Tô bï däc T501, T504
1. Giíi thiÖu chung
Tô bï däc TBD501 vµ TBD 504 ®îc l¾p ®Æt cho ®êng d©y 571
(Hµ TÜnh 2) vµ 574 (Hµ TÜnh 1) lµ lo¹i GEH 2743B do h·ng GE (General
Electric-USA) s¶n xuÊt.
C¸c th«ng sè chÝnh cña tô bï däc lo¹i GEH 2743B :
Trë kh¸ng dµn tô (1pha) 23
Dßng ®iÖn ®Þnh møc 1000 A
Dßng lín nhÊt cã thÓ chÞu ®ùng ®îc trong
30phót
1350 A
C«ng suÊt ®Þnh møc (3 pha) 69 MVAR
§iÖn ¸p ®Þnh mc (Pha - Pha) 550 kV
C¸ch ®iÖn BIL (sµn tô víi ®Êt) 1550 kV
§iÖn ¸p chÞu ®ùng khi cã xung sÐt 1550 kV
§iÖn ¸p chÞu ®ùng ë tÇn sè c«ng nghiÖp
01phót:
10 gi©y:
740 kV
680 kV
S¬ ®å mét sîi cña dµn tô bï lo¹i GEH 2743B ®îc tr×nh bµy trªn h×nh
1. HÖ thèng b¶o vÖ bao gåm ®iÖn trë phi tuyÕn, khe hë phãng ®iÖn,
m¸y c¾t, cuén c¶n dÞu, hÖ thèng ®iÒu khiÓn vµ c¸c thiÕt bÞ th«ng tin.
§iÖn trë phi tuyÕn ®îc dïng ®Ó b¶o vÖ qu¸ ®iÖn ¸p cho dµn tô khi
cã sù cè trªn hÖ thèng ®iÖn. Khe hë phãng ®iÖn sÏ lµm viÖc khi dßng
hoÆc n¨ng lîng cña ®iÖn trë phi tuyÕn vît qu¸ giíi h¹n. M¸y c¾t sÏ tù ®éng
®ãng vµo khi x¶y ra c¸c sù cè, vÝ dô sù cè ng¾n m¹ch ®êng d©y, phãng
®iÖn qua khe hë, qu¸ nhiÖt MOV.... Cuén c¶n dÞu ®îc dïng ®Ó h¹n chÕ
dßng phãng cña tô khi m¸y c¾t tô ®ãng. Sù truyÒn th«ng vÒ c¸c tr¹ng th¸i
cña tô ®îc truyÒn b»ng c¸c ®êng c¸p quang.
2. C¸c chøc n¨ng b¶o vÖ
2.1. C¸c chÕ ®é ®iÒu khiÓn vµ b¶o vÖ.
2.1.1. ChÕ ®é Local/Remote
Sù lùa chän chÕ ®é Local/Remote ®îc thùc hiÖn qua kho¸ lùa
chän chÕ ®é trªn tñ ®iÒu khiÓn chung. Khi kho¸ 43RL ë vÞ trÝ Local,
dµn tô chØ ®iÒu khiÓn ®îc qua m¸y tÝnh ®Æt trªn tñ ®iÒu khiÓn tô cßn
khi kho¸ 43RL ë vÞ trÝ Remote dµn tô sÏ ®îc ®iÒu khiÓn qua tñ b¶ng
®iÒu khiÓn hoÆc tõ hÖ thèng m¸y tÝnh ®iÒu khiÓn.
2.1.2. ChÕ ®é Bypass vµ chÕ ®é tù ®éng kh«i phôc(Auto
Reinsertion)
Sù lùa chän chÕ ®é nµy ®îc thùc hiÖn qua kho¸ lùa chän chÕ ®é
trªn tñ ®iÒu khiÓn chung, cã hai kho¸ lùa chän ®ã lµ Enable/Disable vµ
1-Phase/3-Phase
2.1.2.1. ChÕ ®é kh«ng tù ®éng kh«i phôc (Reinsertion Disabled)
§Ó t¾t chÕ ®é tù ®éng kh«i phôc, l¾c kho¸ 43 AR sang vÞ trÝ
Disable, ë chÕ ®é nµy m¸y c¾t sÏ kh«ng tù ®éng c¾t ra sau khi m¸y c¾t
tô Bypass, chÕ ®é vËn hµnh cña m¸y c¾t lu«n lµ 3 pha, m¸y c¾t sÏ ®îc
c¾t ra b»ng tay bëi kho¸ ®iÒu khiÓn trªn tñ b¶ng ®iÒu khiÓn hoÆc qua
m¸y tÝnh ®Æt trªn tñ ®iÒu khiÓn tô. Khi kho¸ 43AR ë vÞ trÝ Disable,
vÞ trÝ cña kho¸ 43ST kh«ng ¶nh hëng ®Õn sù lµm viÖc cña hÖ thèng
b¶o vÖ vµ ®iÒu khiÓn.
2.1.2.2. ChÕ ®é tù ®éng kh«i phôc mét pha (Reinsertion in Single-
Phase Mode)
§Ó bËt chÕ ®é tù ®éng kh«i phôc mét pha, l¾c kho¸ 43AR vÒ vÞ
trÝ Enable vµ kho¸ 43ST ph¶i ë vÞ trÝ 1-Phase. ë chÕ ®é nµy, m¸y c¾t
tô sÏ ®ãng tõng pha vµ tù ®éng më 3 pha trong c¸c trêng hîp sau:
- B¶o vÖ ®êng d©y t¸c ®éng
- Phãng ®iÖn qua khe hë phãng ®iÖn
M¸y c¾t tô sÏ Bypass c¶ 3 pha ®èi víi tÊt c¶ c¸c trêng hîp kh¸c. M¸y
c¾t sÏ tù ®éng ®ãng vµ tù ®éng c¾t ra c¶ 3 pha trong c¸c trêng hîp sau:
- Qu¸ nhiÖt ®é cña MOV
- Qu¸ dßng ®iÖn tô theo thêi gian
2.1.2.3.ChÕ ®é tù ®éng kh«i phôc 3 pha (Reinsertion in Three-
Phase Mode)
§Ó bËt chÕ ®é tù ®éng kh«i phôc c¶ 3 pha, l¾c kho¸ 43AR vÒ vÞ
trÝ Enable vµ kho¸ 43ST ph¶i ë vÞ trÝ 3-Phase. ë chÕ ®é nµy m¸y c¾t
tô sÏ Bypass ®èi víi tÊt c¶ c¸c trêng hîp, m¸y c¾t tô sÏ c¾t ra c¶ 3 pha
trong c¸c trêng hîp sau:
- B¶o vÖ ®êng d©y t¸c ®éng
- Phãng ®iÖn qua khe hë phãng ®iÖn
- Qu¸ nhiÖt ®é cña MOV
- Qu¸ dßng ®iÖn tô theo thêi gian
2.1.2.4. Yªu cÇu ®èi víi chÕ ®é tù ®éng kh«i phôc (Requirements for
Automatic Reinsertion)
ViÖc c¾t tù ®éng cña m¸y c¾t tô chØ ®îc thùc hiÖn nÕu tÊt c¶ c¸c
®iÒu kiÖn sau ®©y ®îc tho¶ m·n:
- Kho¸ 43AR ph¶i ë vÞ trÝ Enable
-Kh«ng cã tÝn hiÖu Block Insertion
- Kh«ng cã tr¹ng th¸i LOCKOUT
- Dßng ®iÖn ®êng d©y nhë h¬n 110% gi¸ trÞ ®Þnh møc (nhë
h¬n 1100 A)
2.1.2.4. Tù ®éng kh«i phôc cha ®îc thùc hiÖn (Automatic
Reinsertion Pending)
Sù kh«i phôc tù ®éng sÏ ®îc tr× ho·n kh«ng x¸c ®Þnh nÕu x¶y ra
c¸c ®iÒu kiÖn sau:
- Block Insertion: §èi víi sù t¸c ®éng cña b¶o vÖ mµ nguyªn nh©n
do Block Insertion (vÝ dô qu¸ dßng tô, qu¸ nhiÖt cña MOV), sù kh«i phôc
sÏ tr× ho·n cho ®Õn khi lÖnh Block Insertion mÊt ®i
- Dßng ®iÖn ®êng d©y cao: NÕu dßng ®iÖn ®êng d©y lín h¬n
1100 A, sù kh«i phôc sÏ ®îc tr× ho·n cho ®Õn khi h¹ thÊp xuèng møc cho
phÐp
2.1.2.4.Tù ®éng kh«i phôc kh«ng ®îc thùc hiÖn (Automatic
Reinsertion Pending)
Sù håi phôc tù ®éng sÏ kh«ng ®îc thùc hiÖn nÕu x¶y ra c¸c ®iÒu
kiÖn sau:
- M¸y c¾t tô ®îc më b»ng tay
-Kho¸ lùa chän chÕ ®é 43 AR ë vÞ trÝ Disable
- R¬ le Lockout c¾t
2.2. C¸c chøc n¨ng b¶o vÖ
2.2.1. B¶o vÖ h háng MOV
Dßng qua c¸c nh¸nh cña MOV ®îc ®o tõ c¸c biÕn dßng CT-6 vµ
CT60, khi h háng MOV, dßng kh«ng c©n b»ng sÏ xuÊt hiÖn, nÕu sù kh¸c
nhau gi÷a dßng c¸c nh¸nh lín h¬n 2:1. B¶o vÖ sÏ göi lÖnh Bypass 3 pha
m¸y c¾t ®ång thêi ®a ra c¶nh b¸o Varistor Failure Bypass vµ Lockout.
2.2.2. B¶o vÖ h háng khe hë phãng ®iÖn
Khe hë phãng ®iÖn ®îc cµi ®Æt ë mét ngìng n¨ng lîng phãng giíi
h¹n 13,6 Mj. NÕu khi ngìng giíi h¹n n¨ng lîng phãng bÞ vît qu¸ th× b¶o vÖ
sÏ ®a ra c¶nh b¸o Gap Failure To Conduct Bypass, Lockout ®ång thêi
®ãng vµ kho¸ m¸y c¾t.
2.2.3. B¶o vÖ qu¸ nhiÖt Varistor
Dßng qua mçi nh¸nh Varistor ®îc ®o bëi biÕn dßng CT-6 vµ CT-60,
c¸c dßng nµy ®îc truyÒn tíi hÖ thèng b¶o vÖ vµ ®îc gi¸m s¸t liªn tôc. Khi
nhiÖt ®é cña Varistor lín h¬n 60oC b¶o vÖ sÏ ®a ra c¶nh b¸o, khi nhiÖt
®é lín h¬n 130oC b¶o vÖ sÏ ®a ra c¶nh b¸o Excessive Varistor
Temperature Bypass, ®ång thêi ®ãng vµ kho¸ m¸y c¾t.
2.2.4. B¶o vÖ dßng kh«ng c©n b»ng
Dßng kh«ng c©n b»ng ®îc kiÓm tra bëi biÕn dßng CT-3 vµ CT-30.
C¸c b×nh tô sù cè trong hai d·y tô trong mét pha g©y ra c¸c dßng ®iÖn
kh«ng c©n b»ng vµ ®îc truyÒn ®Õn hÖ thèng b¶o vÖ. Trong c¸c ®iÒu
kiÖn vËn hµnh b×nh thêng c¸c dßng nµy cã trÞ sè rÊt bÐ, khi cã sù cè h
háng c¸c b×nh tô b¶o vÖ sÏ tÝnh to¸n tû sè gi÷a dßng kh«ng c©n b»ng víi
dßng qua dµn tô, nÕu vît qu¸ ngìng ®Æt b¶o vÖ sÏ ®a ra c¶nh b¸o ®ång
thêi ®ãng vµ kho¸ m¸y c¾t
2.2.5. B¶o vÖ khi sù cè ®êng d©y
HÖ thèng b¶o vÖ tô nhËn mét ®Çu vµo tõ c¸c r¬ le b¶o vÖ ®êng
d©y vµ qua ®ã mét sù cè ®êng d©y sÏ ®îc ph¸t hiÖn, ®Çu vµo nµy
kh«ng phô thuéc vµo chÕ ®é mét pha hay 3 pha. Khi nhËn ®îc tÝn hiÖu
tõ r¬ le b¶o vÖ ®êng d©y, m¸y c¾t sÏ ®îc Bypass vµ ®a ra c¶nh b¸o
“Line Protection Bypass”. Kh«ng phô thuéc vµo chÕ ®é Enable hay
Disable, m¸y c¾t Bypass vµ tù ®éng c¾t ra sÏ x¶y ra ë chÕ ®é 1 pha
hay 3 pha.
2.2.6. B¶o vÖ qu¸ dßng tô theo thêi gian
Dßng qua tô ®îc ®o tõ biÕn dßng CT-1. Khi gi¸ trÞ tÝch luü qu¸
dßng qua tô theo thêi gian vît qu¸ ngìng th× b¶o vÖ sÏ göi lÖnh Bypass 3
pha m¸y c¾t ®ång thêi ®a ra c¶nh b¸o "Capacitor Time Overcurrent"
vµ "Excessive Capacitor Overcurrent Bypass".
2.2.7. B¶o vÖ ch¹m ®Êt sµn tô
Dßng ch¹m ®Êt sµn tô ®îc ®o tõ biÕn dßng CT-4. NÕu gi¸ trÞ dßng
tÝch luü theo thêi gian vît qu¸ ngìng Bypass th× b¶o vÖ sÏ göi lÖnh
Bypass 3 pha m¸y c¾t ®ång thêi ®a ra c¶nh b¸o Platform Fault Bypass
vµ Lockout.
2.2.8. B¶o vÖ h háng m¸y c¾t
HÖ thèng b¶o vÖ tô gi¸m s¸t sù lµm viÖc cña m¸y c¾t, nÕu mét
lÖnh Bypass ®îc ®a ra bëi hÖ thèng b¶o vÖ vµ b¶o vÖ nhËn mét tÝn
hiÖu mét trong 3 pha cña m¸y c¾t ®ang më sau thêi gian 0,25s, c¶nh b¸o
“Bypass Breaker Failure” vµ “Lockout” sÏ ®îc ®a ra ®ång thêi göi lÖnh
®i c¾t m¸y c¾t ®êng d©y.
Khi mét lÖnh tù ®éng c¾t ra ®îc göi tíi m¸y c¾t tô bëi hÖ thèng b¶o
vÖ tô vµ hÖ thèng b¶o vÖ nhËn mét tÝn hiÖu mét (hoÆc 2, hoÆc 3)
pha cña m¸y c¾t ®ang ®ãng sau thêi gian 0,25s, c¶nh b¸o “Breaker
Open Failure Bypass” sÏ ®îc ®a ra ®ång thêi lÖnh ®ãng m¸y c¾t vµ
Lockout sÏ ®îc thùc hiÖn.
2.2.9. B¶o vÖ khiÕm khuyÕt m¸y c¾t