1
Lêi nãi ®Çu
NÒn kinh tÕ ViÖt Nam ®ang trong tiÕn tr×nh héi nhËp víi kinh tÕ khu vùc vµ
thÕ giíi, víi ph¬ng ch©m “ §a d¹ng ho¸ quan hÖ, ®a ph¬ng ho¸ thÞ trêng”
th«ng qua con ®êng xuÊt khÈu ®Ó n©ng cao tÝnh c¹nh tranh vµ hiÖu qu¶ cña sù ph¸t
triÓn. Mü lµ mét thÞ trêng cã ¶nh hëng lín ®èi víi sù ph¸t triÓn kinh tÕ thÕ giíi
vµ kinh tÕ khu vùc. §Èy m¹nh xuÊt khÈu sang thÞ trêng nµy ch¼ng nh÷ng t¹o ®iÒu
kiÖn thuËn lîi ®Ó kinh tÕ ViÖt Nam ph¸t triÓn ®Èy nhanh tiÕn tr×nh héi nhËp, mµ cßn
gia t¨ng sù ph¸t triÓn vµ n©ng cao dÇn tÝnh c¹nh tranh cña hµng ho¸ ViÖt Nam.
Mü lµ mét thÞ trêng lín nhÊt thÕ giíi, Mü lµ thÞ trêng víi dung lîng hµng
nhËp khÈu rÊt ®a d¹ng vµ phong phó vÒ mÉu m·, chñng lo¹i vµ chÊt lîng. Tuy
nhiªn, c¹nh tranh trªn thÞ trêng Mü rÊt quyÕt liÖt. Hµng ho¸ cña Mü tù do nhËp
khÈu tõ 150 níc.
Hµng xuÊt khÈu cña ViÖt Nam sang thÞ trêng Mü cã tèc ®é t¨ng kh¸ nhanh
vÒ kim ng¹ch còng nh chñng lo¹i s¶n phÈm. HiÖn ViÖt Nam ®øng hµng thø 72
trong sè c¸c níc cã doanh sè xuÊt khÈu sang Mü. Sau khi HiÖp ®Þnh Th¬ng m¹i
ViÖt Nam – Hoa Kú ®îc ký kÕt vµo ngµy 13/07/2000 vµ ®îc Quèc héi hai níc
phª chuÈn ngµy 11/12/2001, doanh sè xuÊt khÈu sang Mü ®Òu t¨ng nhanh ë c¸c
mÆt hµng nh giµy dÐp, thuû s¶n, hµng may mÆc, hµng n«ng s¶n, thñ c«ng mü
nghÖ… Tuy nhiªn, søc c¹nh tranh cña c¸c mÆt hµng xuÊt khÈu ViÖt Nam cßn thÊp
h¬n so víi hµng ho¸ cña c¸c ®èi thñ c¹nh tranh nh Trung Quèc, Th¸i Lan,
Mªxic«, Philippines… Muèn ®Èy m¹nh xuÊt khÈu sang thÞ trêng Mü, trong ®iÒu
kiÖn nÒn kinh tÕ cña ViÖt Nam ®ang ë møc ph¸t triÓn thÊp, cÇn ph¶i nghiªn cøu kü
thÞ trêng nµy ®Ó n©ng cao søc c¹nh tranh.
§Ó xuÊt khÈu sang thÞ trêng Mü ph¸t triÓn bÒn ch¾c vµ l©u dµi. C¸c doanh
nghiÖp kh«ng chØ tr«ng chê vµo qui chÕ tèi huÖ quèc khi hiÖp ®Þnh Th¬ng m¹i
ViÖt Nam – Hoa Kú cã hiÖu lùc, mµ cßn ph¶i nghiªn cøu kinh nghiÖm th©m nhËp
thµnh c«ng vµo thÞ trêng Mü cña c¸c níc ®Ó ®¹t hiÖu qu¶ n©ng cao søc c¹nh
tranh cho s¶n phÈm cña m×nh.
Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software
http://www.foxitsoftware.com For evaluation only.
2
C¸c doanh nghiÖp ViÖt Nam trong qóa tr×nh kinh doanh ®· xuÊt khÈu ®îc s¶n
phÈm cña m×nh sang thÞ trêng Mü vµ nhiÒu thÞ trêng kh¸c trong khu vùc vµ thÕ
giíi. §¸ng chó ý nh s¶n phÈm n«ng s¶n, thuû s¶n, c¸c s¶n phÈm thñ c«ng mü
nghÖ … §Æc biÖt lµ hµng n«ng s¶n ®· ®îc xuÊt sang thÞ trêng Mü víi mét sè
lîng kh¸ lín. Mçi mÆt hµng ®a vµo thÞ trêng Mü ®Òu cã nh÷ng ®iÓm m¹nh,
®iÓm yÕu, cã nh÷ng c¬ héi tèt ®Ó ph¸t triÓn, nhng còng cã nh÷ng nguy c¬ ®e do¹.
Tuy nhiªn ®iÒu thÊy râ lµ søc c¹nh tranh cña s¶n phÈm n«ng s¶n xuÊt khÈu vµo thÞ
trêng Mü cña c¸c doanh nghiÖp ViÖt Nam cha cao, cha ph¸t huy ®îc hÕt
nh÷ng lîi thÕ cña s¶n phÈm do viÖc xuÊt khÈu s¶n phÈm n«ng s¶n chñ yÕu lµ nh÷ng
sn phÈm th«.
§Ó gi¶i quyÕt vÊn ®Ò trªn em ®· chän ®Ò tµi luËn v¨n:
Thùc tr¹ng vµ gi¶i ph¸p nh»m ®Èy m¹nh xuÊt khÈu s¶n
phÈm n«ng s¶n viÖt nam vµo thÞ trêng mü
KÕt cÊu luËn v¨n ngoµi më ®Çu vµ kÕt luËn gåm 3 ch¬ng:
Ch¬ng I: ThÞ trêng Mü vµ c¬ héi cña c¸c doanh nghiÖp xuÊt khÈu n«ng
sn ViÖt Nam.
Ch¬ng II: Thùc tr¹ng ho¹t ®éng xuÊt khÈu n«ng s¶n ViÖt Nam vµo thÞ
trêng Mü.
Ch¬ng III: Gi¶i ph¸p ®Èy m¹nh xuÊt khÈu hµng n«ng sn vµo thÞ
trêng Mü cña c¸c doanh nghiÖp ViÖt Nam.
Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software
http://www.foxitsoftware.com For evaluation only.
3
Ch¬ng I:
ThÞ trêng Mü vµ c¬ héi cña c¸c doanh nghiÖp
xuÊt khÈu n«ng s¶n ViÖt Nam
I. Kh¸i qu¸t chung vÒ níc Mü vµ thÞ trêng n«ng s¶n cña Mü
Mü lµ mét quèc gia cã lÞch sö h×nh thµnh non trÎ. Níc Mü cã diÖn tÝch
kho¶ng 9,3 triÖu km2, lµ níc cã diÖn tÝch lín thø t trªn thÕ giíi sau Nga, Cana®a
vµ Trung Quèc. Mü n»m ë trung t©m Ch©u lôc B¾c Mü; phÝa B¾c gi¸p Canada, phÝa
Nam gi¸p Mªhic«, phÝa ®«ng gi¸p §¹i T©y D¬ng vµ phÝa T©y gi¸p Th¸i B×nh
D¬ng.
Mü lµ quèc gia cã nÒn kinh tÕ lín nhÊt thÕ giíi. Víi d©n sè vµo kho¶ng
284,5 triÖu ngêi (cuèi n¨m 2001) søc mua kho¶ng 7000 tû USD/ n¨m, GDP n¨m
1999 vµo kho¶ng 9256 tû USD . N¨m 2000, kim ng¹ch xuÊt khÈu cña Mü vµo
kho¶ng 781 tû USD, kim ng¹ch nhËp khÈu kho¶ng 1258 tû USD. S¶n xuÊt c«ng
nghiÖp Mü chiÕm kho¶ng 20 % s¶n lîng c«ng nghiÖp toµn thÕ giíi. Lao ®éng
n«ng nghiÖp chiÕm 2 % d©n sè nhng nã ®¸p øng nhu cÇu trong níc, ®ång thêi
xuÊt khÈu mçi n¨m kho¶ng 50 tû USD. Víi thu nhËp GDP b×nh qu©n ®Çu ngêi íc
kho¶ng 32.000 USD, d©n Mü ®îc xem lµ d©n cã søc tiªu dïng lín nhÊt trong c¸c
níc cã nÒn c«ng nghiÖp ph¸t triÓn. Theo nghiªn cøu cña mét nhãm chuyªn gia
Liªn Hîp Quèc th× nÕu søc tiªu dïng cña c¸c gia ®×nh NhËt, EU lµ 1, th× cña c¸c
gia ®×nh Mü lµ 1,7.
VÒ chÊt lîng hµng ho¸ nhËp khÈu vµo Mü rÊt linh ho¹t, v× ph¬ng ch©m
kinh doanh th¬ng m¹i cña Mü lµ “ tiÒn nµo cña nÊy”. D©n Mü cã møc sèng rÊt ®a
lo¹i, nªn cã hÖ thèng cöa hµng cho ngêi cã thu nhËp cao, cöa hµng cho ngêi cã
thu nhËp thÊp. ChÝnh v× vËy, hµng nhËp khÈu vµo Mü rÊt ®a d¹ng, ®a lo¹i tõ nhiÒu
níc kh¸c nhau phôc vô cho c¸c ph©n khóc thÞ trêng kh¸c nhau.
Níc Mü còng cã nÒn n«ng nghiÖp rÊt ph¸t triÓn. Nhê cã diÖn tÝch l·nh thæ
réng lín, cã nhiÒu miÒn khÝ hËu thuËn lîi, c«ng nghÖ sinh häc ph¸t triÓn kh¶ n¨ng
øng dông cao. ChÝnh phñ Mü giµu cã hµng n¨m giµnh trªn 10 tû USD tµi trî cho
ph¸t triÓn n«ng nghiÖp. ChÝnh v× vËy tÊt c¶ c¸c ngµnh n«ng nghiÖp cña Mü vÒ trång
trät, ch¨n nu«i, thuû s¶n, chÕ biÕn n«ng s¶n ®Òu rÊt ph¸t triÓn. XuÊt khÈu n«ng s¶n
n¨m 2001 mang vÒ cho níc Mü trªn 46 tû USD, Mü ®øng ®Çu thÕ giíi vÒ xuÊt
khÈu lóa mú, b¾p, thÞt c¸c lo¹i, ®Ëu t¬ng…,®øng thø ba thÕ giíi vÒ xuÊt khÈu g¹o,
thuû s¶n, níc tr¸i c©y…
Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software
http://www.foxitsoftware.com For evaluation only.
4
Mü còng lµ níc nhËp khÈu nhiÒu n«ng s¶n nhÊt thÕ giíi, hµng n¨m Mü
nhËp khÈu trªn díi 10 tû USD rau, cñ, qu¶; nhËp khÈu kho¶ng 3,5 tû USD cµ phª;
nhËp khÈu trªn 9 tû USD cao su; thÞt c¸c lo¹i kho¶ng trªn 2,5 tû USD; nhËp khÈu
c¸c s¶n phÈm chÕ biÕn tõ ngò cèc kho¶ng 1,5 tû USD… T¬ng tù nh c¸c mÆt
hµng kh¸c, níc Mü nhËp khÈu n«ng s¶n rÊt ®a d¹ng vÒ chñng lo¹i, trong ®ã nhiÒu
lo¹i ViÖt Nam cã kh¶ n¨ng cung cÊp cho thÞ trêng Mü.
Trªn thÞ trêng Mü, cã nhiÒu mÆt hµng n«ng s¶n ®îc tiªu thô víi sè lîng
lín. Tuy nhiªn, víi nÒn n«ng nghiÖp ph¸t triÓn nªn nhu cÇu vÒ tiªu thô hµng n«ng
sn cã thÓ tù ®¸p øng ®îc. Cã mét sè mÆt hµng mµ nÒn n«ng nghiÖp Mü cha thÓ
®¸p øng ®îc ®ã lµ:
- Cµ phª - ChÌ
- H¹t tiªu - Cao su
- Nh©n ®iÒu…
II. Nhu cÇu nhËp hµng n«ng s¶n vµo thÞ trêng Mü vµ ®Þnh híng chiÕn lîc
cña c¸c doanh nghiÖp ViÖt Nam.
1. TiÒm n¨ng s¶n xuÊt hµng n«ng s¶n ë ViÖt Nam.
ViÖt Nam cã tiÒm n¨ng kh¸ lín trong viÖc s¶n xuÊt hµng n«ng s¶n thÓ hiÖn ë
c¸c ®iÓm sau:
VÒ ®Êt ®ai:
ViÖt Nam cã diÖn tÝch 330.363 km2, tiÒm n¨ng ®Êt n«ng nghiÖp cña lµ 10 -
11,157 triÖu ha víi 8 triÖu hecta (ha) c©y trång hµng n¨m (®Êt trång lóa kho¶ng 5,4
triÖu ha, 2,3 triÖu ha trång c©y l©u n¨m). HiÖn nay, níc ta míi chØ sö dông 65%
quü ®Êt n«ng nghiÖp. Trong ®ã 5,6 triÖu ha cho c©y trång hµng n¨m, c©y l©u n¨m
lµ 0,86 triÖu ha, 0,33 triÖu ha ®ång cá tù nhiªn vµ 17 triÖu ha mÆt níc.ViÖt Nam
cã mét diÖn tÝch lín ®Êt bÞ xãi mßn, tho¸i ho¸. Cô thÓ: Vïng B¾c Bé 5% tæng diÖn
tÝch, Khu 4 cò 35% tæng diÖn tÝch, §ång B»ng Nam Bé 34% tæng diÖn tÝch. NÕu
®Çu t c¶i t¹o diÖn tÝch nµy sÏ rÊt thuËn tiÖn cho viÖc ph¸t triÓn c©y c«ng nghiÖp dµi
ngµy nh cao su, h¹t tiªu, cµ phª.
Vïng §ång B»ng S«ng Hång vµ §ång B»ng S«ng Cöu Long cã diÖn tÝch ®Êt
®a vµo sö dông kh¸ cao lÇn lît lµ 93% vµ 82% tæng diÖn tÝch cña c¶ vïng nhng
hÖ sè sö dông ®Êt míi chØ ®¹t 1,5 lÇn do t×nh tr¹ng th©m canh trong n«ng nghiÖp
cßn l¹c hËu víi sù yÕu kÐm vÒ hÖ thèng thuû lîi. Do vËy níc ta vÉn cã thÓ khai
th¸c ®îc vïng ®ång b»ng mµu mì nµy nÕu biÕt ®Çu t ph¸t triÓn s¶n xuÊt theo
Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software
http://www.foxitsoftware.com For evaluation only.
5
chiÒu s©u. §Æc biÖt nh÷ng vïng ®Êt cßn hoang ho¸ ë c¸c vïng kh¸c còng cÇn tÝch
cùc ®Çu t t¹o tiÒm lùc cho s¶n xuÊt n«ng nghiÖp.
VÒ khÝ hËu.
ViÖt Nam cã khÝ hËu nhiÖt ®íi giã mïa do ¶nh hëng s©u s¾c cña chÕ ®é giã
mïa Ch©u ¸. KhÝ hËu ViÖt Nam rÊt ®a d¹ng, ph©n biÖt râ rÖt tõ miÒn B¾c vµo miÒn
Nam. MiÒn B¾c cã mïa ®«ng l¹nh. T©y Nguyªn, §«ng Nam Bé vµ §ång B»ng
S«ng Cöu Long cã khÝ hËu kiÓu Nam ¸. §©y lµ ®iÒu kiÖn khÝ hËu thuËn lîi ®Ó ®a
d¹ng ho¸ c¸c lo¹i c©y trång. Ngoµi ra tiÒm n¨ng nhiÖt ®é, ®é Èm vµ giã dåi dµo
ph©n bæ kh¸ ®ång ®Òu trªn ph¹m vi cníc. TiÒm n¨ng nhiÖt cña níc ta ®îc
xÕp vµo d¹ng giµu cã víi sè giê n¾ng cao, cêng ®é bøc x¹ lín, ®é Èm t¬ng ®èi
trong n¨m lín h¬n 80%, lîng ma kho¶ng 1800 - 2000 mm/n¨m lµ ®iÒu kiÖn lý
tëng cho nhiÒu lo¹i c©y trång sinh trëng vµ ph¸t triÓn.
VÞ trÝ ®Þa lý vµ c¸c c¶ng khÈu.
Tõ tríc ®Õn nay, mét khèi lîng lín hµng n«ng s¶n xuÊt khÈu cña ViÖt Nam
®îc vËn chuyÓn b»ng ®êng biÓn. So víi c¸c ph¬ng thøc vËn t¶i quèc tÕ b»ng
®êng s¾t, ®êng èng vµ ®êng hµng kh«ng th× ph¬ng thøc vËn t¶i nµy cã nhiÒu
thuËn lîi h¬n, th«ng dông h¬n vµ cã møc cíc phÝ rÎ h¬n.
Trong thùc tiÔn chuyªn chë b»ng ®êng biÓn, c¸c doanh nghiÖp ViÖt Nam cã
nhiÒu thuËn lîi næi bËt. §êng biÓn ViÖt Nam cã h×nh ch÷ “S”, hÖ thèng c¶ng biÓn
nãi chung ®Òu n»m s¸t ®êng hµng h¶i quèc tÕ tr¶i däc tõ B¾c, Trung, Nam, cã thÓ
hµnh tr×nh theo tÊt c¶ c¸c chuyÕn ®i §«ng B¾c ¸, §«ng Nam ¸, Th¸i B×nh D¬ng,
Trung cËn §«ng, Ch©u Phi, Ch©u Mü. Mét sè c¶ng cã kh¶ n¨ng bèc xÕp hµng
xuèng tµu lín, cã hÖ thèng kho b¶o qu¶n tèt, l¹i gÇn ®êng hµng h¶i quèc tÕ.
VÒ nguån nh©n lùc.
D©n sè níc ta lµ gÇn 80 triÖu ngêi, c¬ cÊu d©n sè trÎ víi trªn 80% sèng
b»ng nghÒ n«ng. §©y lµ mét lùc lîng lao ®éng hïng hËu cung cÊp cho khu vùc
n«ng nghiÖp. MÆc dï chÊt lîng lao ®éng cña ViÖt Nam cßn thÊp h¬n so víi nhiÒu
quèc gia kh¸c trªn thÕ giíi nhng con ngêi ViÖt Nam víi b¶n chÊt cÇn cï s¸ng
t¹o, ham häc hái lµ tiÒm n¨ng lín gãp phÇn vµo chÊt lîng lao ®éng ngµnh n«ng
nghiÖp ViÖt Nam.
T×nh h×nh kinh tÕ cña ViÖt Nam víi c¸c chÝnh s¸ch n«ng nghiÖp.
Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software
http://www.foxitsoftware.com For evaluation only.