THU THẬP DỮ LIỆU ĐIỀU KHIỂN
TRẠM KHÔNG NGƯỜI TRỰC
I. Tổng quan của hệ thống thông tin vận hành:
I.1. Hệ thống điều khiển trạm và các trung tâm quản lý vận hành
Để đáp ứng nhu cầu quản lý vận hành hệ thống cao áp (110/220/500kV), các công ty
truyền tải điện và công ty điện lực cần được trang bị một hệ thống thu thập và xử lý thông
tin vận hành từ mức thấp nhất của hệ thống là các trạm biến áp cho đến mức quản lý của
công ty, xí nghiệp thậm chí đến tận các điện lực được phân cấp điều khiển phối hợp với
lưới điện trung thế của mình.
Hình I - 1: Kiến trúc tổng thể hệ thống thu thập và xử lý thông
tin vận hành
Kiến trúc tổng thể bao gồm:
* Hệ thống tự động trạm sẽ thu thập thông tin về bảo vệ, điều khiển và đo lường thiết bị
và hệ thống điện tại các trạm biến áp cao áp. Thông tin sẽ được thu thập thông qua việc
kết nối trực tiếp với các thiết bị điều khiển, bảo vệ và đo lường thông minh (IEDs) bằng
các loại protocol khác nhau. Giải pháp này sẽ cho phép loại bỏ được RTU. Điều này tạo
ra sự thuận tiện cho việc mở rộng và nâng cấp sau này do không cần phải nâng cấp RTU,
giảm chi phí và thời gian cho công tác đấu nối và thí nghiệm. Trong giai đoạn trước mắt,
chúng ta có thể tận dụng thông tin của các RTU đã lắp đặt bằng cách kết nối với RTU
bằng phương thức “nghe” (listen mode) hoặc “chủ động” (master mode).
* Trạm trung tâm và Trung tâm quản lý vận hành của Đội QL110kV cũng như
MiniSCADA tại các Điều độ điện lực khu vực.
* Hệ thống truyền tin chính qua mạng WAN trên cơ sở cáp quang điện lực và các thiêt bị
truyền tin phù hợp với yêu cầu IEC61850 đảm bảo việc truyền dữ liệu bảo vệ và điều
khiển. Ngoài ra để dự phòng cho mạng chính thì mạng SDH của EVN được sử dụng
trong các trường hợp mạng chính có sự cố. Ngoài việc truyền dữ liệu vận hành thì dữ liệu
của camera quan sát, thông tin thoại, fax… cũng được truyền thông qua các mạng truyền
tin này. Chi tiết xem ở phần sau.
I.2. Trao đổi dữ liệu của @Station
trong kiến trúc Tổng thể:
Các khối chính của hệ thống phần
mềm bao gồm:
* Khối thu thập dữ liệu
* Khối SCADA/DMS
* Khối điều khiển trạm
* Khối quản lý thông tin đo đếm
* Khối quản trị dữ liệu quá khứ
* Khối các ứng dụng cho người dùng
ở các bộ phận chức năng
Hình I - 2: Kiến trúc trao đổi thông tin tổng thể
* Khối cung cấp dịch vụ thông tin trên Web
* Khối giao diện (HMI) cho các trạm làm việc
Với cấu trúc bus dữ liệu chung cho toàn công ty cũng như để phục vụ cho nhu cầu của
người dùng có đăng ký bên ngoài, hệ thống phần mềm này có thể được phát triển để kết
nối vào hệ thống một cách dễ dàng. Việc trao đổi dữ liệu có thể thực hiện thông qua các
giao diện hoặc file như sau:
* DDE
* OPC
* .CSV
* .XML
* CIM
Khối điều khiển trạm là một phần của toàn bộ hệ thống tích hợp trung tâm. Khối này có
thể trao đổi và chia sẽ dữ liệu với các khối khác trong các ứng dụng và xử lý dữ liệu cụ
thể. Cấu trúc tích hợp sẽ giúp cho người sử dụng có thể dễ dàng truy cập vào các loại dữ
liệu khác nhau phục vụ cho nhiệm vụ của mình. Ngoài ra với một hệ thống được thiết kế
như vậy dữ liệu có thể thay thế và bổ sung cho nhau trong các trường hợp có sự cố về
thiết bị đầu cuối hay đường truyền.
II. Hệ thống thu thập và xử lý thông tin
mức trạm
II.1. Kiến trúc hệ thống mức trạm:
Để có thể tận dụng được các thiết bị đã được
trang bị từ trước và xét đến khả năng kết nối
với các hệ thống trung tâm cho việc điều
khiển từ xa các trạm biến áp ở chế độ không
người trực, cấu trúc tổng quan của hệ thống
giám sát, điều khiển tích hợp @Station do
ATS chế tạo được mô tả ở hình dưới đây.
Hình II - 1: Mô hình kiến trúc hệ thống
tích hợp mức trạm