Suy tim ở người cao tuổi:
Do già hóa?
Tuổi càng cao đồng nghĩa với việc chức năng các cơ quan
trong cơ thể ngày một suy giảm, đặc biệt là những cơ
quan phải "làm việc liên tục ngày đêm" như tim, phổi,
thận.
Sự suy giảm chức năng này ngoài nguyên nhân bất khả
kháng do "già hóa" thì cũng còn rất nhiều nguyên nhân ngoại
lai khác gây nên mà dù ít dù nhiều, chúng ta có thể phòng
tránh được.
Một số nguyên nhân chủ yếu
Theo một số thống kê gần đây, nguyên nhân hàng đầu của
suy tim ở người từ 65 tuổi trở lên là do bệnh mạch vành.
Động mạch vành bị xơ vữa, huyết khối làm hẹp, tắc dẫn đến
giảm tưới máu cơ tim. Các bệnh mạch vành gây ra các hiện
tượng thiếu máu, tổn thương cơ tim.
Quá trình này diễn ra mạn tính hoặc cấp tính đều dẫn tới việc
suy giảm chức năng tim, cơ tim phì đại, giãn to các buồng
tim trong khi khả năng co bóp của cơ tim lại giảm dần. Các
yếu tố nguy cơ của bệnh mạch vành ở người cao tuổi gồm
tình trạng xơ vữa mạch, tiền sử hút thuốc lá, nghiện rượu,
mắc các bệnh như tăng huyết áp, đái tháo đường, rối loạn
chuyển hóa mỡ máu, tăng acid uric... và không thể không nói
đến sự thoái triển tự nhiên của thành mạch do lão hóa.
Chẩn đoán suy tim ở người cao tuổi do nguyên nhân bệnh
mạch vành dựa vào tiền sử có các yếu tố nguy cơ, làm điện
tim, siêu âm tim và chụp mạch vành để xác định tình trạng
hẹp, tắc.
Xơ vữa động mạch vành gây suy tim ở người cao tuổi
Nguyên nhân hay gặp thứ hai gây suy tim ở người cao tuổi là
nguyên nhân do nhồi máu cơ tim. Khi một động mạch vành
bị hẹp nhưng tắc hẳn, cơ tim sẽ bị tổn thương từ từ và quá
trình suy tim diễn ra chậm hơn. Khi động mạch vành nuôi
tim đã bị hẹp sau đó lại tắc do huyết khối, nhồi máu cơ tim sẽ
xảy ra và tổn thương sẽ phối hợp giữa nhồi máu và cả hoại tử
cơ tim. Nếu vùng tổn thương quá rộng và sâu, hiện tượng suy
tim cấp sẽ xảy ra.
Triệu chứng là những cơn phù phổi nếu suy thất trái cấp và
tụt huyết áp, loạn nhịp, gan to, tĩnh mạch cổ nổi nếu suy thất
phải cấp. Nếu bệnh nhân qua khỏi, các "sẹo" tổn thương cộng
với tình trạng thiếu máu mạn tính do hẹp mạch vành sẽ dẫn
đến "suy yếu" các sợi cơ tim và gây "suy tim sau nhồi máu"
rất hay gặp trên lâm sàng. Việc chẩn đoán suy tim sau nhồi
máu không có gì khó khăn dựa vào tiền sử bệnh nhân có nhồi
máu cơ tim và các bằng chứng hiện tại chứng tỏ còn "dấu
vết" của nhồi máu như sóng Q trên điện tâm đồ, vùng cơ tim
giảm vận động trên siêu âm tim...
Bệnh van tim cũng có thể là nguyên nhân dẫn đến suy tim ở
người già. Các bệnh van tim sẵn có như hẹp, hở van cộng với
hiện tượng xơ, vôi hóa dây chằng, vôi hóa các lá van, buồng
tim to ra trong bệnh tăng huyết áp... làm nặng thêm các rối
loạn huyết động do tổn thương van. Hẹp hai lá làm máu ứ lại
ở phổi, hở van hai lá làm dòng máu phụt ngược trở lại tâm
nhĩ trái trong khi tim co bóp... khiến cho tim phải làm việc