1
Tiểu luận
Giải pháp đỏ” là gì? Bối cảnh lúc bấy giờ để “giải pháp
đỏ” ra đời? cũng như thái độ của các bên đối với “giải
pháp đỏ” và vị trí của nó đối với quan hệ Việt – Trung
2
Bố cục tiểu luận
Lời mở đầu………………………………………………………………….trang 2
I. Bối cảnh và sự ra đời của “giải pháp đỏ” ………………………..trang 3
II. Thái độ của các bên đối với “giải pháp đỏ” ……………………..trang 6
III. Vị trí của “giải pháp đỏ” với quan hệ Việt – Trung lúc bấy
giờ……………………………………………………………….trang 10
Kết luận .…………………………………………………………..……....trang 11
Danh mục tài liệu tham khảo ……………………………………………..trang 12
3
Lời mở đầu
Trước khi làm về “giải pháp đỏ” tôi không nghĩ đây là một đề tài hấp dẫn
đến vậy. Từ thắc mắc “giải pháp đỏ” là gì đến đi tìm hiểu, quả thật càng tìm hiểu
lại càng thấy hứng thú và tò mò, cùng như khao khát biết thêm được nhiều điều
bên trong nó.
Quan hệ Việt – Trung từ trước đến giờ vốn tốn nhiều giấy mực, suy nghĩ
và tâm huyết của các nhà ngoại giao, sử học…là một trong những quan hệ đối
ngoại quan trọng, ảnh hưởng bậc nhất đối với nước ta. Xung quanh mối quan hệ
với người láng giềng này có nhiều sự kiện xảy ra, mỗi sự kiện được ghi lại đó đều
có tầm ảnh hưởng quan trọng cũng như ẩn chứa những điều sâu xa, những minh
chứng thực tế nhiều hơn chúng ta có thể tưởng tượng được. “Giải pháp đỏ” cũng
nằm trong số đó. Nó có liên quan mật thiết đến một chuỗi những sự kiện xảy ra
cho mối quan hệ Việt – Trung giai đoạn những năm 80 và 90.
“Giải pháp đỏ” là gì? Bối cảnh lúc bấy giờ để “giải pháp đỏ” ra đời?
cũng như thái độ của các bên đối với “giải pháp đỏ” và vị trí của nó đối với
quan hệ Việt – Trung sẽ là những vấn đề chính mà tôi muốn đưa đến cho các bạn
trong phạm vi bài tiểu luận này. Xin chân thành cảm ơn thầy Kết vì những đề tài
hấp dẫn thầy đưa ra để chúng em có cơ hội học hỏi và tìm hiều thêm về Chính
sách đối ngoại và những vấn đề có liên quan tới Chính sách đối ngoại của nước
nhà.
4
I.Bối cảnh và sự ra đời của “giải pháp đỏ”.
Trong những thập niên 70, 80 tình hình thế giới có nhiều biến động, là
những biến động to lớn khiến cục diện thế giới thay đổi mau lẹ, sâu sắc, nhiều
việc không lường trước được. Bàn cờ quốc tế đang được sắp đặt lại, tất cả vẫn
còn đang diễn biến hết sức phức tạp. Quan hệ quốc tế và tranh thủ quan hệ quốc
tế trở thành vấn đề nóng hơn bao giờ hết.
Nước Việt Nam ta cũng trải qua nhiều sự kiện to lớn làm chuyển đổi cả
cục diện chính trị Đông Nam Á, khiến các nước trong khu vực sốt sắng bình
thường hóa và cải thiện quan hệ với Việt Nam.
Lúc này, tại Châu Á – Thái Bình Dương, vấn đề Cam-pu-chia cũng đang
nóng bỏng. Tháng 4-1975, khi người dân Campuchia còn chưa kịp ăn mừng việc
chính quyền Lon Nol (thân Mỹ) bị lật đổ thì tất cả bàng hoàng nhận được lệnh từ
chính quyền Pol Pot: sơ tán toàn bộ khỏi Phnom Penh và các thành phố, thị xã
chính của đất nước. Chính từ lúc này, Khmer Đỏ dưới sự dẫn dắt của Pol Pot,
Ieng Sari, Khieu Samphon và Hou Yuon được nhiều học giả như Dith Pran,
Nayan Chanda… coi là chế độ khát máu và tàn bạo nhất trong thế kỷ XX - sánh
với những trại tập trung diệt chủng của Hitler trong Thế chiến thứ hai bắt đầu gây
ra “nạn diệt chủng” và bao tội ác kinh hoàng, những phẫn uất… cho nhân dân
Cam-pu-chia nói riêng, các nước trong khu vực nói chung. Chính quyền mới sát
hại bất cứ ai bị nghi ngờ “có dính líu đến hoạt động thị trường tự do”: Theo trang
web trung tâm thống kê của Cam-pu-chia, đến nay xác định được khoảng 20.000
hố chôn người tập thể, 189 nhà tù trong thời gian 3 năm 8 tháng 20 ngày cầm
quyền của Pol Pot. Trong số người bị sát hại có gần 200 nhà văn, nhà báo; 600
bác sĩ, dược sĩ; 18.000 thầy cô giáo, giáo sư, hơn 10.000 sinh viên, hơn 1.000 văn
nghệ sĩ. Hơn 1.000 trí thức ở nước ngoài về chỉ sống sót 85 người. Gần 6.000
5
trường học, hơn 700 bệnh viện và cơ sở y tế, gần 2.000 ngôi chùa, hơn 100 nhà
thờ đạo Thiên Chúa và đạo Hồi bị phá hủy hoặc biến thành nhà kho, trại giam..
Chính quyền Pol Pot không chỉ thực hiện chính sách diệt chủng, được sự hậu
thuẫn của thế lực bên ngoài, Khmer Đỏ nhiều lần tiến hành quấy phá và sát hại
dân thường Việt Nam ở khu vực dọc biên giới từ năm 1975-1978. Đỉnh điểm là
vào ngày 13-12-1978, được sự trang bị và hậu thuẫn của thế lực bên ngoài,
Khmer Đỏ đã huy động 10 trong 19 sư đoàn (khoảng 50.000-60.000 quân) tấn
công xâm lược Việt Nam trên toàn tuyến biên giới khiến vào ngày 23-12-1978,
quân đội Việt Nam đã tiến hành phản công trên toàn bộ mặt trận, được sự ủng hộ
nhiệt tình của những người dân Cam-pu-chia, giải phóng nhân dân Cam-pu-chia
khỏi tội ác diệt chủng của chính quyền Pol Pot.
Tuy nhiên lợi dụng điều này, Trung Quốc lên tiếng cáo buộc Việt Nam
“xâm lược Cam-pu-chia” và có tham vọng “bành trướng thế lực” trong khu vực.
Cần phải “dạy cho Việt Nam một bài học”. “Rõ ràng Trung Quốc âm mưu dùng
vấn đề Cam-pu-chia để cải thiện thế đứng trong quan hệ với các nước lớn, trước
hết là trong quan hệ Trung – Xô và quan hệ Trung – Mỹ. Còn Gorbachov cũng
sẵn sàng dùng món quà Cam-pu-chia để sớm gặp được Đặng, cải thiện quan hệ
với Trung Quốc nhằm tác động đến quan hệ Mỹ – Xô. Chính trong bối cảnh đó,
đã ra đời cái gọi là “giải pháp đỏ”, xuất phát từ ý tưởng của Gorbachov muốn
vấn đề Cam-pu-chia được giải quyết giữa hai nước Xã hội chủ nghĩa, Việt Nam
và Trung Quốc, cho nên định gán ghép hai lực lượng cộng sản Khmer thù địch,
Khmer Đỏ của Pol Pot-Ieng Sary thân Bắc Kinh và Nhà nước Cam-pu-chia thân
Hà Nội, bắt tay nhau dưới cái mũ “hoà hợp dân tộc””. – trích “Hồi ức và suy
nghĩ” – Trần Quang Cơ.
“Giải pháp đỏ” như một sản phẩm ảo tưởng để giải quyết êm thấm vấn đề
Cam-pu-chia bằng cách hoà giải Phnom Penh với bọn diệt chủng Polp Pot và lập
nên một nước Cam-pu-chia Xã hội chủ nghĩa.