1
SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO QUẢNG BÌNH
TÀI LIỆU BỒI DƯỠNG THƯỜNG XUYÊN
- NỘI DUNG 2 -
GIÁO DỤC MẦM NON
Quảng Bình, tháng 09/2017
2
TÀI LIỆU NỘI DUNG BỒI DƯỠNG 2- GIÁO DỤC MẦM NON
NĂM HC 2017- 2018
Một số nội dung cơ bản trong việc xây dựng trường Mầm non lấy trẻ làm trung tâm
I. Mc tiêu
Giúp học viên có thêm kiến thức, kỹ năng trong việc xây dựng kế hoạch, áp
dụng các phương pháp, hình thức tổ chức phù hợp với trẻ nhằm thực hiện có hiệu
quả công tác chăm sóc, giáo dục và tăng cường sự phát triển toàn diện cho trẻ mầm
non.
II. Yêu cầu đối với học viên
Mỗi học viên cần có đủ các tài liệu như: Chương trình GDMN, hướng dẫn
thực hiện chương trình theo độ tuổi, tài liệu chuyên đề lấy trẻ làm trung tâm trong
trường mầm non, tài liệu mô đun xây dựng trường mầm non lấy trẻ làm trung tâm
dành cho CBQL và GVMN, tiêu chí thực hành áp dụng quan điểm giáo dục lấy trẻ
làm trung tâm trong trường mầm non,…
Nghiên cứu kỹ Chương trình GDMN, tài liệu chuyên đề và căn cứ vào tình
hình thực tế của nhà trường, của lớp, đặc điểm tâm sinh lí của trẻ để thiết kế môi
trường trong và ngoài lớp học phù hợp, xây dựng kế hoạch hoạt động giáo dục đáp
ứng với nhu cầu, khả năng của trẻ và thực sự lấy trẻ làm trung tâm trong các hoạt
động nhằm đạt được mục tiêu giáo dục đối với trẻ ở từng độ tuổi.
III. Thời gian: 30 tiết
Tự học 14 tiết; Học tập trung 16 tiết (lý thuyết 12 tiết, thực hành 04 tiết) .
IV. Nội dung c thể
Theo nhiều chuyên gia, "học bằng chơi, chơi mà học" là phương pháp giáo
dục phù hợp nhất cho trẻ mầm non vì sự phát triển tâm lý của trẻ đang ở trong thế
giới của các trò chơi. Theo quan điểm của phương pháp học mà chơi, chơi bằng
học này thì việc học chia làm hai dạng: học một cách thú vị và học một cách khổ sở.
3
Trong đó, học một cách thú vị chính là việc học gắn với việc vui chơi. Vui
chơi cũng có hai dạng: vui chơi có ích và vui chơi nhàm chán vô ích. Nói một cách
dễ hiểu thì vui chơi có ích chính là học tập. Theo đó, học mà chơi, chơi mà học là
phương pháp giáo dục phù hợp đối với trẻ mầm non. Giữa việc học và chơi phải
diễn ra một cách tự nhiên, hợp nhất linh hoạt.
1. Học và vui chơi
1.1. Học là gì?
- Học nghĩa là sự thay đổi tương đối thường xuyên của những gì mà người
học biết, hiểu hoặc làm.
- Việc học diễn ra như một kết quả của sự trải nghiệm.
- Việc học sẽ thuận lợi hơn khi được xây dựng trên cơ sở những gì người học
đã biết hoặc có thể làm.
- Việc học diễn ra mọi lúc, mọi nơi, kể cả khi mỗi cá nhân làm một việc bất
kỳ hoặc tương tác với người khác.
- Ai cũng có khả năng học tập, kể cả trẻ em.
1.2. Việc học của trẻ
Việc học của trẻ diễn ra khi:
- Trẻ tương tác với người lớn, với bạn bè và với thế giới xung quanh.
- Trẻ khám phá và tìm tòi.
- Khi trẻ khám phá, sử dụng các giác quan (sờ, ngửi, nếm…).
- Khi trẻ với trẻ giao tiếp, tương tác với nhau.
- Quan sát và lắng nghe.
- Khi bắt chước và thực hành.
- Khi được chỉ bảo hay hướng dẫn.
- Khi tiếp nhận sự giúp đỡ vật chất.
- Khi trẻ suy nghĩ, tưởng tượng, liên tưởng.
- Khi nói chuyện.
4
- Khi nhớ mọi thứ.
- Khi liên hệ với những hiểu biết đang có hoặc với cách thức đang thực hiện
điều gì đó.
- Khi giải quyết một vấn đề nào đó.
- Khi trẻ khỏe mạnh và được chăm sóc.
1.3. Trẻ chơi mà học, học bằng chơi
Trẻ nhỏ có mong muốn tự nhiên được cảm nhận và khám phá một cách tích
cực về thế giới. Quá trình học hỏi, khám phá của trẻ diễn ra thông qua nhiều hoạt
động trong đó hoạt động vui chơi có ý nghĩa rất quan trọng. Vui chơi không chỉ là
hoạt động giúp trẻ giải trí, thư giãn mà còn giúp trẻ cảm nhận và khám phá thế giới
xung quanh một cách tự nhiên, thuận lợi, nhanh chóng. Tất cả trò chơi đều có tiềm
năng hỗ trợ cho việc học của trẻ. Thông qua chơi, trẻ được:
- Khám phá, trải nghiệm và thử sức với những điều mới lạ.
- Mắc lỗi, thất bại và luyện tập.
- Phát triển tư duy và kỹ năng giải quyết vấn đề.
- Tham gia vào việc tổ chức, ra quyết định, lựa chọn các vấn đề.
- Phát triển trí tưởng tượng và sáng tạo.
- Phát triển ngôn ngữ và các kỹ năng giao tiếp.
- Hợp tác, thương thuyết và học các kỹ năng xã hội.
- Nhận ra những xúc cảm và tình cảm của bản thân cũng như của người khác.
- Rèn luyện tính kiên trì, nhẫn nại và quyết tâm thực hiện đến cùng.
- Phát triển các kỹ năng vận động và tăng cường sức khỏe.
- Trẻ học nhiều thứ theo nhiều cách khác nhau.
1.4. Hoạt động chơi ở trẻ mầm non
1.4.1. Đặc điểm hoạt động chơi ở trẻ mầm non
5
- Chơi là thiên hướng tự nhiên, là nhu cầu của trẻ để tham gia và khám phá
những điều trẻ quan tâm, làm cho trẻ được hưởng thụ và hài lòng.
- Chơi là tự nguyện, trẻ có thể tự quyết định tham gia chơi hay không chơi.
Trẻ có thể kiểm soát và thay đổi hướng chơi.
- Chơi là thú vị, dù bất đồng có thể xảy ra trong quá trình chơi. Khi chơi
không vui, thông thường trẻ sẽ chuyển sang hoạt động khác.
- Chơi là tượng trưng, chơi cho phép trẻ sử dụng trí tưởng tượng, sáng tạo của
mình.
- Chơi có ý nghĩa với người chơi- nhưng không phải luôn luôn có ý nghĩa với
người khác. Trẻ có giải thích riêng của mình về tình huống, sự kiện, kinh nghiệm và
mong muốn chơi của trẻ.
- Chơi có thể tiến hành cá nhân, với người khác và với các đồ vật, vật liệu.
- Chơi là một trong những cách mà qua đó trẻ học hỏi.
1.4.2. Học bằng chơi là quan trọng
- Chơi đáp ứng những nhu cầu tự nhiên của trẻ em như: vận động, tình cảm,
giao tiếp, nhận thức, ngôn ngữ, khám phá, sáng tạo.
- Chơi giúp trẻ học được nhiều nội dung: vận động, tình cảm, giao tiếp, nhận
thức, ngôn ngữ, thế giới tự nhiên và xã hội, khoa học, nghệ thuật.
- Chơi cung cấp những con đường học khác nhau cho trẻ em: trải nghiệm,
khám phá, bắt chước, thử nghiệm, thực hành, sáng tạo,...
- Chơi có thể giúp trẻ vượt lên trên mức độ mà mình đang có, thay đổi những
gì mà trẻ biết và có thể làm được/học được.
- Chơi giúp trẻ làm được những điều mà trẻ không làm được trong cuộc sống
thực.
- Chơi giúp trẻ thích thú và thoát khỏi sức ép căng thẳng của việc học.
1.5. Giáo viên hỗ trợ trẻ chơi mà học