1
B GIÁO DCĐÀO TO
ĐI HC ĐÀ NNG
---
---
NGUYN TH TIN
VN DNG MÔ HÌNH CAPM TRONG ĐO LƯNG
RI RO H THNG C PHIU NGÀNH XÂY DNG
NIÊM YT TRÊN HOSE
Chuyên ngành: Tài chính - Ngân hàng
Mã s: 60.34.20
TÓM TT LUN VĂN THC SĨ QUN TR KINH DOANH
Đà Nng - Năm 2012
2
Công trình ñưc hoàn thành ti
ĐI HC ĐÀ NNG
Ngưi hưng dn khoa hc: TS VÕ TH THÚY ANH
Phn bin 1: TS. NGUYN HÒA NHÂN
Phn bin 2: TS. VÕ VĂN LÂM
Lun văn ñã ñưc bo v trưc Hi ñng chm lun văn tt nghip
thc sĩ ngành Qun tr Kinh doanh hp ti Đi hc Đà Nng vào ngày
25 tháng 11 năm 2012
Có th tìm hiu lun văn ti:
- Trung tâm Thông tin - Hc liu, Đi hc Đà Nng.
- Thư vin trưng Đi hc Kinh t, Đi hc Đà Nng.
3
M ĐU
1. Tính cp thit ca ñi
Ngành xây dng mt trong nhng ngành cn vn ñu tư ban
ñu rt ln. vy, ñ kênh ch ng khoán tr! thành kênh thu hút vn
ñu tư hiu qu, thì ñ tin cy trong phân tích các báo cáo tài chính
c"a ngành xây dng mang tính sng còn.
Vn d#ng mô hình CAPM trong ño lưng r"i ro h thng c$
phiu khá ñơn gin, d& dàng vn d#ng ñưc s' d#ng ph$ bin
nht.
R"i ro h thng r"i ro tác ñng ñn toàn b ho(c hu ht
ch ng khoán.
Nh)m tip t#c phát trin nhng ñ* tài nghiên c u v* hình
CAPM trưc ñây, nhng ñ* tài này ch+ d,ng li ! vic ñưa ra kt qu
ưc lưng kim ñnh mô hình cho th trưng ch ng khoán Vit
Nam, chưa nghiên c u sâu v* vic ño lưng r"i ro h thng c$ phiu
ngành xây dng.
Chính vy, vic nghiên c u vn dng hình CAPM trong
ño lưng ri ro h thng c phiu ngành xây dng ñang vn ñ*
ht s c cp thit, kt qu c"a ñ* tài s-cơ s! quan trng ñ các nhà
ñu tư có nhng quyt ñnh hp lý khi ñu tư vào ngành xây dng.
2. M c tiêu nghiên c!u
Th nht, h thng hóa cơ s! lun v* r"i ro h thng ño
lưng r"i ro h thng b)ng hình CAPM c"a Sharpe - Lintner
CAPM Beta Zero c"a Black.
Th hai, làm rõ phương pháp ưc lưng kim ñnh hình
CAPM c"a Sharpe - Lintner và CAPM Beta Zero c"a Black.
4
Th ba, ño lưng r"i ro h thng c"a c$ phiu ngành xây dng
b)ng c hai phương pháp ưc lưng thích hơp cc ñi (FIML)
phương pháp ưc lưng GMM.
Th tư, ñánh giá r"i ro h thng c"a ngành ñ* xut c
khuyn ngh ñi vi nhà ñu tư.
3. Đi tư#ng và ph$m vi nghiên c!u
Đ* tài tp trung vào vic vn d#ng hình CAPM trong ño
lưng r"i ro h thng c$ phiu ngành xây dng niêm yt trên HOSE.
Đ* tài s' d#ng d liu ñưc thu thp giá ñóng c'a c"a 13
công ty ngành xây dng niêm yt trên HOSE t, ngày 20/12/2010 ñn
ngày 06/3/2012 vi danh m#c th trưng ñưc s' d#ng trong ñ* tài
ch+ s VN Index.
4. Phương pháp nghiên c!u
Đ* tài s' d#ng các phương pháp thng kê; phương pháp phân
tích t$ng hp, phương pháp ưc lưng thích hp cc ñi (FIML)
và Mô-men t$ng quát (GMM), mô hình CAPM.
5. B c c ñi
Đ* tài gm có 4 chương:
Chương 1: hình CAPM vn d#ng hình CAPM trong
ño lưng r"i ro h thng c$ phiu.
Chương 2: Phương pháp ưc lưng và kim ñnh hình
CAPM.
Chương 3: Thc trng r"i ro c$ phiu ngành xây dng Vit
Nam.
Chương 4: Kt qu ưc lưng và kim ñnh mô hình CAPM ñi
vi c$ phiu ngành xây dng niêm yt trên HOSE.
6. T&ng quan tài li'u nghiên c!u
5
T$ng quan v* các nghiên c u liên quan ñn vic ưc lưng
và kim ñnh CAPM trên th gii:
Cho ñn nay rt nhi*u công trình nghiên c u v* hình
CAPM, mt trong nhng công trình ñu tiên nghiên c u v* nh
này là "Giá c"a tài sn vn - Lý thuyt th trưng cân b)ng trong ñi*u
kin r"i ro" c"a William Sharpe (1964) "Giá tr c"a tài sn r"i ro
s la chn danh m#c ñu tư ngân sách vn" c"a John Lintner
(1965b).
Sau ñó rt nhi*u công trình nghiên c u v* hình CAPM
kim ñnh hiu lc c"a mô hình:
- Đu tiên là công trình "Công tác ñi*u hành c"a Qu. ñu tư
trong giai ñon 1945 - 1964 c"a Michael C. Jensen.
- Tip ñn Fisher Black (1972) ñã ñ* xut mô hình CAPM
Beta Zero trong công trình "S cân b)ng c"a th trưng vn khi có s
hn ch c"a vic vay mưn".
- Sau ñó là các công trình phn bin mô hình CAPM c"a các tác
gi Richard Roll (1977) trong công trình "Phn bin ñi vi kim
ñnh thuyt ñnh giá tài sn" hay Eugene F. Fama Kenneth R.
French (1992) vi công trình "D liu chéo ñi vi thu nhp k vng
c"a các ch ng khoán" ñã ñưa ra b)ng ch ng thc nghim bác b0 hiu
lc c"a mô hình CAPM lý thuyt.
T$ng quan v* các nghiên c u liên quan ñn vic ưc lưng
và kim ñnh CAPM ti Vit Nam:
Trong lun văn thc s. "1ng d#ng mt s mô hình ñu tư tài
chính hin ñi vào th trưng ch ng khoán Vit Nam" c"a tác gi
Đinh Trng Hưng dưi s hưng dn c"a tin s. Lãi Tin Dĩnh.
6
Hay lun văn thc s. "1ng d#ng các thuyt tài chính hin ñi
trong vic ño lưng r"i ro c"a các ch ng khoán niêm yt ti S! giao
dch ch ng khoán thành ph H Chí Minh" c"a tác gi Trn Minh
Ngc Di&m ñưc thc hin dưi s hưng dn c"a giáo sư tin s.
Trn Ngc Thơ. Ngoài ra, trong thi gian gn ñây, tác gi Nguy&n
Ngc Vũ cũng có bài báo vit v* vn ñ* này.
CHƯƠNG 1
MÔ HÌNH CAPM VÀ VN DNG MÔ HÌNH CAPM TRONG
ĐO LƯNG RI RO H THNG
1.1. RI RO TRONG ĐU TƯ C PHIU
1.1.1. Khái ni'm ri ro
R"i ro nhng ñi*u không ch3c ch3n c"a nhng kt qu trong
tương lai hay nhng kh năng c"a kt qu bt li.[Tr 6, Đu tư tài
chính, TS. Phan Th Bích Nguyt].
1.1.2. Các lo$i ri ro c& phiu
a. Ri ro phi h thng
R"i ro phi h thng (nonsystematic risk): r"i ro xut phát t,
chính công ty phát hành ch ng khoán ñó, do vy th ñưc
tránh b)ng cách ña dng hóa danh m#c ñu tư.
b. Ri ro h thng
R"i ro h thng là nhng s c xy ra trong q trình vn hành c"a
h thng (n*n kinh t) và/ho(c nhng s c xy ra ngoài h thng nhưng
có tác ñng ñn phn ln h thng. Nhng r"i roy gây nh hư!ng ñn
giá hu ht các ch ng khn và không th ña dng a ñưc.
1.1.3. Các nhân t ri ro h' thng
S bin ñng ngoài d kin c"a lm phát, lãi sut: lm phát
ngoài k vng ít có tác ñng ñn t4 sut li t c c"a ch ng khoán.
7
S thay ñ$i chính sách ti*n t c"a Chính ph": Cũng tương t
như các nhân t lãi sut, lm phát, chính sách ti*n t $n ñnh không
to ra s bin ñng mnh v* giá c"a ch ng khoán. ngưc li, s
thay ñ$i trong chính sách ti*n t c"a Ngân hàng Nhà nưc to tác
ñng mnh trên toàn th trưng nh hư!ng ñn giá hu ht các
ch ng khoán.
Tăng trư!ng kinh t: Chu k tăng trư!ng kinh t cũng mt
trong nhng nhân t r"i ro h thng. Trong giai ñon tăng trư!ng
kinh t mnh, giá ch ng khoán xu hưng tăng n và ngưc li,
khi n*n kinh t chuyn sang giai ñon suy thoái, giá ch ng khoán
xu hưng gim.
Du hiu c"a kh"ng hong kinh t kh"ng hong tài chính:
Du hiu c"a kh"ng hong kinh t kh"ng hong tài chính nhân
t tác ñng mnh m- ñn th trưng ch ng khoán theo chi*u hưng
tiêu cc. Giá ch ng khoán c"a hu ht các ch ng khoán gim
mnh và có th gim liên t#c trong mt khon thi gian.
Bin ñng chính trkinh t khu vc: Đi vi nhng n*n kinh
t m!, s bin ñng mnh c"a chính tr kinh t khu vc có th to
ra s bin ñng giá ch ng khoán trên din rng. Tuy nhiên, ñi vi
nhng th trưng ch ng khoán mi ho(c nhng quc gia thương
mi quc t kém phát trin, ho(c áp d#ng chính sách khng ch t4 l
ch ng khoán bán cho nhà ñu tư nưc ngoài, tác ñng c"a nhng
bin ñng chính tr và kinh t khu vc ñn th trưng ch ng khoán là
không ñáng k.
Bin ñng chính tr trong nưc: th nói bin ñng chính tr
trong nưc có tác ñng ñn giá ch ng khoán c"a hu ht các ch ng
khoán nhng tác ñng này th mnh m- hơn các bin ñng v*
8
kinh t. Các tác ñng này th theo chi*u hưng tích cc tiêu
cc, tùy thuc vào s bin ñng chính tr.
Thiên tai trên din rng làm ñình tr hot ñng c"a h thng
trong dài ngày: Thiên tai trên din rng là mt nhân t r"i ro n)m
ngoài s vn hành c"a h thng kinh t, trong ñó có th trưng ch ng
khoán. Đi*u này có th to ra s gim giá ch ng khoán trên din rng
và kéo dài.
1.1.4. Đo lư)ng l#i t!c và ri ro
a. Đo lưng li tc ca mt chng khoán
Li t c c"a mt ch ng khoán
0
01
P
PPD
HPY
+
=
(1.1)
Trong ñó: D: Dòng thu nhp t, ch ng khoán.
P
1
: Giá bán ch ng khoán vào cui thi gian n3m gi
P
0
: Giá mua ch ng khoán ban ñu
Li t c trungnh c"a mt ch ng khoán
+ Trung bình cng:
n
AHPY
AM
n
i
i
= (1.3)
+ Trung bình nhân:
1)1( +=
n
n
i
i
AHPYGM
(1.4)
Li t c k vng c"a mt ch ng khoán
T4 sut li t c k vng c"a mt ch ng khoán ñưc xác ñnh như
sau:
=
n
i
ii
RpRE )(
(1.5)
Trong ñó: - E(R): T4 sut li t c k vng.
- T4 sut li t c có th nhn ñưc trong tình hung i.
9
- p
i
: Xác sut nhn ñưc R
i
Li t c ñưc ñi*u ch+nh theo lm phát
1
1
1
+
+
=
IF
R
R
IA
(1.6)
Trong ñó:
- R
IA
: T4 sut li t c ñưc ñi*u ch+nh theo lm phát.
- IF: T4 l lm phát
b. Đo lưng ri ro ca mt chng khoán
Phương sai ñưc ưc lưng t, nhng d liu quá kh ñưc xác
ñnh như sau:
( )
1
2
2
=
n
RR
n
i
i
σ
(1.9)
Trong ñó:
: T+ sut li t c trung bình cng.
n: S lưng t+ sut li t c t, mu ñưc quan t trong q kh .
c. Đo lưng li tc và ri ro ca danh mc ñu tư
Li t c k vng c"a mt danh m#c ñu tư
Li t c k vng c"a mt danh m#c ñu tư ñưc xác ñnh như sau:
)()(
=
n
i
iip
REwRE Vi
=
n
i
i
w
1
(1.10)
R"i ro c"a danh m#c ñu tư - Đo lưng r"i ro c"a danh m#c ñu tư
[ ][ ]
=
n
i
BiBAiAiAB
RERRERp
)()(
,,
σ
(1.11)
10
1.2. HÌNH ĐNH GIÁ TÀI SN VN (CAPM CAPITAL
ASSET PRICING MODEL)
1.2.1. Mô hình CAPM phiên b*n ca Sharpe - Lintner
Sharpe Lintner rút ra ñưc t, mô nh CAPM gi ñnh tn
ti các khon cho vay ñi vay vi lãi sut phi r"i ro. T, phiên bn
CAPM này, chúng ta có thu nhp k vng c"a tài sn i.
[
]
fmimfi
RRERRE += )()(
β
(1.17)
)var(
),cov(
m
mi
R
RR
=
β
(1.18)
1.2.2. Mô hình CAPM Beta zero phiên b*n ca Black
Phiên bn Black th ñưc kim ñnh như mt hn ch ñi
vi hình th trưng thu nhp thc t. Đi vi hình này
chúng ta có:
[
]
[
]
mimimi
RERE
βα
+= (1.22)
ñ* xut c"a phiên bn Black là:
[
]
iRE
immim
= )1(
βα
(1.23)
1.2.3. Nh+ng !ng d ng ca hình CAPM trong ño lư)ng
ri ro h' thng
H s beta c"a mô hình CAPM ñưc s' d#ng ñ phân tích và d
báo r"i ro c"a các công ty trên th trưng ch ng khoán.
H s beta ngành th so sánh m c ñ r"i ro c"a các công ty
trong ngành ñó vi th trưng. H s beta ngành th ñưc dùng
thay th cho h s beta c"a t,ng công ty. H s beta ngành trong mt
s trưng hp phn ánh chính xác s bin ñng c"a c$ phiu hơn
h s beta c"a t,ng công ty.