SỞ KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ
THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
***
TÀI LIỆU KỸ THUẬT
MÔ HÌNH CHĂN NUÔI HEO ĐAN MẠCH
TẠI THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
Thành phố Hồ Chí Minh, tháng 12/2017
MỤC LỤC
I. GIỚI THIỆU TỔNG QUAN 2
1.1. Giới thiệu đặc điểm, đặc tính 2
1.2. Tình hình sản xuất tại TP. HCM 3
1.3. Đặc điểm nổi bật của mô hình 3
II. CÁC YÊU CẦU - QUY TRÌNH KỸ THUẬT 4
2.1. QUY TRÌNH VỆ SINH PHÒNG DỊCH 4
2.2. QUY TRÌNH CHĂN NUÔI HEO HẬU BỊ 10
2.3. QUY TRÌNH CHĂN NUÔI TRẠI MANG THAI 12
2.4. QUY TRÌNH CHĂN NUÔI NÁI NUÔI CON 21
III. MỘT SỐ VẤN ĐỀ CẦN LƯU Ý VÀ BIỆN PHÁP PHÒNG NGỪA 30
3.1. Bệnh phân trắng heo con 30
3.2. Bệnh sưng phù đầu 30
3.3. Bệnh phó thương hàn 30
3.4. Viêm ruột hoại tử 31
3.5. Bệnh hồng lỵ 32
3.6. Bệnh tiêu chảy cấp (PED) 33
3.7. Bệnh viêm ruột truyền nhiễm 34
3.8. Bệnh viêm dạ dày - ruột truyền nhiễm 35
3.9. Bệnh tiêu chảy do Rotavirus nhóm A 35
3.10. Dịch tả heo 36
IV. Đánh giá chất lượng sản phẩm, chất lượng công nghệ của mô hình 38
V. Đánh giá hiệu quả mô hình 39
VI. Địa chỉ chuyển giao, tư vấn 40
KẾT LUẬN 41
I. GIỚI THIỆU TỔNG QUAN
1.1. Giới thiệu đặc điểm, đặc tính
Từ nhiều thập kỷ qua, ngành chăn nuôi heo ở nước ta vẫn chiếm vị trí số
một về giá trị, tỷ trọng của ngành chăn nuôi. Tuy nhiên, so với các nước trong
khu vực và thế giới, năng suất, chất lượng đàn giống của chúng ta vẫn còn rất
thấp. Ở Việt Nam, từ đầu những năm 90 trở lại đây, Bộ NN và PTNT đã chú
trọng đầu tư cho công tác cải tạo và nâng cấp đàn giống thông qua các chương
trình heo giống quốc gia. Các giống heo cao sản Yorkshire (YY), Landrace (LL),
Duroc (DD) và Pietrain (PP) đã được nhập vào Việt Nam từ các nước Mỹ, Úc,
Bỉ, Canada, Hà Lan, Pháp và một số nước khác. Đồng thời một loạt các dự án
hợp tác quốc tế giữa Việt Nam và nước ngoài đã được thực hiện như Dự án cải
thiện giống của Pháp (1985 - 1992), Dự án ACIAR –Úc về cải thiện giống và
thức ăn giữa heo Úc và Việt Nam (1995-2000).
Theo số liệu thống kê năng suất sinh sản bình quân của đàn heo nhập
ngoại khoảng 18 - 20 con cai sữa/nái/năm ở các cơ sở chăn nuôi Nhà nước và
Công ty nội địa; khoảng từ 21 – 24 con cai sữa/nái/năm ở các Công ty nước
ngoài. Chỉ tiêu này rất thấp so với năng suất sinh sản bình quân tại Mỹ, Canada,
Hà Lan, Anh, Pháp, Đức (26-27 con cai sữa/nái/năm) (Nongnghiep.vn, 2014).
Cũng như báo cáo của Danbred international (2013), một số chỉ tiêu sinh sản
bình quân của nái Yorkshire và Landrace trong toàn bộ hệ thống DanBred ở Đan
Mạch là: Số con sơ sinh sống/ổ: 13,9 – 14,5 con, số con cai sữa: 28,9
con/nái/năm, tỷ lệ hao hụt heo con theo mẹ: 7,5 – 9,1%. Từ đó ta có thể thấy
được sự chênh lệch rõ rệt về năng suất sinh sản của các đàn giống nuôi tại các
nước khác nhau.
Trong 3 năm trở lại đây, giống heo Đan Mạch được chú trọng đưa về Việt
Nam nhằm mục đích tăng chất lượng đàn giống trong nước. Theo một số kết quả
nuôi bước đầu của một số cơ sở chăn nuôi heo Đan Mạch tại Việt Nam cho thấy
như: số con sơ sinh sống/ổ: 13,15 con; số con cai sữa: 12,12 con/nái/ổ.
Cùng với quá trình nhân giống thuần, các chương trình lai tạo, cải tiến đàn
giống trong nước cũng được phát triển mạnh trên nguồn gen của giống heo này.
Hiện nay, ở nước ta, một số cơ sở giống đã tiến hành lai tạo heo giống có nguồn
gốc Đan Mạch với một số heo có nguồn gốc từ các nước khác như Mỹ,
Canada… nhằm mục đích khai thác tối đa năng suất của heo giống thuần Đan
Mạch cũng như tận dụng được đặc điểm thích nghi của các giống heo đã được
1
nhập về trước đó. Các tổ hợp lai giữa các giống heo này đã cho năng suất tốt,
đặc biệt là khả năng sinh sản.
1.2. Tình hình sản xuất tại TP. HCM
Củ Chi là thủ phủ chăn nuôi của Thành phố Hồ Chí Minh, trong đó Hợp tác
xã Chăn nuôi heo An toàn Tiên Phong là một trong những tổ chức có số lượng
heo lớn nhất thành phố với khoảng 600 heo đực giống, 8000 heo cái giống và
trên 50000 heo thịt (2016). Quyết định số 3178/QĐ-UBND ngày 22/6/2011 của
Ủy ban Nhân dân Thành phố về việc quy hoạch phát triển chăn nuôi gia súc, gia
cầm đến năm 2020 và định hướng đến 2025 nêu rõ mục tiêu là tăng tỷ lệ phát
triển đàn heo nái, hình thành các trại giống hạt nhân; nhập khẩu giống, các dòng
tinh chất lượng cao và công nghệ mới để chọn tạo và nâng cao chất lượng con
giống; tiếp tục là trung tâm cung cấp giống chất lượng cao cho cả nước. Như
vậy, việc chuyển giao con giống năng suất cao cho Thành phố là rất cần thiết.
1.3. Đặc điểm nổi bật của mô hình
- Giống heo có nguồn gốc Đan Mạch mới được đưa về nuôi tại Việt Nam
những năm gần đây và là một trong những giống heo có khả năng sản xuất cao
nhất thế giới.
- Heo giống được chuyển giao là heo giống Landrace lai với heo Yorkshire,
trong đó máu Đan Mạch chiếm khoảng 50-75%, phần còn lại là tỉ lệ của những
nguồn gốc khác như Mỹ, Canada đã có sẵn trong nước và thích nghi tốt với điều
kiện chăn nuôi Việt Nam. Đàn heo hậu bị được chuyển giao mang những đặc
tính sinh sản tốt của heo Đan Mạch và có khả năng thích nghi tốt với điều kiện
chăn nuôi tại Củ Chi nói riêng và Việt Nam nói chung.
2
II. CÁC YÊU CẦU - QUY TRÌNH KỸ THUẬT
2.1. QUY TRÌNH VỆ SINH PHÒNG DỊCH
Mục đích
Ngăn chăn tất cả các mầm bệnh từ bên ngoài xâm nhập vào trong trại qua
phương tiện vận chuyển và con người
Tạo môi trường sinh sống và phát triển tốt cho heo, nhằm kiểm soát sự tự phát
và lây lan mầm bệnh bên trong trại
Tạo sức đề kháng và miễn dịch tốt cho heo
Duy trì năng suất cao và ổn định
Các con đường xâm nhập mầm bệnh vào trại
Qua phương tiện vận chuyển (xe vận chuyển heo loại, xe nhập heo hậu bị), qua
heo nhập về trại, khu xuất bán heo (chiếm 75%)
Yếu tố con người (chiếm 20%)
Các yếu tố khác: gió, không khí, động vật khác...(chiếm 5%)
BIỆN PHÁP VỆ SINH PHÒNG DỊCH
Hệ thống hàng rào bảo vệ
Trại phải có hệ thống hàng rào bảo vệ xung quanh nhằm mục đích:
+ Kiểm soát người và phương tiện ra vào trại
+ Ngăn không cho động vật khác vào bên trong trại
+ Bảo vệ được tài sản của trại
Bên trong trại được chia làm 2 khu và được ngăn cách bằng hệ thống hàng rào:
+ Khu chăn nuôi
+ Khu văn phòng, kí túc xá và nhà ăn
Khu chăn nuôi và khu kí túc xá, văn phòng cách nhau 50 – 100m
Kiểm soát mầm bệnh từ bên ngoài
Đối với phương tiện vận chuyển
Phương tiện vận chuyển khi ra vào trại phải có sự đồng ý của người quản lý trại
Khi xe về tới trại phải xịt sát trùng rồi nghỉ 10 – 15 phút trước khi vào trại
Tài xế, người theo xe phải tắm sát trùng và thay đồng phục trước khi vào trại
Phòng dịch đối với người ra vào trại
3
