Tiểu luận
Phân phối trong nền
KTTT
Lời mở đầu
Quá trình tái sản xuất là sự kết hợp hai hoà giữa các khâu:
Sản xuất, phân phối, trao đổi và tiêu dùng. Trong đó phân phối là
một khâu quan trọng và không thể thiếu được của quá trình này.
Nó nối liền sản xuất với trao đổi, tiêu dùng, phục vụ và thúc đẩy
sản xuất, phục vụ tiêu dùng. Không những thế, quan hệ phân phối
còn là một yếu tố rất trọng yếu của quan hệ sản xuất, nó phản ánh
mối quan hệ giữa lợi ích của mỗi thành viên và lợi ích của toàn xã
hội.
Trong thời gian đầu của thời kỳ quá độ lên CNXH ở nước ta
hiện nay, do nền kinh tế còn nhiều thành phần kinh tế nên cũng
còn có nhiều hình thức lợi ích kinh tế khác nhau và tất yếu là còn
xuất hiện nhiều mâu thuẫn giữa các hình thức lợi ích kinh tế đó.
Một trong những yêu cầu của nền kinh tế là kịp thời phát hiện ra
mâu thuẫn giữa các lợi ích và tìm cách giải quyết các mâu thuẫn
đó. Việc giải quyết các quan hệ về lợi ích kinh tế được thể hiện
thông qua quan hệ phân phối.
Từ vai trò quan trọng của phân phối trong quá trình phát triển
kinh tế thì việc nghiên cứu quan hệ phân phối là hết sức cần thiết,
đặc biệt là đối với nền kinh tế nước ta hiện naycòn đang trong quá
trình phát triển. Muốn phát triển nền kinh tế thị trường nước ta
theo định hướng XHCN thì việc giải quyết các quan hệ phân phối
2
là hết sức cần thiết để góp phần thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, phát
triển xã hội vì mục tiêu công bằng xã hội.
Nghiên cứu phân phối là một phần trong quá trình ngiên cứu
kinh tế ở tầm vĩ mô, đó là một vấn đề lớn lao. Do trình độ, khả
năng và thời gian còn hạn chế nên trong bài viết này em không thể
nghiên cứu được hết. Phạm vi nghiên cứu của bài viết này chỉ
dừng lại ở việc nghiên cứu các vấn đề cơ bản nhất về phân phối,
các hình thức phân phối. Cụ thể là nghiên cứu các hình thức phân
phối ở nước ta, đặc biệt là phân phối theo lao động và các hình
thức thu nhập hay phân phối thu nhập.
Trong quá trình nghiên cứu, chủ yếu nghiên cứu quan hệ phân
phối ở Việt Nam từ những năm 1985 cho đến nay. Đó là thời kỳ
nền kinh tế đất nước ta bắt đầu chuyển sang nền kinh tế thị trường
định hướng XHCN. Nền kinh tế thị trường là môi trường tốt cho
quan hệ phân phối được thể hiện rõ nét, đặc biệt là khi nền kinh tế
nước ta còn đang trong quá trình quá độ và gặp nhiều khó khăn.
Đề tài này được bố cục gồm 2 chương chính :
Chương I : Lý luận chung về phân phối trong nền kinh tế th ị
trường
Trong phần này sẽ trình bày những vấn đề chung nhất, cơ bản
nhất về phân phối: bản chất, vai trò của quan hệ phân phối và nội
dung chủ yếu của quan hệ phân phối, đặc biệt phần này còn có
kinh nghiệm của một số nước về phân phối
3
Chương II : Thực trạng của quá trình phân phối và các giải
pháp để nâng cao, hoàn thiện quan hệ phân phối ở Việt Nam trong
thời gian tới
Từ những vấn đề cơ bản về phân phối, ở chương này sẽ
nghiên cứu cụ thể quá trình phân phối ở Việt Nam, các hình thức
phân phối đặc biệt là phân phối thu nhập. Thông qua đó nêu ra các
giải pháp nhằm thực hiện quan hệ phân phối để đạt mục tiêu công
bằng xã hội.
Em xin trân thành cảm ơn sự hướng dẫn và quan tâm của thầy
đã giúp em hoàn thành đề án này. Trong bài vi ết còn nhiều sai sót
mong thầy chỉ bảo để em rút kinh nghiệm lần sau sửa chữa. Em
cám ơn thầy.
4
Chương 1
Bản chất mối quan hệ phân phối và các hình thức phân phối ở
nước ta hiện nay
1.1. Bản chất của quan hệ phân phối.
Phân phối là một khâu không thể thiếu được của quá trình tái
sản xuất. Nó nối liền sản xuất và tiêu dùng, phục vụ và thúc đẩy
sản xuất, phục vụ tiêu dùng. Mặt khác, quan hệ phân phối còn là
một yếu tố rất trọng yếu của quan hệ sản xuất, nó phản ánh mối
quan hệ giữa lợi ích của mỗi thành viên và lợi ích của toàn xã hội.
1.1.1. Mối quan hệ chung giữa sản xuất và phân phối, trao
đổi, tiêu dùng.
Trong qúa trình sản xuất, phân phối xác định tỷ lệ theo đó
mỗi cá nhân tham dự vào sản phẩm đã sản xuất ra ; trao đổi đem
lại cho cá nhân những sản phẩm nhất định mà anh ta muốn dung
phần nhận được do phân phối để trao đổi lấy ; cuối cùng, trong tiêu
dùng, các sản phẩm trở thành những vật phẩm tiêu dùng và đối
tượng của việc chiếm hữu cá nhân. sản xuất tạo ra những vật phẩm
thích hợp với các nhu cầu ; phân phối, phân chia các vật đó theo
những quy luật xã hội ; trao đổi lại, phân phối lại cái đã được phân
phối, theo những nhu cầu cá biệt ; cuối cùng, trong tiêu dùng, sản
phẩm thoát ra khỏi sự vận động xã hội đó trực tiếp trở thành đối
tượng và kẻ phục vụ cho một nhu cầu cá biệt, và thoả mãn nhu cầu
đó trong qúa trình tiêu dùng. Như vậy, sản xuất thể hiện ra là điểm
xuất phát, tiêu dùng là điểm cuối cùng, phân phối và trao đổi là
