99
THỰCTRẠNGVÀGIẢIPHÁPPHÁTTRIỂN
PHONGTRÀOTẬPLUYỆNBÓNGCHUYỀNTẠI
TRƯỜNGĐẠIHỌCQUẢNGNAM
NguyễnThịThuận1,LêTrọngĐề2,NguyễnThịPhượng3
Tómtắt:Sửdụngphươngphápthamkhảotàiliệu,phươngphápquansát,điều
traxãhộihọc,phỏngvấntrựctiếpvàtoánhọcthốngkêđểđánhgiáthựctrạnghoạt
độngtậpluyệnbóngchuyềntạitrườngĐạihọcQuảngNam(ĐHQN),trêncácmặt:
ThựctrạngphongtràotậpluyệnmônBóngrổcủasinhviênĐHQN,Thựctrạngchương
trìnhmônhọcgiáodụcthểchất(GDTC),Thựctrạngcơsởvậtchấtphụcvụcôngtác
GDTC,Thựctrạngđộingũgiáoviênlàmcôngtáchuấnluyệngiảngdạybóngchuyền,
Thựctrạngnhậnthứccủasinhviên ĐHQN,từđóđềxuấtmộtsốgiảipháppháttriển
phongtràotậpluyệnbóngchuyềntạitrườngĐHQN.
Từkhóa:Thựctrạng,bóngchuyền,sinhviên,Đạihọc,QuảngNam.
1.Mởđầu
CôngtácGDTCtrongcáctrườngĐạihọc,Caođẳnglàmộtmặtgiáodụcquan
trọng,mộtbộphậnkhôngthểtáchrờicủachấtlượngđàotạonóichung.Chúngtađều
hiểu:MỗitrườngĐạihọcđềucónhữngđặcthùnghànhnghềvànhiệmvụriêng.Công
tácGDTCphảituântheođặcthùriêngđóđểphụcvụtốtnhấtvềmặtcũngcốvàtăng
cườngsứckhỏe,pháttriểncáctổchấtthểlựccủaSVđểmaisaukhiratrườngcôngtác
họcóthểcốnghiếnđượcnhiềunhấtchoxãhội,chogiađìnhvàchochínhbảnthânmình.
Hiệnnay,phongtràotậpluyệnbóngchuyềnđangnởrộtạikhắpcáctỉnhthành
nướcta.BộMônbóngchuyềnxuấthiệnởViệtNamkhoảngnăm1920–1922ởcác
thànhphốlớnnhưHàNội,HảiPhòngsautháng8/1945,cùngvớisựpháttriểncủa
phongtràothểdụcthểthaonóichung,mônbóngchuyềncũngtừngbướcmởrộng
tớicácvùngvàmọimiềntrongcảnướcvớisốlượngngườithamgiađôngđảohơn.Vì
vậy,mônbóngchuyềnlàmônthểthaocótínhquầnchúngrộngrãi.Sốcâulạcbộvà
ngườithamgiatậpluyệntănglênrấtnhiềusovớicácmônthểthaokhác.Đâylàmônthể
thaocótínhhấpdẫncaođốivớigiớitrẻnênởđâutrongthànhphốtacũngbắtgặpngười
chơibóngchuyềnvớisựđammê.Hầuhếtcáctrườnghọctrongtỉnh,từcấpphổthông
đếnđạihọc,caođẳng,trunghọcchuyênnghiệpcônglập,tưthụcvàcáctrungtâmthể
thaođềucósântậpbóngchuyền.Nhiềucâulạcbộbóngchuyềnhoạtđộngliêntụcnhất
lànhữngngàycuốituần.Nhữngcâulạcbộnàyđãcónhữngđónggóplớnchophongtrào
thểthaotrườnghọccũngnhưcủađịaphương.
2.Phươngphápnghiêncứu
Quátrìnhnghiêncứusửdụngcácphươngpháp:Phươngphápthamkhảotàiliệu,
phươngphápphỏngvấn,phươngphápđiềutraxãhộihọc,Phươngpháptoánhọcthốngkê.
1.ThS,TrườngĐạihọcQuảngNam
2.ThS,TrườngĐạihọcYkhoaVinh
3.ThS,TrườngĐạihọcYkhoaVinh
100
THỰCTRẠNGVÀGIẢIPHÁPPHÁTTRIỂNPHONGTRÀO...
3.Kếtquảnghiêncứu
3.1.ThựctrạngphongtràotậpluyệnmônBóngchuyềncủasinhviênĐạihọc
QuảngNamhiệnnay.
3.1.1.ThựctrạngchươngtrìnhgiảngdạymônbóngchuyềntạiTrườngĐạihọc
QuảngNam.
BóngchuyềnlàmộttrongnhữngmônhọctrongchươngtrìnhGDTCcủanhà
trườngdoKhoaCácmônChungxâydựngtheochươngtrìnhkhungđãđượcBộGD&
ĐTphêduyệt.Dođặcđiểmđốitượnggiảngdạylàcácsinhviênkhôngchuyênngành,
dođóhầuhếtcácsinhviênkhiđượctuyểnvàotrườngđềuchưađượclàmquenvớimôn
Bóngchuyềncũngnhưcácmônthểthaokhác,nênviệctiếpthucácđộngtáckỹ-chiến
thuậtvàhoànthànhtốtchươngtrìnhhọctậpgặprấtnhiềukhókhăn.Thựctếgiảngdạy
chothấy,việcxâydựnghệthốngcácbàitậpkỹthuậtứngdụngtronggiảngdạymônhọc
Bóngchuyềnchosinhviêncònchưamangtínhhệthống,dựatheokinhnghiệmlàchủ
yếu[6].
Mặtkhácquỹthờigiandànhchogiảngdạymônbóngchuyềntạinhàtrườnghiện
nayrấteohẹp.Nếunhưtrướcđây,chươngtrìnhgiảngdạymônhọcBóngrổđượcnhà
trườngphêduyệtlà120tiết(5họckỳ),thìhiệnnaychỉcònlại60tiết(4họckỳ),nên
việchoànthànhtốtnộidungchươngtrìnhmônhọcsẽgặprấtnhiềukhókhăn.Sauđây
lànộidungphânphốichươngtrìnhmônhọcBóngchuyềntạiĐHQNtrongnămhọc
2019-2020(bảng3.1).
Bảng3.1.PhânphốitrườngtrìnhgiảngdạymônhọcBóngchuyềnĐHQN
Nămhọc
Nộidung
Tổng
LýThuyết ThảoLuận Thựchành Phươngpháp
Số
tiết Tỷlệ% Số
tiết Tỷlệ% Số
tiết Tỷlệ% Số
tiết Tỷlệ%
2019
-
2020
04 6.67 04 6.67 48 80 04 6.67 60
TừthựctiễnchươngtrìnhgiảngdạymônhọcBóngchuyềnnămhọc2019–2020
chothấy,hầuhếtsốtiếtgiảngdạyđềudànhchonộidungthựchànhkểcảnộidungkiểm
tra(48tiếtchiếmtỷlệ80%)trongkhiđósốtiếtdànhchogiảngdạylýthuyết,thảoluậnvà
phươngphápchiếmtỷlệrấtnhỏ(04tiếtchiếm6.67%).Nhưvậy,vớiquỹthờigiandành
chogiảngdạymônhọcBóngchuyềnngắn(60tiết),tỷlệphânphốicácnộidungchương
trìnhchưahợplý,nênviệchoànthànhchươngtrìnhmônhọcgặprấtnhiềukhókhăn.
3.1.2.Thựctrạngđộingũgiảngviên
TrongsựnghiệpđàotạoconngườinóichungvàtrongcôngtácGDTCnóiriêng,
101
NGUYỄNTHỊTHUẬN,LÊTRỌNGĐỀ,NGUYỄNTHỊPHƯỢNG
giáoviênluôngiữvaitròhếtsứcquantrọng.Chấtlượnggiảngdạytốthayxấu,sinhviên
cóthểtiếpthukiếnthứchaykhôngphụthuộcrấtnhiềuvàotrìnhđộ,nănglựcvàkinh
nghiệmcủangườigiáoviên,ngườithầykhôngchỉgiáodụctrithứcchosinhviênmàcòn
phảibiếtgiáodụccảnhâncách,đạođứcvàtưduychosinhviênđểsinhviêncóthểhiểu
mộtcáchtoàndiệnvàtrởthànhconngườimớicóíchchoxãhội.
QuanghiêncứuthựctrạngđộingũgiảngviênthuộcbộmônGiáodụcthểchất
KhoaCácmônChungĐHQuảngNamchúngtôithuđượckếtquảthểhiệnởbảng3.2
nhưsau:
Bảng3.2ThựctrạngđộingũgiảngviênbộmônGDTC–QuốcphòngKhoaCácmôn
ChungĐHQuảngNam
Tổngsố
GV
Trìnhđộ Tuổitrung
bình
Giớitính Thâmniên
(
x
)(năm)
Tiến
sỹ NCS Thạc
sỹ ĐH Nam Nữ
08 0 0 07 01 28 07 01 10
Tỷlệ% 0 0 87,5 12,5 87,5 12,5
ThựctrạngđộingũcánbộgiảngdạytrongbộmônGDTC-QuốcphongTrường
ĐHQuảngNamchothấy:Vấnđềbồidưỡngnghiệpvụchuyênmôn,chấtlượngđộingũ,
chuẩnhoáđộingũcánbộgiảngdạyđãđượcquantâm,hầuhếttrìnhđộgiáoviênđềuđã
tốtnghiệpĐạihọcTDTT(100%),cóthâmniêngiảngdạytrên10năm(90%).Cáccán
bộgiảngdạytốtnghiệpthạcsỹhầuhếtlàcánbộtrẻ,năngđộng.
3.1.3.Thựctrạngvềhứngthúhọctậpmônhọcbóngchuyềntrongchươngtrình
GDTCcủasinhviênĐạihọcQuảngNam.
Bảng3.3:KếtquảkhảosátmứcđộyêuthíchvớihoạtđộngbóngchuyềncủaSV
(n=98)
TT Nộidung Mứcđộ Sốlượng Tỷlệ
1Các hoạt động trong giờ học bóng
chuyền
Rấtyêuthích 7 7.14%
Yêuthích 25 25.51%
Khôngthích 66 67.35%
2Cáchoạtđộngthểthaodokhoavànhà
trườngtổchức
Rấtyêuthích 9 9.18%
Yêuthích 33 32.65%
Khôngthích 57 58.16%
3Cácchươngtrìnhtruyềnhìnhthểthao
Rấtyêuthích 8 8.16%
Yêuthích 29 29.59%
Khôngthích 61 62.24%
Tỷlệsinhviêncónhữngcảmxúctíchcực,yêuthíchvớicáchoạtđộngGDTCvà
thểthaocònít.KếtquảkhảosátvềmứcđộyêuthíchđốivớigiờhọcGDTC,cáchoạt
độngthểthaovàcácchươngtrìnhtruyềnhìnhvềthểthaođượctổnghợptạiBảng3.3.
-ĐốivớicáchoạtđộngtronggiờhọcGDTCchínhkhóachỉcó7.14%sinhviênđượchỏi
102
THỰCTRẠNGVÀGIẢIPHÁPPHÁTTRIỂNPHONGTRÀO...
trảlời“rấtyêuthích”,25.51%trảlời“yêuthích”vàcóđến67.35%trảlời“khôngthích”.
Tỷlệsinhviênyêuthíchcáchoạtđộngthểthaongoạikhóadonhàtrườngtổchứccũng
khôngcao.Chỉcó9.18%trảlời“rấtyêuthích”,32.65%trảlời“yêuthích”và58.16%
sinhviên“khôngthích”.Tươngtựnhư2nôidungtrên,chỉcólầnlượt8.16%và29.59%
sinhviênđượchỏi“rấtyêuthích”và“yêuthích”cácchươngtrìnhtruyềnhìnhthểthao.
Cònlại62.24%trảlờilà“khôngthích”.
3.2. MộtsốgiảiphápnhằmpháttriểnphongtràotậpluyệnmônBóngchuyền
chosinhviênĐạihọcQuảngNam
3.2.1Cácnguyêntắcđượcápdụngkhiđềragiảiphápnhằmpháttriểnphongtrào
tậpluyệnmônBóngchuyềnchosinhviênĐạihọcQuảngNam
DựatrêncáctàiliệuvềquanđiểmvànguyêntắcGDTC;phươnghướngmụctiêu
pháttriểnthểdụcthểthao;lýluậnvàphươngphápGDTCtrongtrườnghọc;tâmlýhọc
thểdụcthểthao;từhứngthúđếntàinăng;thựctrạngvànguyênnhândẫntớisựthiếu
hứngthúkhihọcmônGDTCcủasinhviên,cóbốnnguyêntắcđượcápdụngkhixây
dựngbiệnphápnhằmnângcaotínhhứngthú,đólà:
-Nguyêntắctínhthựctiễn:cácbiệnphápphảixuấtpháttừthựctiễncủađấtnước,
củangànhnóichungvàcủatừngtrườngnóiriêng.
-Nguyêntắctínhđồngbộ:cácbiệnphápphảiđadạngnhiềumặtvàtrựcdiệngiải
quyếtcácvấnđềcủathựctiễn.
-Nguyêntắctínhkhảthi:cácbiệnphápđềxuấtphảicóđượckhảnăngthựcthi.
-Nguyêntắcbảođảmtínhkhoahọc:cácbiệnphápphảimangtínhkhoahọcvà
giảiquyếtvấnđềcótínhkhoahọc.
Trongbốnnguyêntắctrên,nguyêntắctínhthựctiễnvàtínhkhảthilàhainguyên
tắcđượcápdụngnhiềunhất,bởiphảicăncứvàothựctrạngcụthểcủanhàtrườngvềcơ
sởvậtchất,nhậnthứccủasinhviênvềthểdụcthểthao,nhucầuđộngcơđếnvớithểdục
thểthaocủahọcsinh,sinhviên...đểlựachọncácgiảipháp,cónhưvậycácgiảipháp
mớimangtínhkhảthi.
3.2.2Đềxuất1sốgiảiphápnhằmpháttriểnphongtràotậpluyệnmônBóng
chuyềnchosinhviênĐạihọcQuảngNam
ĐểnângpháttriểnphongtràotậpluyệnmônBóngrổchosinhviênĐạihọcQuảng
Namchúngtôiđềxuất9giảipháp(GP)vàsauđólựachọnracácgiảipháptốiưuthông
quaviệcphỏngvấn30giảngviên,giáoviên,huấnluyệnviênBóngchuyềncókinh
nghiệmtạicáctrườngđạihọc,caođẳngvàcácCLBBóngchuyềntrênđịabànThành
phốQuảngNam:
-Giảipháp1:Tuyêntruyền,giáodụcnhằmnhậnthứccủasinhviênvềviệc
tậpluyệnmônbóngchuyền:Đểthuhútsinhviênthamgiavàtíchcựctậpluyệnmôn
bóngchuyềnchúngtacầntuyêntruyền,giáodụcnhằmnhậnthứccủacácemthông
quaphimảnh,tàiliệuvànhữnghoạtđộngthựctế[2].Hằngnăm,cáctrườngcầncókế
103
NGUYỄNTHỊTHUẬN,LÊTRỌNGĐỀ,NGUYỄNTHỊPHƯỢNG
hoạchquảngbávàtổchứcthườngxuyêncácgiảithiđấubóngchuyền,đểtạođiềukiện
chosinhviêncócơhộitranhđuađểpháthuytàinăngvàthỏamãnniềmđammêvềmôn
bóngchuyềncủacácem.
-Giảipháp2:Cảitiếnnộidunggiảngdạy,phươngphápgiảngdạymônbóng
chuyền:Thườngxuyêncảitiếnchươngtrình,đổimớiphươngphápgiảngdạyxâydựng,
đổimớichươngtrìnhtậpluyệnriêngchonhữngsinhviêncónăngkhiếu,saymêthể
thao.Đểchosinhviêncóthểcốnghiếntàinăngthểthaochophongtràocủatrườngcũng
nhưcủađịaphương.Tăngcườngthêmgiờgiảngdạylýthuyếttrênlớpđểcácemhiểu
hơnvềtưduychiếnthuậtlẫnkỹthuậtmớithôngquabănghìnhvàsáchvở.
-Giảipháp3:Tăngcườngcơsởvậtchấtvàkhaitháctốiđacơsởvậtchất
phụcvụchocôngtácGDTCnóichungvàmônbóngchuyềnnóiriêng:Theokếtquả
điềutraởtrênchotathấyrằnghiệnnaycơsởvậtchấtphụcvụchocôngtácgiảngdạy
vàtậpluyệnmônbóngchuyềnởmộtsốtrườngcònthiếuthốn.Cầntăngcườngphát
triểncơsởvậtchấtphụcvụchocôngtácGDTCvàtậpluyệnthểthaotrongcáctrường.
ĐHQNphốihợpvớiKhoaCácmônChungvàcáctrườnglênkếhoạchđểnângcấpcơ
sởvậtchấtphụcvụchocôngtácGDTC.Vàcụthểmỗitrườngcầncó1sânbóngchuyền
đạttiêuchuẩntậpluyệnvàthiđấu.Cầncóthêm1phòngcótrangbịmáychiếuvàcác
băngtưliệuđểtrìnhđộnhậnthứcvềtưduychiếnthuậtlẫnkỹthuậtchocácem.
-Giảipháp4:Tăngcườngđộingũcánbộchuyênsâu,cónănglựctổchức:
Xâydựngcơchế,chínhsáchđểtuyểnchọnđộingũgiảngdạy,báocáoviênchấtlượng
cao.Xâydựngđộingũgiảngviêncókiếnthứcsâu,rộng,cónhiềukinhnghiệmtrong
thựctế;cungcấpchongườihọcnhữngthôngtin,kiếnthứcthiếtthực;chútrọngmời
giảngviênthỉnhgiảnglàlãnhđạocáccơquan,đơnvịcôngtáctrongngành,trongđịa
phươngcókinhnghiệmthựctiễnđểtruyềnđạtkiếnthức.
-Giảipháp5:TăngthêmgiờgiảngdạyởcáclớpBóngchuyền:Tăngcường
giờgiảngdạychínhkhóatạicáclớpBóngchuyềnđểtăngthờigianhọctậpvàrènluyện
giúpsinhviêntrangbịthêmnhữngtrithứccơbảnchủyếunhấttrongmônhọcBóng
chuyềncảvềlýthuyếtcũngnhưthựchànhđộngtác,phươngphápgiảngdạy,trọngtài
điềukhiểntrậnđấuđểsinhviêntựrènluyệnthểlựchoànthànhnhiệmvụhọctậpcủa
khoáhọc.
-Giảipháp6:Trìnhđộchuyênmônchogiảngviêngiảngdạymônbóng
chuyền:Thườngxuyêntổchứccácbuổitọađàm,hộithảovàsinhhoạtchuyênmônđể
cácgiảngviêncóthểtraođổinhữngsángkiến,kinhnghiệmcủamìnhtrongcôngtác
giảngdạymônbóngrổ.Tạođiềukiệnchogiảngviênthamgiacáclớpbồidưỡngchuyên
mônnghiệpvụnhằmtrìnhđộvàphươngphápgiảngdạymônbóngchuyền.
-Giảipháp7:Cócơchếđánhgiáđiểm,khuyếnkhíchsinhviênthamgia
mônhọcGDTC:Căncứvàocácquyđịnhhiệnhành,trêncơsởđềnghịcủatrưởngcác
Khoa,TrungtâmQLSV,tiếnhànhxemxét,đánhgiákếtquảhọctậpvàrènluyệncủa
củasinhviên.Từđócócơchếđánhgiáđiểm,khuyếnkhíchsinhviênthamgialớpBóng