Tác hại của việc thu hái quả xanh cà phê ở
Lâm Đồng và biện pháp khắc phục
Hái xanh tức hái quá sớm làm cho cây sẽ ra
hoa kết quả sớm hơn chu kỳ bình thường, từ
đó quá trình phát triển quả sẽ chịu ảnh hưởng
của mùa khô làm tăng chi phí cho khâu tưới nước. Ngòai
ra, việc thu hái sớm sẽ trùng vào các tháng cuối mùa mưa
gây khó khăn cho việc phơi khô cà phê, thường làm hỏng
cà phê do lên men và phát sinh nấm mốc.
Hái sớm nên quả xanh không có lớp nhớt giữa lớp vỏ thật
và vỏ thóc do đó sản phẩm chỉ sử dụng chế biến khô,
không thể chế biến ướt được, hậu quả làm giảm chất
lượng và giá trị cà phê nhân. Ngòai ra khi chế biến khô do
quả xanh non nên máy xát thường làm bể quả, hạt biến
dạng. Mặt khác, hạt non chứa hàm lượng nước cao nên
sau một thời gian ngắn đã phát sinh mốc, là nguyên nhân
hình thành các độc tố trong hạt cà phê.
Hái xanh làm giảm sản lượng 20-30% do từ 1kg quả chín
và 1kg quả xanh có thể thu được một lượng cà phê nhân
tương đương nhau, nhưng số quả đếm được trong 1kg quả
xanh nhiều hơn 30-35% so với số quả chín.
Hái xanh sẽ có sản phẩm hạt non. Hạt non sau chế biến
thường teo lép, nhăn nheo, kích thước nhỏ, màu xanh
nhạt; vỏ lụa dính chặt vào nhân rất khó đánh bóng. Nếu
không phơi sấy tốt thì màu sắc sẽ đen dần, vi sinh vật phát
triển và gây hại.
Hái xanh sẽ ảnh hưởng đến chất lượng bột và nước uống.
Sau khi rang, những hạt non có màu vàng chứ không là
màu nâu như những hạt bình thường làm cho màu sắc bột
không đồng đều, mùi vị chát, gắt, đắng, hôi… rất khó
chịu cho người uống.
Như vậy, tác hại của việc thu hái quả xanh cà phê là rất
lớn. Để có sản lượng cao, chất lượng tốt nông dân chỉ nên
thu hoạch cà phê quả đúng độ chín; đó là lúc quả có màu
đỏ sẫm hoặc nâu vàng chín tự nhiên (chín sinh lý) trên
cây, mà phần chín không nhỏ hơn 2/3 diện tích quả. Nên
thu hái thành 3-4 đợt, mỗi đợt cách nhau khỏang 3 tuần là
hợp lý. Việc “tuốt cành” chỉ được thực hiện khi có “lựa
chọn”, đó là việc chỉ tuốt những quả chín, để lại quả xanh
đợi tiếp tục thu hoạch vào các đợt sau. Điểm cần lưu ý ở
đây là người nông dân thu hái xanh nhưng sản phẩm vẫn
bán tốt cho nên họ không cần quan tâm đến việc thu hái
chín; do vậy các doanh nghiệp thu mua và chế biến trên
địa bàn nên chỉ thu mua cà phê chín, kiên quyết không thu
mua cà phê lẫn quả xanh non, kém chất lượng.
Cà phê là một trong những cây trồng chủ lực mang lại giá
trị thu nhập cao cho nền kinh tế của tỉnh. Trách nhiệm của
các cấp, các ngành, các đòan thể, các doanh nghiệp cần
quán triệt cho nông dân hiểu rõ để “không hái quả xanh”.
Làm được như vậy sẽ góp phần nâng cao chất lượng sản
phẩm cà phê nhân, tạo uy tín xuất khẩu, thu hút đầu tư và
xây dựng thương hiệu nổi tiếng cho cà phê Lâm Đồng
trong thời kỳ hội nhập tổ chức thương mại thế giới