An toàn V sinh Lao đ ng đ i v i th hàn c t OXY-ệ ộ ố ớ ợ ắ
AXETYLEN
I. Tr c khi làm vi c :ướ ệ
1. Nh ng ng i h i đ các đi u ki n sau đ c làm công vi c hàn h i, c t :ữ ườ ộ ủ ề ệ ượ ệ ơ ắ
- Trong đ tu i lao đ ng qui đ nh c a nhà n c.ộ ổ ộ ị ủ ướ
- Đã qua ki m tra s c kh e b i c quan y t .ể ứ ỏ ở ơ ế
- Đ c đào t o chuyên môn và có ch ng ch kèm theo, đ c hu n luy n BHLĐượ ạ ứ ỉ ượ ấ ệ
và đ c c p th an toàn.ượ ấ ẻ
2. Ng i th hàn, c t ph i s d ng đúng và đ y đ các ph ng ti n b o v cáườ ợ ắ ả ử ụ ầ ủ ươ ệ ả ệ
nhân g m qu n áo v i b t, mũ v i, gh t v i b t, gi y da l n cao c , mũ m mồ ầ ả ạ ả ệ ả ạ ầ ộ ổ ề
ho c c ng, kh u trang, dây đai an toàn (khi làm vi c trên cao ch chênh vênh).ặ ứ ẩ ệ ở ỗ
3. S p x p n i làm vi c g n gàng, ki m tra tình tr ng n c, cát, bình c u h a vàắ ế ơ ệ ọ ể ạ ướ ứ ỏ
khu v c hàn.ự
4. Chu n b n c đ làm ngu i m hàn.ẩ ị ướ ể ộ ỏ
5. Ki m tra tình tr ng hoàn h o c a :ể ạ ả ủ
- Các ch n i ng cao su v i m hàn và b gi m áp (dùng n c xà phòng chỗ ố ố ớ ỏ ộ ả ướ ứ
không dùng l a h ).ử ơ
- M hàn, b gi m áp và các ng cao su d n khí (c m s d ng ng cao su đã hỏ ộ ả ố ẫ ấ ử ụ ố ư
h ng ho c dùng băng dính dán ch b th ng trên ng).ỏ ặ ỗ ị ủ ố
- S l u thông c a mi ng phun m hàn.ự ư ủ ệ ỏ
- S l u thông c a ng d n ôxy và ng d n axêtylen.ự ư ủ ố ẫ ố ẫ
- Không l p l n ng cao su d n khí axêtylen vào chai ôxy ho c ng c l i ( ngắ ẫ ố ẫ ặ ượ ạ ố
màu đ d n axêtylen, ng màu đen d n ôxy) ho c áp k c a chai axêtylen vàoỏ ẫ ố ẫ ặ ế ủ
chai ôxy ho c ng c l i. N u phát hi n th y các đi u đó ph i lo i tr ngay.ặ ượ ạ ế ệ ấ ề ả ạ ừ
6. Chai ôxy và chai axêtylen ph i đ t t th đ ng, dùng xích ho c vòng k p g nả ặ ở ư ế ứ ặ ẹ ắ
vào t ng đ gi chai không đ . C m không đ c đ các chai ch a khí trên tr cườ ể ữ ổ ấ ượ ể ứ ụ
đ ng v n chuy n c a xí nghi p. nh ng n i đ chai ph i treo bi n "ườ ậ ể ủ ệ ở ữ ơ ể ả ể tránh d uầ
mỡ ". Các chai này ph i đ t xa đu ng dây đi n, xa các thi t b khác ít nh t 1 métả ặ ờ ệ ế ị ấ
và cách xa các ngu n nhi t nh lò rèn, lò s y ít nh t là 5 mét.ồ ệ ư ấ ấ
7. Không dùng búa ho c các d ng c phát ra tia l a đ gõ vào n p chai ch a khí.ặ ụ ụ ử ể ắ ứ
Tr ng h p không m đ c n p thì ph i g i tr chai v nhà máy n p khí. Khôngườ ợ ở ượ ắ ả ở ả ề ạ
t ý tìm cách m .ự ở
Sau khi đã m n p chai ph i ki m tra xem có v t d u m bám trên đ u chaiở ắ ả ể ế ầ ỡ ầ
không. Không đ c đ d u m bám dính vào chai.ượ ể ầ ỡ
8. Tr c khi l p b gi m áp vào chai ph i :ướ ắ ộ ả ả
- Ki rn tra l i tình hình ren c a ng cút l p b gi m áp.ể ạ ủ ố ắ ộ ả
- M van chai ra 1/4 ho c l/2 vòng quay c a van đ x t thông các b i b m bám ở ặ ủ ể ị ụ ặ ở
van. Khi x t không đ c đ ng đ i di n v i mi ng thoát c a van mà ph i đ ngị ượ ứ ố ệ ớ ệ ủ ả ứ
tránh v m t bên. Sau khí đã thông van thì ch dùng tay v n khóa van mà khôngề ộ ỉ ặ
dùng chìa khóa n a.ữ
9. Không s d ng b gi m áp đã ch n ren ho c trong tình tr ng không hoàn h o.ử ụ ộ ả ờ ặ ạ ả
Nghiêm c m ti n hành hàn khi chai ôxy không có b gi m áp.ấ ế ộ ả
Vi c l p b gi m áp vào chai ph i do ng i th chính ti n hành làm. Chìa khóaệ ắ ộ ả ả ườ ợ ế
v n tháo ph i luôn luôn trong túi ng i dó.ặ ả ở ườ
Khi đã l p xong b gi m áp vào chai, n u th y có khí xì ra thì ph i dùng chìa v nắ ộ ả ế ấ ả ặ
khóa van chai l i r i rn i đ c thay đ m lót.ạ ồ ớ ượ ệ
10. Khi m van chai axêtylen ph i dùng lo i chìa khoá v n chuyên dùng. Trongở ả ạ ặ
th i gian làm vi c chìa khoá này ph i th ng xuyên treo c chai.ờ ệ ả ườ ớ ổ
II. Trong lúc làm vi c :ệ
1. Khi đ t m hàn, đ u tiên ph i m khóa d n ôxy ra 1/4 ho c 1/2 vòng, sau đóố ỏ ầ ả ớ ẫ ặ
m i m khóa d n axêtylen. Sau khi đã m c hai khóa cho x t ra ch c lát thì m iớ ở ẫ ở ả ị ố ớ
đ c châm l a m hàn.ượ ử ỏ
2. Khi châm l a m hàn ph i dùng diêm qu t l a chuyên dùng, c m châm b ngử ỏ ả ẹ ử ấ ằ
cách dí m hàn vào m t chi ti t kim lo i nào đó đang nóng đ .ỏ ộ ế ạ ỏ
3. Khi ti n hành hàn, c t không đ c quàng ng cao su d n khí vào c , vào vai,ế ắ ượ ố ẫ ổ
k p vào chân, cu n tròn ho c b g p ng, xo n ng, không đ c đ ng dínhẹ ộ ặ ẻ ậ ố ắ ố ượ ể ố
d u m , không đ c đ ng ch m đ ng dây đi n hay g n các ngu n nhi t.ầ ỡ ượ ể ố ạ ườ ệ ở ầ ồ ệ
4. Chi u dài c a ng d n khí không đ c dài quá 20m. Trong đi u ki n làm côngề ủ ố ẫ ượ ề ệ
vi c hàn s a ch a, l p ráp cho phép dùng ng dài đ n 40m, nh ng khi c n n iệ ử ữ ắ ố ế ư ầ ố
ng thì ch n i đó ph i dùng ng đ m l ng lót vào trong và hai đ u ph i dùngố ở ỗ ố ả ố ệ ồ ầ ả
k p c khí k p ch t. Chi u dài c a đo n n i ph i t 3m tr lên và ch đ c n iẹ ơ ẹ ặ ề ủ ạ ố ả ừ ở ỉ ượ ố
hai m i mà thôi. C m s d ng b t kỳ ki u n i nào khác. C m g n vào ng m mố ấ ử ự ấ ể ố ấ ắ ố ề
các ch c hai, ch c ba, đ phân nhánh c p khí đ ng th i cho m t s m hàn, mạ ạ ể ấ ồ ờ ộ ố ỏ ỏ
c t khi hàn th công (hàn b ng tay).ắ ủ ằ
5. Khi m hàn, m c t đang cháy, không đ c mang chúng ra kh i khu v c làmỏ ỏ ắ ượ ỏ ự
vi c dành riêng cho th hàn-c t khi ti n hành hàn, c t trên cao, c m mang m hànệ ợ ắ ế ắ ấ ỏ
đang cháy leo lên thang.
6. Khi ngh gi i lao dù ch trong ch c lát ph i t t l a m hàn, m c t và đóng númỉ ả ỉ ố ả ắ ử ỏ ỏ ắ
cung c p khí m hàn, m c t đ đ phòng hi n t ng "nu t l a " x y ra khiấ ở ỏ ỏ ắ ể ề ệ ượ ố ử ả
ng i th b đi n i khác.ườ ợ ỏ ơ
Khi ngh lâu (giao ca, ăn tr a) ngoài vi c t t l a m hàn, m c t nh trên, cònỉ ư ệ ắ ử ỏ ỏ ắ ư
ph i khóa van chai ôxy và chai axêtylen đ ng th i núm v n b ph n gi m ápả ở ồ ờ ặ ở ộ ậ ả
ph i n ì ra h t c nén c a lò xo trong b gi m áp.ả ớ ế ỡ ủ ộ ả
7. Khi th y m hàn nóng quá thì ph i t t l a m hàn, nhúng đ u m hàn vào ch uấ ỏ ả ắ ử ỏ ầ ỏ ậ
n c s ch, ch ngu i h n m i đ c làm vi c l i.ướ ạ ờ ộ ẳ ớ ượ ệ ạ
8. C m :ấ
- Ti n hành hàn khi v a đ t m hàn lên mà th y đ u m hàn có hoa đ ho cế ừ ố ỏ ấ ở ầ ỏ ỏ ặ
khi ng n l a m hàn t t l i (nu t l a).ọ ử ở ỏ ạ ạ ố ử
- Dùng các s i dây thép thay cho dây đ ng đúng c đ thông mi ng phun đ u mợ ồ ỡ ể ệ ầ ỏ
hàn b t t.ị ắ
- Ti n hành s a ch a m hàn, m c t, van chai ch a khí cũng nh nh ng thi t bế ử ữ ỏ ỏ ắ ứ ư ữ ế ị
khác khu v c đang hàn.ở ự
9. Khi phát hi n th y có khí xì ra van chai ho c ng cao su thì ph i báo choệ ấ ở ặ ở ố ả
qu n đ c phân x ng bi t đ đình ch các công viêc có ng n l a tr n các khuả ố ưở ế ể ỉ ọ ử ầ ở
v c lân c n, đ ng th i mang chai b xì đó ra khu v c qui đ nh.ự ậ ồ ờ ị ự ị
10. Khi m van chai, đi u ch nh áp su t khí, c m không đ c hút thu c, qu tở ề ỉ ấ ấ ượ ố ẹ
diêm.
11. Khi th y b gi m áp chai ôxy có hi n t ng b t c thì ph i dùng n c s chấ ộ ả ở ệ ượ ị ắ ả ướ ạ
đun nóng đ h . Không dùng l a đ s y nóng.ể ơ ử ể ấ
l2. Khi ti n hành hàn, c t trong các th tích kín, ph i đ t m hàn, m c t t phíaế ắ ể ả ố ỏ ỏ ắ ừ
ngoài mang vào, không đ c vào trong đó r i m i châm l a.ượ ồ ớ ử
13. Khi ti n hành hàn, c t trong các gian nhà có sàn b ng g ho c v t li u dế ắ ằ ỗ ặ ậ ệ ễ
cháy thì ph i dùng các t m tôn, amiăng che ph c n th n.ả ấ ủ ẩ ậ
14. Khi ti n hành hàn, c t trên cao ch chênh vênh (trên l,5m) ph i s d ng dâyế ắ ở ỗ ả ử ụ
đai an toàn.
15. Khi ti n hành hàn, c t các thùng ch a xăng d u và các ch t l ng d cháy khácế ắ ứ ầ ấ ỏ ễ
ph i đ c giám đ c nhà máy cho phép, đ ng th i ph i dùng dung d ch 5-10% xútả ượ ố ồ ờ ả ị
ăn da đ súc r a. Sau đó dùng n c nóng súc r a l i, ch bay h i h t m i đ cể ử ướ ử ạ ờ ơ ế ớ ượ
th c hi n. Tr ng h p hàn, c t trong các th tích kín có c a, n p thì c a, n p đóự ệ ườ ợ ắ ể ử ắ ử ắ
ph i m ra phía ngoài.ả ở
16. Không đ c phép ti n hành hàn, c t các thùng ch a, thi t b đ ng ng... khiượ ế ắ ứ ế ị ườ ố
trong chúng còn t n t i m t áp su t h i khí ho c ch t l ng.ồ ạ ộ ấ ơ ặ ấ ỏ
17. Khi ti n hành hàn, c t bên trong các th tích kín ph i đeo m t n phòng đ cế ắ ể ả ặ ạ ộ
và th c hi n thông gió trao đ i không khí. N u nhi t đ n i làm vi c t 40-ự ệ ổ ế ệ ộ ở ơ ệ ừ
50oC thì ph i làm, vi c luân phiên nhau m i ng i không quá 20 phút trong đó, sauả ệ ỗ ườ
m i phiên ph i ra ngoài ngh ng i ít nh t 20 phút m i vào làm vi c l i.ỗ ả ỉ ơ ấ ớ ệ ạ
18. Các chai ôxy khi đem t i nhà máy n p ph i ch a l i m t áp su t không nhớ ạ ả ừ ạ ộ ấ ỏ
h n 0,5kg/cmơ2, còn các chai axêtylen hòa tan ph i ch a l i m t áp su t không nhả ừ ạ ộ ấ ỏ
h n tr s trong b ng sau:ơ ị ố ả
Nhi t đệ ộ D cướ
0oC
Tù 0-15
oC
Tù 12-25
oC
T 25-35ừ
oC
áp su t t i thi u ph iấ ố ể ả
ch a l i trong chai,ừ ạ
kg/cm2
0,5 1,0 2,0 3,0
19. kho ng cách ng n d i 10m cho phép d ch chuy n chai b ng cách v n nó ở ả ắ ướ ị ể ằ ầ ở
t th đ ng b ng tay, không đ c mang găng tay. Khi v n chuy n n i b trongư ế ứ ằ ượ ậ ể ộ ộ
phân x ng c ly trên 10m ph i dùng xe chuyên d ng và chai ph i đ c xíchưở ở ự ả ụ ả ượ
l i. C m khiêng vác chai ôxy trên vai.ạ ấ
III. Sau khi làm vi c:ệ
l. Khi t t m hàn ph i đóng khóa axêtylen tr c r i m i đóng van ôxy sau.ắ ỏ ả ướ ồ ớ
2. Sau khi đã t t m hàn, ph i khóa van chai l i, x h t khí trong ng d n, r i n iắ ỏ ả ạ ả ế ố ẫ ồ ớ
h t c nén lò xo c a b gi m áp. ng cao su và m hàn cu n tròn l i cho g nế ỡ ử ộ ả ố ỏ ộ ạ ọ
gàng và đ vào ch qui đ nh, còn b gi m áp thì tháo ra đ vào ngăn kéo riêng.ể ỗ ị ộ ả ể
3. Đ i v i máy c t t đ ng và bán t d ng thì ph i ng t ngu n đi n, còn ng caoố ớ ắ ự ộ ự ộ ả ắ ồ ệ ố
su và m c t thì không tháo ra mà ch vi c tách chúng ra kh i ngu n cung c p khí.ỏ ắ ỉ ệ ỏ ồ ấ
4. Ph i t t h th ng gió c c b (n u có).ả ắ ệ ố ụ ộ ế
5. Làm v sinh n i làm vi c, s p x p l i ch làm vi c tr t t g n gàng. Nh ngệ ơ ệ ắ ế ạ ỗ ệ ậ ự ọ ữ
chi ti t m i hàn xong còn nóng đ ho c còn nóng m thì ph i x p l i m t ch r iế ớ ỏ ặ ấ ả ế ạ ộ ỗ ồ
treo b ng "ảChú ý, v t đang nóngậ ".
6. N u ca làm vi c tr c phát hi n th y nh ng hi n t ng không an toàn ho cế ệ ướ ệ ấ ữ ệ ượ ặ
m t s chi ti t nào đó c a thi t b s p h ng c n thay th thì ph i báo l i cho caộ ố ế ủ ế ị ắ ỏ ầ ế ả ạ
sau bi t (ghi vào s tr c ca) đ ca sau kh c ph c k p th i.ế ổ ự ể ắ ụ ị ờ
IV. M t s đi u c n l u ý :ộ ố ề ầ ư
1. Ph i căn c vào các đi u ghi trong "Qui ph m k thu t an toàn các bình ch aả ứ ề ạ ỹ ậ ứ
áp l c QPVN 2 - 1975 " đ qu n lý, b o d ng và s d ng đúng các chai ôxy, vàự ể ả ả ưỡ ử ụ
axêtylen (cùng các chi ti t k thu t kèm theo).ế ỹ ậ
2. Ch v n chuy n các chai ôxy b ng ph ng ti n c gi i có là xo gi m xóc hayỉ ậ ể ằ ươ ệ ơ ớ ả
chai đ c lót k b ng v t li u m m. Chai đ c ch ng cao không quá 3 l p. Khiượ ỹ ằ ậ ệ ề ượ ồ ớ
v n chuy n, chai ph i có n p ch p và các đ u mũ ph i x p quay v m t phía,ậ ể ả ắ ụ ầ ả ế ề ộ
chai đ c x p ngang trên ph ng ti n chuyên ch và có mui (mái) che n ng.ượ ế ươ ệ ở ắ