1
UBND TỈNH GIA LAI
TRƢỜNG CAO ĐẲNG GIA LAI
GIÁO TRÌNH
MÔN HỌC/MÔ ĐUN: BẢO VỆ MÔI TRƢỜNG
NGÀNH/NGHỀ: BẢO VỆ THỰC VẬT
TRÌNH ĐỘ: CAO ĐẲNG
(Ban hành kèm theo Quyết định số: 943 QĐ-TCĐGL ngày 25 tháng 10 năm
2022 của Hiệu trưởng Trường Cao đẳng Gia Lai)
Gia Lai, năm 2022
2
TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN
Tài liệu này thuộc loại sách giáo trình nên các nguồn thông tin có thể
được phép dùng nguyên bản hoặc trích dùng cho các mục đích về đào tạo và
tham khảo.
Mọi mục đích khác mang tính lệch lạc hoặc sử dụng với mục đích kinh
doanh thiếu lành mạnh sẽ bị nghiêm cấm.
3
LỜI GIỚI THIỆU
Giáo trình được biên soạn căn cứ trên chương trình khung mô đun Bảo vệ
môi trường trong ngành Bảo vệ thực vật
Nguồn tài liệu tham khảo dựa trên nhiều tác giả và các biên soạn giáo
trình của đồng nghiệp tại Khoa
Gia Lai, ngày 09 tháng 9 năm 2022
Tham gia biên soạn
Chủ biên
4
MỤC LỤC
BÀI 1: TỔNG QUAN VỀ MÔI TRƯỜNG ........................................................ 9
1. Môi trường và phát triển .................................................................................. 9
1.1. Môi trường ................................................................................................. 9
1.2. Tài nguyên ................................................................................................ 10
1.4. Phát triển kinh tế xã hội ........................................................................... 13
1.5. Quan hệ giữa môi trường và phát triển .................................................... 14
1.6. Tình hình môi trường hiện nay ................................................................ 14
1.6.1. Nguồn nước đang bị khan hiếm ......................................................... 15
1.6.3. Sự biến đổi khí hậu toàn cầu .............................................................. 16
1.6.4. Quản lý chất thải nguy hại ................................................................. 17
1.6.5. Đa dạng sinh học và sử dụng đất ....................................................... 18
1.6.7. Hóa chất, chất thải độc hại và kim loại nặng ..................................... 18
2. Ô nhiễm môi trường ....................................................................................... 19
2.2. Ô nhiễm môi trường không khí ................................................................ 21
2.3. Chất thải rắn ............................................................................................. 23
2.4. Ô nhiễm môi trường trong Nông nghiệp – Nông thôn ............................ 25
2.4.1. Tình trạng ô nhiễm môi trường trong Nông nghiệp – Nông thôn ..... 25
2.4.2. Nguyên nhân ô nhiễm môi trường ở khu vực nông thôn ................... 27
2.4.3. Một số giải pháp BVMT ở khu vực nông thôn .................................. 29
3. Đánh giá tác động môi trường ........................................................................ 30
3.1. Khái niệm ................................................................................................. 30
3.2. Nội dung đánh giá tác động môi trường .................................................. 31
BÀI 2: KỸ THUẬT MÔI TRƯỜNG ............................................................... 35
1. Bảo vệ môi trường nước ................................................................................. 35
1.1. Lựa chọn và bảo vệ nguồn nước .............................................................. 35
1.2. Một số kỹ thuật làm sạch nguồn nước sinh hoạt ...................................... 35
1.2.1. Xử lý nước thải bằng phương pháp vật lý ......................................... 35
1.2.2. Xử lý nước thải bằng bằng công nghệ hóa lý .................................... 37
1.2.3. Xử lý nước thải bằng công nghệ trao đổi ion .................................... 38
2. Xử lý chất thải rắn .......................................................................................... 38
2.1. Mục đích của việc xử lý chất thải là nhằm: ................................................ 38
5
2.2. Các phương pháp xử lý ............................................................................ 39
2.2.1 Phương pháp thiêu đốt ........................................................................ 39
2.2.2. Phương pháp chôn lấp hợp vệ sinh .................................................... 41
2.2.3 Phương pháp ủ sinh học ..................................................................... 44
2.2.4. Phương pháp tái chế chất thải rắn ...................................................... 46
2.2.5. Phương pháp khí sinh vật ................................................................... 53
2.2.5.2. Phân loại rác thải ............................................................................. 54
3. Bảo vệ môi trường không khí ......................................................................... 57
3.1. Phòng ngừa ô nhiễm không khí ............................................................... 57
3.1.1. Biện pháp kỹ thuật ............................................................................. 57
3.1.2. Biện pháp quy hoạch .......................................................................... 58
3.2. Làm sạch khí thải ..................................................................................... 58
3.2.1. Ô nhiễm khí thải ................................................................................. 58
3.2.2. Ô nhiễm NOx ..................................................................................... 59
3.2.3. Ô nhiễm SOx và khí acid (HCl, HF) ................................................. 59
3.2.4. Ô nhiễm CO và THC ......................................................................... 59
3.2.5. Ô nhiễm do các hợp chất kim loại nặng ........................................... 59
3.2.6. Ô nhiễm các hợp chất nhóm halogen hữu cơ ................................... 59
3.3. Các phương pháp xử lý khí ...................................................................... 60
3.3.1. Phương pháp hấp phụ......................................................................... 60
3.3.2. Phương pháp hấp thụ ......................................................................... 61
BÀI 3: QUẢN LÝ MÔI TRƯỜNG ................................................................ 65
1. Các phương pháp quản lý môi trường ............................................................ 65
1.1. Hệ thống cơ quan quản lý nhà nước về môi trường ................................. 65
1.2. Phương pháp sử dụng công cụ pháp lý .................................................... 66
1.3. Phương pháp sử dụng công cụ kinh tế ..................................................... 68
1.4. Các phương pháp khác ............................................................................. 68
1.4.1. Quản lý trên cơ sở khoa học - kỹ thuật - công nghệ của quản lý môi
trường ........................................................................................................... 68
1.4.2. Quản lý trên cơ sở triết học của quản lý môi trường ......................... 69
2. Luật pháp quản lý môi trường ........................................................................ 69
2.1. Luật Bảo vệ môi trường ........................................................................... 69
2.2. Nghị định của Chính phủ hướng dẫn thi hành Luật Bảo vệ môi trường . 71
2.2.1. Chính sách môi trường (Environmental policy) ................................ 71