Chöông 5
TOÅ CHÖÙC COÂNG NGHEÄ CHAÅN ÑOAÙN KYÕ THUAÄT OÂTOÂ
HIEÄU QUAÛ CUÛA CHAÅN ÑOAÙN
I. TOÅ CHÖÙC BAÛO DÖÔÕNG KYÕ THUAÄT KEÁT HÔÏP VÔÙI CHAÅN ÑOAÙN.
1. Moái quan heä giöõa baûo döôõng vaø chaån ñoaùn:
Chaån ñoaùn kyõ thuaät chieám vai troø vaø vò trí raát quan troïng trong quaù trình
söû duïngï oâtoâ. Hieän nay ñang toàn taïi hai quan nieäm:
Coi chaån ñoaùn kyõ thuaät laø moät phaàn cuûa quaù trình baûo döôõng kyõ thuaät, theo
quan nieäm naøy thì baûo döôõng kyõ thuaät phaûi thöïc hieän cöôõng böùc theo ñònh
kyø vaø coù keá hoaïch vôùi noäi dung qui ñònh tröôùc, khi thöïc hieän caùc caáp baûo
döôõng coù keát hôïp vôùi chaån ñoaùn kyõ thuaät. ÔÛ Vieät Nam tröôùc nhöõng naêm
1994-1995 vaãn theo quan nieäm naøy (theå hieän ôû cheá ñoä “Baûo döôõng vaø söûa
chöõa oâtoâ” do Boä Giao thoâng Vaän taûi ban haønh).
Coi baûo döôõng kyõ thuaät laø moät phaàn cuûa chaån ñoaùn kyõ thuaät. Coâng taùc
chaån ñoaùn kyõ thuaät laø chính vaø cöôõng böùc theo ñònh kyø coù keá hoaïch vôùi
nhöõng noäi dung qui ñònh tröôùc, coøn baûo döôõng kyõ thuaät chæ laø heä quaû cuûa
chaån ñoaùn kyõ thuaät neáu thaáy caàn thieát thì baûo döôõng, söûa chöõa, neáu khoâng
caàn thieát thì thoâi.
ÔÛ nöôùc ta hieän nay tuøy theo tình hình trang thieát bò chaån ñoaùn kyõ thuaät
cuûa caùc toång coâng ty, doanh nghieäp maø coù theå aùp duïng moät trong hai hình thöùc
treân. Nhöng xu höôùng chung hieän nay laø chaån ñoaùn kyõ thuaät laø chính, cöôõng böùc
theo ñònh kyø theo keá hoaïch coøn baûo döôõng kyõ thuaät laø heä quaû cuûa chaån ñoaùn.
- 119 -
2. Chaån ñoaùn kyõ thuaät:
Vò trí cuûa chaån ñoaùn kyõ thuaät trong quy trình coâng ngheä baûo döôõng ñöôïc xaùc
ñònh treân cô sôû:
Chu kyø chaån ñoaùn hôïp lyù.
Chi phí cho aùp duïng chaån ñoaùn kyõ thuaät laø thaáp.
Tính coâng ngheä cuûa chaån ñoaùn kyõ thuaät phaûi cao.
Muoán xaùc ñònh chu kyø chaån ñoaùn kyõ thuaät ta phaûi tieán haønh theo hai böôùc:
o Döïa vaøo chæ tieâu tính tin caäy cuûa moät soá chi tieát chính cuûa toång thaønh hoaëc
cuûa xe ñeå xaùc ñònh chu kyø chaån ñoaùn kyõ thuaät cuûa toång thaønh hoaëc cuûa xe vôùi
chi phí rieâng nhoû nhaát.
o So saùnh chu kyø chaån ñoaùn kyõ thuaät vôùi chu kyø baûo döôõng kyõ thuaät (cheá ñoä
hieän haønh qui ñònh) roài quyeát ñònh caáp chaån ñoaùn .
- Neáu nguyeân coâng cuûa chaån ñoaùn coù chu kyø gaàn vôùi BD-I hoaëc lôùn hôn 1,5
laàn BD-I thì ñöôïc xeáp vaøo chaån ñoaùn I. (CÑ-I).
Theo keát quaû thöïc nghieäm cuûa moät soá nöôùc, ta thaáy chaån ñoaùn kyõ thuaät heä
thoáng phanh, heä thoáng laùi, loáp xe, caùc caëp tieáp ñieåm trong maù vít ñen coâ, trong
heä thoáng ñieän…… seõ thuoäc CÑ-I.
- Neáu nguyeân coâng chaån ñoaùn coù chu kyø gaàn vôùi BD-II hoaëc lôùn hôn seõ xeáp
vaøo CÑ-II. Cuõng theo caùc keát quaû thöïc nghieäm ta thaáy chaån ñoaùn kyõ thuaät:
- 120 -
ñoäng cô, ly hôïp, hoäp soá, caàu sau, caàu tröôùc……… vaø moät soá yeâu caàu söûa chöõa
seõ thuoäc CÑ-II. Thoâng thöôøng taïi caùc vò trí chaån ñoaùn kyõ thuaät laép ñaët caùc
thieát bò chaån ñoaùn coá ñònh coøn taïi caùc vò trí baûo döôõng, söûa chöõa duøng caùc
thieát bò chaån ñoaùn di ñoäng xaùch tay.
Veà quy trình baûo döôõng kyõ thuaät keát hôïp vôùi chaån ñoaùn kyõ thuaät laø quan heä
töông hoã giöõa caùc nguyeân coâng chaån ñoaùn kyõ thuaät vaø nguyeân coâng baûo döôõng
kyõ thuaät, cho neân khi laäp quy trình phaûi xeùt ñeán caùc ñaëc ñieåm keát caáu cuûa thieát
bò chaån ñoaùn kyõ thuaät.
Sau ñaây, giôùi thieäu moät sô ñoà coâng ngheä chung nhaát cho baûo döôõng, söûa chöõa
keát hôïp vôùi chaån ñoaùn kyõ thuaät.
Hình 5.1 . Sô ñoà coâng ngheä chung cho baûo döôõng söûa chöõa keát hôïp vôùi chaån ñoaùn
- 121 -
Sau khi xe hoaït ñoäng veà xí nghieäp phaûi qua traïm kieåm tra, sau ñeán traïm baûo
döôõng haøng ngaøy (baûo döôõng sau hình trình xe chaïy veà) ñeå laøm veä sinh beân
ngoaøi, queùt doïn, lau chuøi, röûa xe……. Caùc xe khoâng caàn phaûi baûo döôõng, söûa
chöõa ñöôïc ñöa ñeán khu chôø. Xe naøo caàn BD - I thì qua CÑ -I sau ñoù xuoáng gian
BD - I - CÑ, xe caàn BD - II thì qua CÑ - II sau ñoù xuoáng gian BD - II - CÑ, xe
caàn söûa chöõa nhoû xuoáng SCTX - CÑ (söûa chöõa thöôøng xuyeân). Taïi caùc gian baûo
döôõng, söûa chöõa naøy coù caùc thieát bò chaån ñoaùn löu ñoäng xaùch tay. Xe baûo döôõng
söûa chöõa xong ñöôïc ñöa xuoáng gara, cuõng coù theå sau CÑ - I, CÑ - II caùc toång
thaønh khoâng thaáy coù vaán ñeà gì ta cuõng ñöa xuoáng gara, chuaån bò cho haønh trình
laøm vieäc sau.
II. TOÅ CHÖÙC COÂNG NGHEÄ BAÛO DÖÔÕNG KYÕ THUAÄT CUØNG VÔÙI CHAÅN
ÑOAÙN KYÕ THUAÄT ÔÛ CAÙC XÍ NGHIEÄP VAÄN TAÛI.
Coù raát nhieàu phöông aùn baûo döôõng söûa chöõa cuøng vôùi chaån ñoaùn kyõ thuaät,
caùc phöông aùn naøy phuï thuoäc vaøo coâng suaát cuûa xí nghieäp, chöông trình saûn
xuaát, trang thieát bò chaån ñoaùn vaø maët baèng saûn xuaát. Ta coù theå tham khaûo moät
soá phöông aùn toå chöùc saûn xuaát do moät soá vieän nghieân cöùu veà chaån ñoaùn kyõ
thuaät, nghieân cöùu veà söû duïng oâtoâ cuûa Nga ñeà xuaát .
1. Xí nghieäp coù coâng suaát nhoû coù khoaûng 50 – 100 xe:
Daây chuyeàn ñöôïc theå hieän treân hình sau.
- 122 -
Hình 5.2 . Toå chöùc baûo döôõng, söûa chöõa vaø chaån ñoaùn kyõ thuaät
ÔÛ xí nghieäp coâng suaát nhoû:
Caùc thieát bò duøng trong chaån ñoaùn thöôøng laø caùc chi tieát xaùch tay nhö: maùy
hieän soùng Tektronic 550A, thieát bò phaân tích khí xaû ñoäng cô Diezel: OPAX2000
– II, ñoäng cô xaêng Multigas M488, thieát bò kieåm tra goùc ñaùnh löûa, goùc phun
nhieân lieäu Stroboflast, Centrefa…
2 . Xí nghieäp coù coâng suaát trung bình coù khoaûng 100 – 400 xe:
- 123 -