Sự thật về lão hóa răng
miệng ở người già
Ở người cao tuổi, bệnh lý toàn thân xuất hiện ngày càng
nhiều ảnh hưởng đến răng miệng. Ngược lại, những suy
thoái ở răng miệng cũng tác động đến sức khỏe toàn thân.
Sức khỏe răng miệng rất quan trọng đối với người cao tuổi vì
họ thường dễ mắc các bệnh ảnh hưởng đến vùng miệng và
lúc đó thì những tổn thương vùng miệng lại tác động ngược
lại đến dinh dưỡng, sức đề kháng và chất lượng cuộc sống.
Tuổi càng cao thì sự lão hóa răng miệng cũng càng tiến triển
nhưng không phải là yếu tố ảnh hưởng chính trên sức khỏe
răng miệng.
Trong khi đó các bệnh: sâu răng, nha chu, bệnh niêm mạc
miệng, rối loạn tiết nước bọt, tiêu xương ổ, các bệnh toàn
thân như đái tháo đường, tai biến mạch máu não, Alzheimer,
các loại thuốc uống thường xuyên, xạ trị vùng đầu cổ do ung
thư... mới là những yếu tố chính làm tổn thương răng miệng
ở người cao tuổi. Trái lại, tổn thương răng miệng có thể tạo
điều kiện thuận lợi cho mầm bệnh xâm nhập vào máu hay cơ
quan hô hấp gây bệnh nặng nguy hiểm đến tính mạng.
Lão hóa răng
Quá trình lão hóa gây những biến đổi ở răng gồm: mòn mặt
nhai, tủy răng bị xơ teo, giảm mật độ tế bào, tạo ngà thứ cấp,
ngà dần bị mất nước, răng dòn dễ mẻ dễ bị gãy, tăng tạo xê
măng ở chân răng, tụt nướu, giảm tiết nước bọt, chức năng
nhai giảm sút...
Một số người có nhiều răng mang miếng trám lớn nên cũng
dễ bị sâu tái phát. Người cao tuổi vẫn bị sâu răng mới, tái
phát ở thân răng và dễ bị sâu ở chân răng. Các biện pháp vệ
sinh răng miệng đều kém hiệu quả.
Việc điều trị các bệnh răng cho người cao tuổi cần phải dùng
vật liệu phóng thích Fluor(F) như xi măng galss ionomer,
phòng bệnh bằng F tại chỗ khi thấy có nguy cơ sâu răng tiến
triển do giảm tiết nước bọt. Nên khám định kỳ, thực hiện chế
độ theo dõi tình trạng răng miệng thường xuyên. Những
người bị hạn chế về trí tuệ, vận động nặng cần sự hỗ trợ của
người thân hay nhân viên y tế cộng đồng để thực hiện vệ sinh
răng miệng hằng ngày.
Bệnh nha chu
Người cao tuổi dễ bị tụt nướu, mất bám dính và tiêu xương.
Có nhiều nguyên nhân đưa đến tình trạng mất răng: tuổi tác
ngày càng cao; các tổn thương vùng miệng; bệnh toàn thân
như bệnh đái tháo đường, thiếu dinh dưỡng, thiếu vitamin
C...; các loại thuốc điều trị bệnh như thuốc chống tăng huyết
áp loại ức chế kênh Ca, thuốc chống co giật, cyelosporin…
có thể gây tổn thương đến mô nha chu.
Ngược lại bệnh nha chu cũng ảnh hưởng trên sức khỏe răng
miệng và sức khỏe toàn thân của người cao tuổi. Bệnh nha
chu là nguyên nhân gây hôi miệng, làm răng lung lay, mất
răng và do đó ảnh hưởng đến chức năng nhai, nuốt, giảm vị
giác, thiếu dinh dưỡng. Bệnh nha chu có thể ảnh hưởng đến
bệnh tim mạch, nội tiết, hô hấp và bệnh nhiễm khuẩn.
Đối với bệnh nhân cao tuổi nên dung biện pháp điều trị nha
chu bảo tồn và thuốc kháng sinh. Nếu điều trị thích hợp và
giữ gìn vệ sinh răng miệng tốt bệnh có thể điều trị khỏi
nhưng khỏi chậm hơn ở người trẻ.
Thoái hóa niêm mạc miệng Biểu mô niêm mạc miệng là biểu
mô lát tầng, nó bị teo mỏng dần, mất tính đàn hồi khi tuổi
ngày càng cao. Do khả năng miễn dịch suy giảm nên niêm
mạc miệng dễ bị chấn thương và dễ nhiễm khuẩn. Ở người