-----------------
TÀI LIỆU HỌC TẬP
KHỞI SỰ VÀ TÁI LẬP DOANH NGHIỆP
CHƯƠNG 1: KHỞI SỰ DOANH NGHIỆP
1.1 Những vấn đề cơ bản về ý tưởng kinh doanh
1.1.1 Khái niệm
Có thể hiểu đơn giản ý tưởng kinh doanh là ý tưởng về một hoạt động kinh doanh.
Vấn đề là ở chỗ, ý tưởng thì luôn có rất nhiều; ý tưởng kinh doanh cũng không ít song
không phải ý tưởng kinh doanh nào cũng dẫn đến đảm bảo cho hoạt động kinh doanh
thành công. Muốn thành công, người khởi sự cần có ý tưởng kinh doanh tốt. Ý tưởng kinh
doanh tốt là ý tưởng kinh doanh đảm bảo tính khả thi và có thể dẫn đến thành công. Như
thế, trong rất nhiều ý tưởng kinh doanh, người khởi sự phải chọn ra 1 ý tưởng kinh doanh
tốt nhất, đó là ý tưởng có thể thực hiện được và khả năng thành công cao. Một doanh
nghiệp mới thành lập nếu chỉ sản xuất những sản phẩm/dịch vụ và bán chúng ở những thị
trường có sẵn thì đó hẳn chưa phải là một ý tưởng kinh doanh tốt. Nhưng nếu doanh
nghiệp biết tạo ra những cái mới, cái khác biệt trong sản phẩm của mình thì cơ hội thành
công sẽ cao hơn rất nhiều. Muốn thành công, ý tưởng kinh doanh phải tạo ra được lợi thế
cạnh tranh cho mình. Lợi thế cạnh tranh được tạo ra từ việc hình thành sản phẩm/dịch vụ
mới, cung cấp sản phẩm/dịch vụ cho thị trường hoàn toàn mới, sử dụng công nghệ - kỹ
thuật mới tạo ra sản phẩm/dịch vụ với tính ưu việt hơn hẳn so với sản phẩm/dịch vụ đang
có hoặc tạo ra cách thức kinh doanh mới tiến bộ hơn nhiều so với cách thức kinh doanh
đang có.
Có thể tóm tắt các trường hợp sau:
Ý tưởng kinh doanh có thể được hình thành từ những phát minh mới hoặc bắt đầu
từ sự cải tiến các sản phẩm/dịch vụ đã có.
+ Những phát minh mới thường không dễ dàng khi bắt đầu một công việc kinh
doanh. Bởi vì việc phát minh ra những sản phẩm hoặc dịch vụ mới thường gắn liền
với sự yêu thích khi sáng tạo cho nên thường thì người sáng tạo ra sản phẩm/dịch vụ
mới không quan tâm nhiều đến nhu cầu thị trường. Điều này gây nhiều khó khăn khi
khởi sự kinh doanh. Và khi bắt đầu kinh doanh từ những phát minh mới, doanh
nghiệp lại cần phải có bằng sáng chế cũng như việc thử nghiệm nó và để đạt được
điều đó thì lại phải cần rất nhiều công sức, tiền bạc cũng như thời gian.
+ Ý tưởng kinh doanh xuất phát từ sự cải tiến hay đổi mới sản phẩm/dịch vụ đã có
sẽ dễ dàng hơn. Cải tiến hay đổi mới sản phẩm là việc cải thiện những sản phẩm hiện
tại, có thể là thay đổi trọng lượng, hình dáng, màu sắc trong việc sử dụng chất liệu
mới, hoặc là thêm các chức năng mới,... Đôi khi việc cải tiến cũng cần phải có bằng
sáng chế hay một sự thử nghiệm, tuy nhiên nó không phức tạp như đối với một phát
minh mới vì nó đã có nền tảng trên sản phẩm hiện tại đã được tiêu dùng chấp nhận
trước đó.
Phát minh ra công nghệ mới hay thiết bị máy móc mới. Công nghệ mới có tính ưu
việt cao hơn công nghệ đang có thường dẫn đến năng suất cao hơn, chất lượng sản phẩm
tốt hơn, chi phí thấp hơn nên tạo ra lợi thế cạnh tranh thực sự so với các đối thủ vẫn đang
sử dụng công nghệ cũ. Điều tương tự cũng xảy ra khi sáng tạo ra máy móc thiết bị mới.
Tuy nhiên, mức độ ảnh hưởng trong trường hợp sáng tạo ra máy móc thiết bị mới thường
không lớn như ảnh hưởng khi sáng tạo ra công nghệ mới.
Sáng tạo ra vật liệu mới cũng là một trong những ý tưởng kinh doanh sẽ tạo ra lợi
thế cạnh tranh hơn rất nhiều so với các đối thủ đang sử dụng vật liệu cũ. Thông thường,
nếu tạo ra được vật liệu mới thay thế vật liệu đang khan hiếm thì lợi thế sẽ rất rõ ràng.
Tìm ra một thị trường mới hoặc một khu vực thị trường mà ở đó nhu cầu đang
vượt quá cung cũng được coi là một ý tưởng kinh doanh rất tốt vì lúc đó đồng nghĩa với
việc tạo cơ hội mới cho doanh nhân có thể khởi sự.
Tạo ra một cách thức tổ chức mới trong quá trình sản xuất cũng như trong phân
phối cũng được coi là một ý tưởng kinh doanh tốt. Chẳng hạn, Ford Việt Nam không trực
tiếp sản xuất xe ô tô tại Việt Nam mà thay vào đó là họ nhập khẩu các linh kiện rồi sau đó
tiến hành lắp ráp thành xe hoàn chỉnh. Điều này tạo ra cho doanh nghiệp có lợi thế trong
việc đưa sản phẩm ô tô giá rẻ ra thị trường (do tránh được thuế nhập khẩu ô tô nguyên
chiếc 100% của chính phủ Việt Nam).
1.1.2 Đánh giá điểm mạnh điểm yếu của bản thân
Trước khi khởi sự kinh doanh ở bất kỳ lĩnh vực nào, bạn phải đánh giá xem bản thân
bạn có khả năng ở lĩnh vực đó như thế nào? Đây là điều kiện đầu tiên để bạn có thể khởi
sự thành công
Sẽ rất có ích nếu bạn tự đánh giá xem bản thân thích và không thích gì, có năng lực
và không có năng lực gì liên quan đến công việc kinh doanh? Điều này không chỉ giúp
bạn định hướng tìm kiếm cơ hội kinh doanh mà còn giúp bạn đi đến một ý tưởng kinh
doanh phù hợp với các kỹ năng và sở thích của mình
Xác định điểm mạnh của bản thân
Mỗi người đều có những điểm mạnh, những kỹ năng có thể nào đó trong một lĩnh
vực cụ thể. Những điểm mạnh sẽ là nền tảng cho một công việc kinh doanh cụ thể của
người khởi sự kinh doanh
- Bản thân người khởi sự kinh doanh có thể đã quen thuộc với những kỹ năng của
mình đến mức chúng không thể xuất hiện ngay lập tức trong đầu mình. Vì vậy, cách tốt
nhất là hãy tự đánh giá bản thân trong một vài tuần lễ xem mình có những năng khiếu gì?
Sau đó cũng có thể kết hợp với việc hỏỉ những người hiểu rõ mình để biết ấn tượng của họ
về những gì họ thấy bản thân mình vượt trội
- Đánh giá những kỹ năng và kinh nghiệm đã tích lũy:
Dù làm việc trong bất kỳ môi trường nào, mỗi người đều có thể tích lũy được những
kỹ năng và kinh nghiệm nhất định. Kỹ năng, kinh nghiệm đó sẽ giúp ích cho công việc
kinh doanh của bạn diễn ra thuận lợi và là điều kiện để đảm bảo công việc kinh doanh
thành công
Để biết được các kỹ năng và kinh nghiệm kinh doanh của mình, bạn hãy viết ra tất cả
các công việc mà bạn đã từng đảm nhiệm. Hãy nghĩ đến các nhiệm vụ khác nhau mà bản
thân biết cách hoàn thành. Để có danh sách kỹ năng, kinh nghiệm hoàn chỉnh nên liệt kê ít
nhất 10 mục khách nhau
-Đánh giá những việc bản thân thích làm:
Những việc thích làm có thể giúp bạn tiến hành công việc với kết quả như mong
muốn. Nhà khởi sự kinh doanh hãy lập danh sách những công việc kinh doanh mà mình
thích làm. Điều này có hề không dễ dàng, danh sách đó phải gồm ít nhất 10 công việc
khác nhau
Hãy suy nghĩ mở rộng ra ngoài những sở thích và những mối quan tâm nảy sinh tức
thì trong đầu mình. Nếu cảm thấy lúng túng, bạn nên hỏi ý kiến của những người đã biết
mình từ lâu, đặc biệt là những người đã hiểu bạn từ thời thơ ấu, để xem họ cảm thấy bản
thân bạn vui sướng nhất khi bạn làm việc gì
Xác định điểm yếu của bản thân
Điểm yếu gây khó khăn và thậm chí có thể cản trở công việc kinh doanh của bạn. Vì
vậy nhìn nhận được điểm yếu là rất cần thiết
- Bạn hãy nhớ lại và liệt kê các điểm yếu của bản thân mình. Điều này có thể không
dễ dàng. Hãy suy nghĩ mở rộng ra ngoài những nhược điểm đã rõ ràng. Nếu cảm thấy lúng
túng thì nên hỏi ý kiến của những người quen biết, đặc biệt là những người biết bản thân
mình từ khi còn nhỏ để xem họ có đồng tình với bản thân bạn không
- Đánh giá những công việc bản thân không thích làm
Bạn cần lập danh mục những công việc bản thân không thích làm. Điều này có thể
cũng không dễ dàng. Danh sách đó phải gồm ít nhất 10 mục khác nhau. Bạn hãy suy nghĩ
mở rộng ra ngoài những công việc không muốn hoặc không thích làm nảy sinh tức thì
trong đầu mình. Nếu cảm thấy lúng túng, bạn nên hỏi ý kiến của những người đã biết
mình từ lâu, đặc biệt là những người đã quen biết bạn từ thời thơ ấu để xem họ cảm thấy
bạn khó chịu khi làm việc gì.
* Để tiến hành đánh giá đúng điểm mạnh, điểm yếu của bản thân, nhà quản trị khởi
sự cần tiến hành thận trọng, không nóng vội, mà:
- Để các danh sách này ở chỗ dễ thấy trong vài tuần. Mỗi khi có 1 ý tưởng mới, hãy
ghi nó vào 1 mục phù hợp.
- Hỏi những người hiểu rõ bản thân mình để khơi dậy trí nhớ cũng như khẳng định
các vấn đề mà bản thân mình chưa thấy rõ
- Hãy đánh giá cả điểm mạnh và điểm yếu của bản thân mình bằng phương pháp cho
điểm. Tốt hơn cả nên đánh giá cụ thể các điểm mạnh, điểm yếu đó gắn trực tiếp với các
sản phẩm mà bạn có ý định kinh doanh
1.2 Một số khái niệm
1.2.1 Doanh nghiệp
Doanh nghiệp là một bộ phận quan trọng cấu thành nền kinh tế. Theo định nghĩa của
Viện Thống kê và Nghiên cứu kinh tế, doanh nghiệp là một tổ chức kinh tế mà chức năng
chính của nó là sản xuất ra của cải và dịch vụ để bán. Theo luật Doanh nghiệp Việt Nam
được Quốc hội thông qua năm 2014: “Doanh nghiệplà tổ chức có tên riêng, có tài sản,
có trụ sở giao dịch, được đăng ký thành lập theo quy định của pháp luật nhằm mục đích
kinh doanh”€Đây là khái niệm doanh nghiệp được hiểu theo nghĩa khá rộng rãi, đầy đủ và
chặt chẽ.
Như vậy, doanh nghiệp được hiểu là một tổ chức kinh tế, có tư cách pháp nhân, thực hiện
các hoạt động kinh doanh theo qui định của pháp luật, nhằm đạt được những mục tiêu nhất
định.