CÁØM NANG CÁÚP NÆÅÏC NÄNG THÄN ThS. Lã Anh Tuáún
---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
8. XÁY DÆÛNG VAÌ QUAÍN LYÏ DÆÛ AÏN NÆÅÏC SAÛCH NÄNG THÄN
143
XÁY DÆÛNG VAÌ QUAÍN LYÏ
DÆÛ AÏN NÆÅÏC SAÛCH NÄNG THÄN
8.1 NÄÜI DUNG DÆÛ AÏN NÆÅÏC SAÛCH NÄNG THÄN
8.1.1 Tiãún trçnh täøng quaït
Viãûc hçnh thaình mäüt dæû aïn hay mäüt cäng trçnh cuû thãø phaíi bàõt nguäön tæì
mäüt hay nhiãöu chênh saïch chung (general policies), caïc chuí træång cáúp chênh quyãön
seî âæåüc thãø hiãûn bàòng caïc vàn baín, nghë quyãút. Sau âoï, caïc qui hoaûch täøng thãø
(master plans) cuû thãø seî âæåüc vaûch âënh. Tæì qui hoaûch naìy, caïc chæång trçnh
(programs) ra âåìi vaì tiãúp theo laì caïc dæû aïn (projects) cuû thãø. Trong chi tiãút cuía dæû aïn
coï thãø coï nhiãöu haûng muûc cäng trçnh (work items). Tuy nhiãn, cuîng coï nhiãöu dæû aïn
hay cäng trçnh (âàûc biãût laì loaûi nhoí hoàûc væìa) coï thãø træûc tiãúp tæì caïc chuí træång
chênh saïch maì khäng qua caïc bæåïc trung gian nhæ qui hoaûch täøng thãø, chæång
trçnh muûc tiãu, ... Mäüt tiãún trçnh täøng quaït tæì chênh saïch âãún mäüt cäng trçnh nhæ
sau:
Chênh saïch
Qui hoaûch
Chæång trçnh muûc tiãu
Dæû aïn
Cäng trçnh
Hçnh 8.1: Tiãún trçnh täøng quaït cuía viãûc xáy dæûng vaì thæûc hiãûn dæû aïn
Viãûc thæûc hiãûn mäüt cäng trçnh seî coï nhæîng bæåïc âi cå baín sau:
CÁØM NANG CÁÚP NÆÅÏC NÄNG THÄN ThS. Lã Anh Tuáún
---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
8. XÁY DÆÛNG VAÌ QUAÍN LYÏ DÆÛ AÏN NÆÅÏC SAÛCH NÄNG THÄN
144
Âiãöu tra, Khaío saït
Phæång aïn cäng trçnh
Choün læûa phæång aïn
Thiãút kãú caïc haûng muûc
Dæû toaïn cäng trçnh
Duyãût, âiãöu chènh
Thi cäng, Xáy dæûng
Baìn giao, Quaín lyï
Hçnh 8.2: Caïc bæåïc cå baín trong thæûc hiãûn mäüt cäng trçnh
8.1.2. Nguyãn lyï cuía thaình láûp dæû aïn cáúp næåïc näng thän
Mäüt dæû aïn cáúp næåïc phaíi bàõt âáöu tæì viãûc phán têch nhu cáöu vaì taìi nguyãn, sau
âoï måïi laì mäüt cäng trçnh kyî thuáût, noï coï thãø âån giaín hoàûc phæïc taûp tuìy theo qui
mä vaì tênh cháút. Dæû aïn phaíi thoaí yãu cáöu kinh tãú, xaî häüi vaì mäi træåìng. Caïc så âäö
sau coï thãø duìng âãø tham khaío khi quyãút âënh âáöu tæ dæû aïn cáúp næåïc, âàûc biãût cho
caïc cäüng âäöng näng thän coï thu nháûp tháúp.
Hçnh 8.3: Mä hçnh choün læûa cáúp næåïc vaì sæí duûng cho caïc cäüng âäöng thu nháûp
tháúp taûi caïc quäúc gia âang phaït triãøn (theo White et al., 1972)
Taìi
nguyãn
quäúc gia vaì
quäúc tãú
Khaí nàng coï
caïc tråü giuïp
bãn ngoaìi
Khaí nàng cäüng
âäöng vãö viãûc caíi
thiãûn cuäüc säúng
Xem xeït taìi nguyãn
-----------------------
+ Cháút læåüng
+ Khaí thi vãö kyî thuáût
+ Hiãûu quaí kinh tãú
+ AÍnh hæåíng xaî häüi
cuía ngæåìi khaïc
Ngæåìi
duìng
næåïc
Choün
læûa
Taìi
nguyãn
Choün læûa cháút
læåüng cho häü sæí
duûng
-----------------------
+ Àn uäúng
+ Tàõm ræía
+ Giàût - Laìm saûch
+ Chàn nuäi
Thoía Khäng thoía
AÏp læûc
cäüng
âäöng vãö
cáúp næåïc
caíi thiãûn
CÁØM NANG CÁÚP NÆÅÏC NÄNG THÄN ThS. Lã Anh Tuáún
---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
8. XÁY DÆÛNG VAÌ QUAÍN LYÏ DÆÛ AÏN NÆÅÏC SAÛCH NÄNG THÄN
145
Nguäön
næåïc coï
< a
E.coli
trong
100 ml?
K
Nguäön næåïc
coï âæåüc baío vãû
khäng bë
nhiãùm phán
sau âoï khäng ?
C
Coï dáúu
hiãûu giun
laîi trong
cäüng
âäöng
khäng?
K
Coï âuí
khaí nàng
baío trç
nhaì maïy
xæí lyï
næåïc ?
K
Nguäön
næåïc bë ä
nhiãùm
hån
nguäön cäø
truyãön ?
C
K K
K
Säú ngæåìi
duìng 1
nguäön
âån seî
gia tàng
?
K
C
C
C
C
Nguäön næåïc
coï bë ä
nhiãùm tháút
thæåìng hån
nguäön cäø
truyãön?
K
Säú ngæåìi
duìng 1
nguäön
âån seî
tàng gáúp
âäi ?
C
C C
Nguäön
næåïc coï
< b
E.coli
trong
100 ml?
Nguäön
næåïc coï
< c
E.coli
trong
100 ml?
C
Nguäön
næåïc coï bë ä
nhiãùm tháút
thæåìng hån
nguäön cäø
truyãön?
Coï sæû âe
doüa láy
nhiãùm caïc
bãûnh tæì
nguäön
næåïc cho
cäüng âäöng
khäng?
K
K
K
C
C
Coï laìm
saûch giun
laîi âæåüc
khäng?
K
C
K
Coï dáúu hiãûu bãûnh saïn maïng
trong cäüng âäöng khäng?
CÁÚP NÆÅÏC
KHÄNG CÁÖN
XÆÍ LYÏ
CÁÚP
NÆÅÏC
KHÄNG
XÆÍ LYÏ
CÁÖN
TRÆÎ ÊT
NHÁÚT 48
GIÅÌ
BOÍ QUA
NGUÄÖN
NÆÅÏC
NAÌY
XÆÍ LYÏ
NÆÅÏC
CÁÚP
C
C
BÀÕT ÂÁÖU
XEM XEÏT
Ghi chuï:
a = 10, b = 100, c = 1000
C : Coï K : Khäng
Hçnh 8.4: Thuáût toaïn quyãút âënh dæûa vaìo máöm bãûnh
âãø xæí lyï, khäng xæí lyï hoàûc boí qua nguäön næåïc (Veî
theo yï cuía R. Feachem, M. McGarry, D. Mara, 1978)
CÁØM NANG CÁÚP NÆÅÏC NÄNG THÄN ThS. Lã Anh Tuáún
---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
8. XÁY DÆÛNG VAÌ QUAÍN LYÏ DÆÛ AÏN NÆÅÏC SAÛCH NÄNG THÄN
146
Säú liãûu vãö
cháút læåüng
nguäön næïåïc
hiãûn coï
Säú liãûu vãö tuyãún thu tháûp nguäön næïåïc hiãûn coï vaì sæïc khoeí
cäüng âäöng. Säú liãûu vãö caïc thäng säú xaî häüi vaì mäi træåìng.
Hiãøu biãút vãö thaïi âä, nháûn thæïc vaì mong æåïc cuía ü cäüng âäöng
Âënh roî caïc låüi êch thiãút kãú khi phán têch caïc
bãûnh do nguäön næåïc
Thiãút kãú låüi êch
tuyãún thu næåïc
Choün
nguäön
cáúp
næåïc
Thiãút kãú
maûng læåïi
vaì âiãøm
láúy næåïc
Sæía âäøi
thiãút kãú
maûng
Thæûc hiãûn
thuáût toaïn
åí hçnh 8.4
Sæía âäøi
thiãút kãú
Sæía
âäøi
thiãút kãú
Tham
váún våïi
cäüng
Thiãút kãú
cuäúi vaì
âënh chuí
træång
Chi thu
dæû aïn
Âënh tãn vaì täø chæïc
caïc âáöu vaìo bäø sung
Phán têch
Thu Chi
Dæû aïn
Häö så
Dæû aïn
vãö bãûnh do
tiãúp xuïc næåïc
báøn vaì khäng
nhiãùm phán
bãûnh do næåïc
nhiãùm phán,
giun moïc,
saïn maïng
bãûnh do
næåïc caïc
sinh váût
trong næåïc
gáy ra
bãûnh do
cän truìng
sinh saín
trong næåïc
Tênh træåïc
phê cáúp
næåïc âãún
khaïch
haìng
Huíy boí
Tênh
træåïc phê
thu næåïc
Tênh træåïc
phê do
næåïc báøn
Tênh træåïc
phê do
nhiãùm
giun saïn
Tênh træåïc
phê do sinh
váût næåïc
Tênh træåïc
phê do cän
truìng trong
næåïc
Tênh laûi phê cáúp
næåïc âãún khaïch
haìng
SÄÚ LIÃÛU RA
SÄÚ LIÃÛU VAÌO
SÄÚ LIÃÛU QUYÃÚT ÂËNH
KÃÚT QUAÍ
CUÄÚI CUÌNG
Hçnh 8.5: Hæåïng dáùn tiãún trçnh thiãút kãú cáúp næåïc cho cäüng âäöng thu nháûp tháúp
(Veî theo yï cuía R. Feachem, M. McGarry, D. Mara, 1978)
CÁØM NANG CÁÚP NÆÅÏC NÄNG THÄN ThS. Lã Anh Tuáún
---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
8. XÁY DÆÛNG VAÌ QUAÍN LYÏ DÆÛ AÏN NÆÅÏC SAÛCH NÄNG THÄN
147
Trong háöu hãút caïc mä hçnh hoàûc så âäö tiãún trçnh dáùn âãún quyãút âënh âáöu tæ xáy
dæûng hãû thäúng thu næåïc, xæí lyï vaì phán phäúi næåïc cáúp näng thän, caïc taïc giaí âãöu
nháún maûnh âãún 2 yãúu täú chênh:
+ cháút læåüng næåïc cáúp - chuí yãúu laì tênh an toaìn âäúi våïi caïc bãûnh táûp do
næåïc gáy ra - vaì;
+ yãúu täú giaï thaình næåïc cáúp, phán têch xem coï væåüt quaï khaí nàng chëu
âæûng cuía cäüng âäöng coï thu nháûp tháúp hay khäng.
8.1.3. Näüi dung cuía dæû aïn cáúp næåïc näng thän
Caïc cäng trçnh nhoí (vê duû: mäüt giãúng khoan cho vaìi ba häü gia âçnh) thç coï thãø laìm
så læåüc baín dæû aïn nhæng caïc cäng trçnh væìa vaì låïn hån (nhæ traûm cáúp næåïc cho
mäüt xaî, hãû thäúng cáúp næåïc cho mäüt huyãûn, mäüt thë tráún vaìi chuûc ngaìn dán) thç cáön
laìm baín thuyãút minh dæû aïn âáöy âuí vaì baìi baín. Hçnh thæïc láûp dæû aïn thæåìng theo
qui caïch (format) theo cå quan cáúp kinh phê vaì xeït duyãût yãu cáöu. Dæåïi âáy laì mäüt
säú læu yï khi thaình láûp dæû aïn cáúp næåïc näng thän:
1. Thu tháûp taìi liãûu
Baín âäö tæû nhiãûn khu væûc: caïc âëa danh, kãnh raûch, âæåìng cao âäü, tuyãún dán
cæ, tuyãún giao thäng, vë trê cå såí haû táöng khaïc: traûm âiãûn, bãún taìu, phaì, ...
Säú liãûu vãö khê tæåüng: nhiãût âäü, mæa, nàõng, bäúc håi, caïc ghi nháûn nhæîng yãúu
täú khê háûu báút thæåìng, ...
Säú liãûu vãö thuíy vàn næåïc màût vaì thuíy vàn næåïc ngáöm: hãû thäúng säng raûch,
kãnh mæång, ao häö, næåïc ngáöm, diãùn biãún cuía âäüng thaïi næåïc vaì cháút
læåüng næåïc theo muìa, tçnh hçnh ngáûp luût vaì haûn haïn trong nhæîng nàm qua.
Caïc dëch bãûnh: âaî xaíy ra trong khu væûc caïc nàm gáön âáy.
Qui mä dán säú khu væûc: säú dán hiãûn taûi, tè lãû tàng dán säú vaì caïc biãún âäüng
cå hoüc vãö säú dán.
Tçnh hçnh kinh tãú - xaî häüi: sæû hçnh thaình caïc cå såí saín xuáút, nhaì maïy, traûm
traûi chàn nuäi, chãú biãún näng saín, ... Thu nháûp cuía ngæåìi dán trong vuìng,
táûp quaïn, thoïi quen sæí duûng næåïc.
Hiãûn traûng cáúp næåïc khu væûc: caïc cäng trçnh cáúp næåïc âaî coï, hiãûu quaí sæí
duûng, thåìi gian khäng váûn haình, tçnh traûng hao huût, täøn tháút, nãu lyï do.
Caïc dæû aïn cáúp næåïc chæa âæåüc thæûc hiãûn: nguyãn nhán caïc tråí ngaûi.
2. Muûc tiãu cuía dæû aïn næåïc saûch
Trçnh baìy tæång âäúi cuû thãø caïc muûc tiãu phaíi âaût: säú dán, säú cå såí saín xuáút
âæåüc hæåíng næåïc saûch, mæïc âäü thuû hæåíng (bao nhiãu lêt næåïc/ngaìy.ngæåìi) vaì
mæïc âäü dëch vuû cáúp næåïc (cäng cäüng, âãún tæìng nhaì, sæû phán phäúi, giaï caí, ...).