Ai có Th Làm Quyt nh v Sc Khe ca Bn?
Ti Tây Úc, lut pháp cho phép bn vit mt Ch Th Trc v iu Tr Y T  nói ra loi
iu tr bn mun hoc không mun trong nhng hoàn cnh c bit. Hoc bn th ch
nh mt ngi nào ó thay mt bn  làm nhng quyt nh v iu tr y t , nhân hoc
cách sng, khi bn không th t mình nói ra hoc làm quyt nh.
Tin tc y ã c dch ra thành 7 th ting c trình bày n bn di hình thc Câu
hi Tr li, nh ã khi u t mt cuc phng vn trên ài phát thanh. Chúng tôi cng
ính kèm mt t thông tin do B Y T và Vn Phòng H Tr i Chúng phát hành.
Chúng tôi hy vng là bn s thy c thông tin này c hu ích trong vic làm quyt nh
liên quan n hoàn cnh nhân c a mình, hoàn cnh c a nhng thành viên trong gia ình
bn hoc nhng thành viên trong cng !ng c a bn.
1. Ch Th Trưc V iu Tr Y T là gì?
Ch Th Trc V iu Tr Y T là mt vn kin lut pháp trong ó mt ngi có th ch cho
thy là nu h có b"ng lòng hoc t chi nhng cuc iu tr trong nhng hoàn cnh c bit.
Thí d#, ch$ng hn nh tôi mt bnh nhân c ch%n oán b bnh ung th. Bnh tình
c a tôi ã tin n giai on mà tôi bit và các bác s& c a tôi bit là không th cha c na.
Nhng vic cha tr Y T tôi nhn c ch ơn gin to là làm cho tôi c cm thy d(
chu. Tôi th mun vit trong mt bn Ch Th Trc V iu Tr Y T r"ng trong trng
hp xy ra trong ó tôi tr bnh nng thí d# nh viêm ph),i bnh này có th làm tôi qua i.
Tôi t chi nhng cách cha tr có th tr bnh lao ph)i nhng s chp nhn nhng cách cha
tr ch$ng hn nh th d*ng khí, dinh d*ng thuc gim au  làm cho tôi cm thy d(
chu.
Mt thí d# khác, nhiu ngi có mt ni lo s v mt tai nn hoc mt chn thơng nào khác
làm cho h trong trng thái hôn mê, ôi khi c gi mt trng thái thc vt kéo dài. H
lo s là h th c gi mng sng ch  v&nh vi(n n"m trong phòng cp cu c bit,
c h tr b"ng thuc men, máy hít th nhng vic iu tr khác. Trong trng hp ó,
h th mun nói r"ng h s chp nhn nhng s iu tr này trong khong mt thi gian
nht nh cho n khi s vic ràng h s không s h!i ph#c áng k nào. Thí d#, h
th cho bit r"ng sau thi gian 3 tháng c a s tr liu này nu s vic rõ ràngcho thy h
không th ra khi cơn hôn mê, lúc ó h mun mi vic iu tr c chm dt.
Mt s ngi s quen thuc vi t ng “Di chúc lúc còn sng”. T Ch Ch Trc V iu
Tr Y T mt loi vn kin tơng t, trong ó mi ngi có th s+ d#ng  cho bit là loi
iu tr nào h !ng ý hoc t chi nhn lãnh trong nhng hoàn cnh c bit nào ó. iu
quan trng cn ghi nh t Ch Th Trc V iu Tr Y T ch hiu lc nu khi nào
ngi bnh không th nào làm c hoc truyn t quyt nh cho chính mình. Mt iu
khác cng quan trng cn phi ghi nh bn th thay )i ý kin c a mình v T Ch Th
Trc V iu Tr Y T là – bn có th hoc là cp nht hóa hoc là h y b t ch th này.
2. Quyn Hn Lâu Dài Ca Trách Nhim Bo H là gì?
Quyn Hn Lâu Dài C a Trách Nhim Bo H cho phép mt ngi ch nh mt ngi nào
ó hoc nhiu ngi h th tin tng nhng ngi này bit v h  làm nhng
quyt nh v y t, cách sng nhng vn  nhân khác thay mt h nu khi h t
mình không th quyt nh hoc truyn t nhng quyt nh ó.
iu này c bit hu d#ng bi không phi lúc nào cng th, trong t Ch Th
Trc V iu Tr Y T hoc trong mt Di Chúc khi ang còn sng th oán trc c
mi tình hung th xy ra cho bn. l ó mà, mt ngi nào ó th nói th
cho bn mt cách khác  oan ch,c iu bn mun xy ra cho bn khi bn không còn
có th truyn t c na ang thc s xy ra.
ìu này cng có thmt cách hu ích  tôn trng nhng vn hóa khác nhau. Ch$ng hn,
trong nhiu nn vn hóa, bn không nói chuyn vi bnh nhân, nhng thay vào ó bn nói
vi trng lão c a b lc. Trong nhng nn vn hóa khác, bc chú bác ln tu)i nht hoc
ngi con trai trng có th là ngi có trách nhim phi làm nhng quyt nh quan trng.
Nhng nhóm khác nhau th quyt nh s+ d#ng Quyn Hn Lâu Dài c a Trách nhim
Giám H  tha nhn nhng qui t,c tiêu chu%n c a nn vn hóa. Hoc mt bnh nhân có th
mun là h không mun thy iu này xy ra.
Thí d, Tôi th mt ph# n ln tu)i tôi th cm thy h) th-n khi  cho con trai
tôi làm nhng quyt nh v nhng vn  mà i vi tôi tính cách thm kín riêng t.
th, tôi mun chn con gái tôi  làm nhng quyt nh ó tôi quyt nh ch nh ngi
con gái thay vì ngi con trai c a tôi.
iu quan trng cn ghi nh Ngi Giám H u Dài ch th làm nhng quyt nh
thay th cho bn nu h bit bn mun iu gì.
Sau cùng, mt ngi th, cùng mt lúc, mt t Ch Th Trc V iu Tr Y T
mt Ngi Giám H Lâu Dài; hoc ch có mt T Ch Th Trc V iu Tr Y T hoc ch
có Mt Ngi Giám H Lâu Dài.
3. Ch Th Trưc V iu Tr Y T có t bao gi ti Tây Úc?
Lut l a ra cho c hai v Ch Th Trc V iu Tr Y T Quyn Hn Lâu Dài c a
Trách Nhim Giám H có hiu lc k t ngày 15 tháng Hai nm 2010.
iu y ngh&a hin ti hai b lut c v Thông Pháp cng nh Lut nh  h tr
quyn li mt cá nhân trong vic quyt nh v nhng iu tr y t c a h. Và quan trng nht
là, lut pháp yêu cu nhng ngi chm sóc bnh nhân da trên t Ch Th Trc v Y T
hoc Giám H Lâu Dài tôn trng nguyn vng c a bnh nhân nh c phác ha trong mt
trong hai phơng tin này. iu này áp d#ng cho Bác S&, nhng nhân viên y t chuyên nghip
khác cng nh nhng nhân viên trong vin d*ng lão hoc cơ quan chm sóc khác.
4. Nhng o lut nào ca Quc Hi cn phi tu chính  thích nghi vi pháp ch
mi này ? Ti sao?
Gp chung, tt c ba o lut ã c thay )i: the B Lut Hình S; B Lut v Ngh&a
V# Pháp Lý Dân S ; và B Lut v Trách nhim Giám h và Hành Chánh.
Trc ngày 15 tháng Hai 2010, thông lut h tr cho quyn nhân làm nhng quyt
nh cho chính h v vn  chm sóc sc khe. Mc du lut này hin hu, cng v.n còn s
không ràng xoay quanh th ng trc pháp lut c a Di Chúc khi còn sng c bit
khi các Bác S& các chuyên viên chm c sc khe khác th ng!i bt ng tôn trng
mt Di Chúc lúc còn sng.
Trong thí d# v mt ngi b bnh ung th không còn cu cha c ngi này th ã
làm mt di chúc lúc ang còn sng khi h ang trong thi gian cui c a bnh trng, trong
di chúc nói r"ng h không mun ung thuc kháng sinh cho bnh viêm ph)i. Không có thuc
kháng sinh, h th cht. Lut pháp ch$ng hn nh B Lut v Hình S - trong ó òi hi
các Bác S& có nhim v# phi chm sóc cho bnh nhân v.v. nu hth gi c mng sng
c a bnh nhân, nu không làm iu này thì xem nhh không làm úng trách nhim chm
sóc bnh nhân. Do vy trong khi các Bác S& th !ng ý vi bnh nhân, h thng xuyên
cm thy không c thoi mái vi khía cnh này c a B Lut Hình S.
B Lut Hình S hin nay ã thay )i, trong ó nói r"ng nu mt ngi không chu cp
mt vic iu tr và làm nh vy vi thin ý, h s không xem nh phm ti hình s nu iu
này c xét thy hu lý.
s thay )i quan trng khác ã xy ra trong o Lut v Trách Nhim Giám H và
Hành Chánh. Thêm vào vic hin nay cho phép mt ngi ch nh mt ngi Giám H Lâu
Dài, ngi Giám H th thay mt cho ngi ó t chi vic !ng ý vi nhng iu tr.
vy nu h bit là ngi ó ã t chi mt cách tr liu nào ó, h có th t chi cách tr liu
này không  nó b,t u và ngay c xin ngng vic tr liu (thay mt cho ngi ó).
5. Các Bác S phi tôn trng t ch th hay không nu mt vn kin như vy
hin hu?
Các Bác S& các Nhân Viên y t Chuyên nghip khác buc phi tôn trng ch th, ó
vn kin Ch Th Trc v iu Tr Y T hoc mt ch th a ra bi mt Ngi Giám H
Lâu Dài thay mt cho bnh nhân. iu quan trng nên ghi nh không phi ch nhng
Bác S& mi b o Lut này ràng buc. o Lut áp d#ng cho tt c nhng Chuyên viên Y T
chm sóc cho mt bnh nhân.
Thí d, mt ngi mà vào giai an cui c a bnh tình c a h ang sng ti mt cơ quan
nuôi d*ng thí d# nh trong mt nhà d*ng lão mà h ã quen thuc, có th quyt nh là h
không mun qua i trong bnh vin. Thay vào ó, h th c nguyn c gi li
thoi mái trong nhà d*ng lão hin ti h ang . Nu h nêu iu này trong bn ch th,
cơ quan chm sóc nuôi d*ng buc phi tôn trong iu này.
6. Làm th nào h th bit ưc mt ngưi nào ó ã vit mt bn Ch Th Y
T trưc?
Nhng chuyên Viên Chm sóc Sc khe không th tuân th mt iu h không c
bit iu ó hin hu. ây là b)n phn c a bnh nhân phi oan ch,c mi ngi
liên quan n vic chm sóc cho h c cnh giác là h có vit mt bn Ch Th Y T Trc
hoc ch nh mt Ngi Giám H Lâu Dài hoc c hai.
Chúng tôi  ngh r"ng h nên a bn sao cho Bác S& gia ình c a h, nhng Bác S& khác
chm sóc cho h, nhà túc hoc nhà d*ng lão nu h ang mt nơi nh vy, thân nhân
c a h và vân vân. H có th mun mang theo mt th/ trong bóp c a h  ch h
mt bn Ch Th Trc v Y T và tìm thy bn này âu. Nu h có mt Giám H Lâu Dài,
h có th có tin tc này và các chi tit liên lc c a ngi Giám H trong bóp c a h. H cng
có th mun có mt Vòng eo Báo ng v Y T  chiu này.
Cng ging nh vy, nu mt ngi h y b Ch Th Trc v Y T hoc cp nht bn này,
ó là trách nhim c a ngi ó báo cho mi ngi cn phi bit rõ v iu này.
7. Nhng bn ch th này s m bng th ting khác ngoài ting Anh hay
không?
Tôi tha nhn r"ng ó mt iu rt khó khi vit mt Bn Ch Th Trc v iu Tr Y T
b"ng bt c ngôn ng nào khác, tuy nhiên tôi  ngh r"ng nu bn mun chuyên viên chm
sóc sc khe tôn trng nguyn vng c a bn, bn cn phi to iu kin d( dàng  h làm
vic này. Và, hin ti, iu này ngh&a nhng li ch d.n c a bn cn phi c ràng
và vì vy vit b"ng ting Anh.
Hãy tng tng hoàn cnh trong ó bn ơng trong mt tình trng kh%n cp bn Ch
Th Trc v Y T c vit b"ng mt th ting khác hơn ting Anh. Gn nh không
th tôn trng li Ch Th v Y T Vit Trc nu mt ngi không th bit c là nhng li
Ch Th Y T Vit Trc a ra ch th v mt hoàn cnh kh%n cp c bit hay không
nu có, thì nhng li ch th này th gì. Mc du trong mt th gii tng, mt bn
dch th c mt cách nhanh chóng, nhng chúng ta cn phi tiên liu r"ng iu y
có th không xy ra.
ôi khi, bn phi to iu kin d( dàng cho nhng ngi khác làm nhng iu mà bn mun
h làm cho bn. iu này ngh&a làm mt bn Ch D.n vit trc v Y T d( hiu. Vn
Phòng H Tr i Chúng cung cp li ch bo iu gì bnh nhân th làm trong hoàn cnh
nh vy thí d# nh em bn Ch Th vit Trc v Y T dch ra trc.
8. Mi ngưi có nên làm mt bn Ch Th vit Trưc v Y T hay không?
Khi làm mt bn Ch Th vit trc v Y T hoc ch nh mt Ngi Giám H Lâu Dài, Hi
vng bn ã có nhng bu)i nói chuyn vi các Bác S& c a bn và do ó có mt s hiu bit rõ
rành hơn v iu ang xy ra cho bn. Cng vy, iu y s cho phép nhng ngi chm
sóc cho bn mt ý nim ràng hơn v loi iu tr y t nào bn mun iu i
vi bn là không th chp nhn c.
Nu bn ch nh mt Ngi Giám H u Dài, hi vng bn s nhiu bu)i bàn tho vi
h, không nhng v nhng cách iu trbn hoc không có, nhng cng v nhng
quan trng i vi bn, nhng bn ngh& mt cuc sng cht lng tơng i hp lý
vân vân. Thay khuyn khích mi ngi m mt bn Ch Th, i mun khuyn khích
mi ngi bàn tho v nhng iu này, mà thng khi rt khó b,t u.
9. Ngưi ta th xem xét li các Ch Th vit Trưc v Y T ca h hay không?
Và nu có, thưng bao lâu h phi làm iu này?
Nht nh, chúng tôi khuyn khích mi ngi xem xét li bn Ch Th vit Trc v Y T c a
h bt c khi nào iu kin hoc hoàn cnh c a ho thay )i hoc mi 2-5 nm. Nên ghi nh,
nu bn cp nht bn Ch Th Y T Vit Trc c a bn, bn phi cho mi ngi liên quan
n vic chm sóc cho bn bit v nhng thay )i này.
10. Làm th nào  ngưi ta có ưc nhng tài liu này?
Ngi ta th c nhng tài liu y b"ng nhiu cách khác nhau. Ngi ta th lên
mng c a B Y T  ly tin tc v bn Ch Th Vit Trc v Y T. a ch là:
www.health.wa.gov.au/advancehealthdirective/. H cng th gi chúng tôi qua s 9222
2300.
i vi tin tc v Quyn Hn Lâu Dài c a Trách Nhim Giám H, h có th liên lc vi Vn
Phòng H Tr i Chúng qua s 1300 858 455. Tin tc y cng s0n trên mng c a Vn
Phòng H Tr i Chúng là http://www.publicadvocate.wa.gov.au/.
Nhiu nhà ký túc nhà d*ng lão cng thông tin này cng nh vy, nhiu vn phòng
Bác S& gia ình xin c gi nhng thông tin này, nh vy bnh nhân gia ình c a h
cng có th xin thông tin ti nhng ch này.
Hơn na c B Y T l.n Vn Phòng H Tr i Chúng nhng tài liu thêm cho bnh
nhân gia ình c a h trong ó thêm thông tin hoc ý kin v nhiu vic  h cu xét
hoc  bàn bc vi gia ình c a h.
Hơn th na, nu bn cn s giúp * nào hoc tin tc, xin vui lòng gi vn phòng EDAC trên
s (08) 93887455. Nu bn cn có mt thông dch viên  liên lc nhng cơ quan này, xin vui
lòng gi s 131450.