườ ệ ế ươ
thành s c m nh chi n đ u cũng là m t bi u hi n c a ch nghĩa anh hùng cách m ng.ứ ạ ế ấ ộ ể ệ ủ ủ ạ
Tnú lên đ ng đi l c l ng dù m i ngón tay m t đi m t đ t, Chi n và Vi t cùng vàoườ ự ượ ỗ ấ ộ ố ế ệ
b đ i, coi vi c đánh gi c tr n n c thù nhà là l s ng. H chi n đ u b i s c m nhộ ộ ệ ặ ả ợ ướ ẽ ố ọ ế ấ ở ứ ạ
c a lòng căm thù gi c, cũng là b i s c m nh c a tình yêu th ng, vì v i h , ch cóủ ặ ở ứ ạ ủ ươ ớ ọ ỉ
c m vũ khí đ ng lên, ta m i có th b o v đ c nh ng gì thiêng liêng nh t, b o vầ ứ ớ ể ả ệ ượ ữ ấ ả ệ
tình yêu và s s ng. Chân lí đó đã đ c minh ch ng qua s ph n và con đ ng cáchự ố ượ ứ ố ậ ườ
m ng c a nh ng ng i dân Nam B trong hai tác ph m trên, chân lí đó cũng đ c rútạ ủ ữ ườ ộ ẩ ượ
ra t th c t đau th ng m t mát nên nó càng có giá tr , càng ph i kh c sâu vào lòngừ ự ế ươ ấ ị ả ắ
ng i.ườ
Tuy đi lên t nh ng đau th ng, m t mác nh ng h đ u mang ph m ch t anh hùng,ừ ữ ươ ấ ư ọ ề ẩ ấ
b t khu t, là nh ng con ng i Vi t Nam dũng c m trong cu c chi n đ u ch ng gi cấ ấ ữ ườ ệ ả ộ ế ấ ố ặ
ngo i xâm. Tnú t nh đã gan d , đi liên l c b gi c b t đ c, tra t n dã man mà v nạ ừ ỏ ạ ạ ị ặ ắ ượ ấ ẫ
m t m c không khai. Anh v t ng c tr v , l i là ng i lãnh đ o thanh niên làng Xôộ ự ượ ụ ở ề ạ ườ ạ
Man ch ng gi c, b đ t m i ngón tay v n không kêu rên tr c m t k thù. Tnúố ặ ị ố ườ ẫ ướ ặ ẻ Ở
toát lên v đ p c a ng i anh hùng trong s thi Tây Nguyên và v đ p c a ch nghĩaẻ ẹ ủ ườ ử ẻ ẹ ủ ủ
anh hùng cách m ng th i đ i ch ng Mĩ. Vi t thì b th ng trong tr n đánh l i l c m tạ ờ ạ ố ệ ị ươ ậ ạ ạ ấ
đ n v , v n ch c tay súng quy t tâm tiêu di t k thù. Đ i v i ch , Vi t ngây th , nhơ ị ẫ ắ ế ệ ẻ ố ớ ị ệ ơ ỏ
bé. Còn tr c k thù, Vi t v t l n lên, ch ng ch c trong t th ng i anh hùng.ướ ẻ ệ ụ ớ ữ ạ ư ế ườ
Không d ng l i t i đó, ch nghĩa anh hùng cách m ng còn th hi n s c s ng b từ ạ ạ ủ ạ ể ệ ở ứ ố ấ
di t c a con ng i Vi t Nam trong cu c chi n đ u ác li t. Dân làng Xô Man nh r ngệ ủ ườ ệ ộ ế ấ ệ ư ừ
cây xà nu m c dùặ trong r ng hàng v n cây, không cây nào không b th ngừ ạ ị ươ , nh ngư
v nẫ n t m ng c l n c a mình ra che ch cho làngưỡ ấ ự ớ ủ ở , m t cây ngã xu ng thì b n nămộ ố ố
cây con m c lên. Mai hi sinh thì Dít v n lên thay th , Heng nh cây xà nu non h aọ ươ ế ư ứ
h n tr thành cây xà nu c ng tráng ti p n i cha anh. T ng t ng, l p l p nh ng ng iẹ ở ườ ế ố ầ ầ ớ ớ ữ ườ
dân Xô Man Tây Nguyên ti p n i đ ng lên kiên c ng chi n đ u v i quân thù đ b oế ố ứ ườ ế ấ ớ ể ả
v quê h ng đ t n c mình. V ph n Vi t và Chi n, ông n i b gi c gi t, cha trệ ươ ấ ướ ề ầ ệ ế ộ ị ặ ế ở
thành cán b Vi t Minh r i b gi t h i dã man, má ti p t c nuôi con và chi n đ u, đ nộ ệ ồ ị ế ạ ế ụ ế ấ ế
khi má ngã xu ng thì anh em Chi n và Vi t l i ti p n i con đ ng chi n đ u, th cố ế ệ ạ ế ố ườ ế ấ ự
hi n lí t ng c a gia đình, và trong dòng sông truy n th ng c a gia đình, h là khúcệ ưở ủ ề ố ủ ọ
sông sau nên h a h n đi xa h n c th h tr c. S ti p n i và k th a đó đã làm nênứ ẹ ơ ả ế ệ ướ ự ế ố ế ừ
ch nghĩa anh hùng cách m ng c a con ng i Vi t Nam th i ch ng Mĩ, là s c s ngủ ạ ủ ườ ệ ờ ố ứ ố
b t di t giúp h v t qua bao đau th ng do k thù gây ra đ ti p t c chi n đ u vàấ ệ ọ ượ ươ ẻ ể ế ụ ế ấ
chi n th ng.ế ắ
Tóm l i, các nhân v t c a hai truy n ng n đ u đã v t lên n i đau và bi k ch cá nhânạ ậ ủ ệ ắ ề ượ ỗ ị
đ s ng có ích cho đ t n c. Nh ng đau th ng c a h cũng chính là đau th ng c aể ố ấ ướ ữ ươ ủ ọ ươ ủ
dân t c trong nh ng năm tháng th ng đau c a chi n tranh. Tinh th n qu c m, kiênộ ữ ươ ủ ế ầ ả ả
c ng c a h cũng chính là tinh th n c a c dân t c Vi t Nam, là bi u hi n cao đ pườ ủ ọ ầ ủ ả ộ ệ ể ệ ẹ
c a ch nghĩa anh hùng cách m ng.ủ ủ ạ
Nh hai b n anh hùng ca th i đ i đánh Mĩ, hai tác ph m đã kh c sâu đ c cu c chi nư ả ờ ạ ẩ ắ ượ ộ ế
đ u c a dân t c ch ng l i k thù xâm l c h t s c ác li t và gay go. Qua đó tác giấ ủ ộ ố ạ ẻ ượ ế ứ ệ ả
cũng ng i ca ph m ch t anh hùng c a con ng i Vi t Nam trong kháng chi n ch ngợ ẩ ấ ủ ườ ệ ế ố
Mĩ, là nh ng con ng i tiêu bi u cho c ng đ ng v lí t ng và ph m ch t, nhân danhữ ườ ể ộ ồ ề ưở ẩ ấ
c ng đ ng mà chi n đ u hi sinh. V i gi ng văn ng i ca, th m đ m c m h ng lãngộ ồ ế ấ ớ ọ ợ ấ ẫ ả ứ
m n cách m ng, ch nghĩa anh hùng cách m ng Vi t Nam th i kỳ ch ng Mĩ, hai tácạ ạ ủ ạ ệ ờ ố
ph m đ u đ c tác gi làm hi n di n trên kh p m i mi n c a đ t n c. T nôngẩ ề ượ ả ệ ệ ắ ọ ề ủ ấ ướ ừ
thôn đ n thành th , t mi n ng c đ n mi n xuôi, t đ ng b ng đ n mi n núi. T t cế ị ừ ề ượ ế ề ừ ồ ằ ế ề ấ ả
t o nên m t s c m nh long tr i l đ t đ nh n chìm lũ bán n c và quân c p n c.ạ ộ ứ ạ ờ ở ấ ể ấ ướ ướ ướ
Qua đó cũng th y r ng, cu c đ i và s hi sinh c a nh ng con ng i Vi t Nam anhấ ằ ộ ờ ự ủ ữ ườ ệ
hùng mãi mãi là b n anh hùng ca tuy t đ p cho các th h Vi t Nam noi theo.ả ệ ẹ ế ệ ệ