Cây dip h châu và bnh gan
Theo T chc y tế thế gii (WHO), đến đầu thế k 21 này ước tính có 400
triu người trên thế gii mang mm bnh viêm gan do virut B trong đó 85%
s người này (340 triu người) sng Ðông Nam á. Thuc tây cha viêm gan
do virut B có interferon và lamivudin nhưng nói chung đắt tin và có ít nhiu
tác dng ph và gây khó chu cho người bnh. Trong khi các cây thuc cha
bnh gan và viêm gan do virut B Vit Nam như cây dip h châu li mc
hoang trên khp mi min đất nước.
Còn có các tên khác: chó đẻ răng cưa, kim cam (loi ngt), kim đắng, rút đất trân
châu tho, lão nha châu, dip hòe thái.
Cây dip h châu và bnh gan
Ðc đim chung: Dip h châu tên khoa hc là phyllanthus, thuc h thu du
(euphorbiaceae) đắng và ngt, là loi c sng hàng năm hoc nhiu năm, gc hóa
g, thân nhn có nhiu cành mang lá – mi cành trông như mt lá kép. Hoa, qu
mc phía dưới lá. Mùa hoa qu: quanh năm. Hoa rt nh, cánh màu trng. Qu
hình cu nh có 3 khía. Khi già t nt v, tung ht ra.
Tác dng dược lý:
Cha viêm gan do virut B: Năm 1988 Blumberg và Thiogarajan công b đã điu tr
37 bnh nhân viêm gan do virut B bng dip h châu đắng. Sau 3 ngày dùng thuc,
22 bnh nhân đạt kết qu tt, và chng minh dip h châu đắng có cht c chế men
polymirase ADN ca virut viêm gan B.
Bnh vin IV quân đội đã th nghim lâm sàng đề tài Ðiu tr viêm gan B mãn tính
vi hepaphyl ca Xí nghip dược phm trung ương 25 trên 54 bnh nhân – do các
bác sĩ Nguyn Thái Thanh, Lê Thế Hu, Phm Xuân Phi, Nguyn Hu Nht, H
Th Phương Tho. Sau 4 tháng theo dõi, kết qu như sau: – Bnh nhân viêm gan do
virut B. Trước điu tr làm xét nghim máu có HbsAg (+) sau điu tr bng
hepaphyl HbsAg (-); gim hoc mt các triu chng lâm sàng ca viêm gan B.
Phc hi nhanh chc năng gan.
- Bnh nhân viêm gan: sau khi điu tr bng hepaphyl 15-30 ngày. Xét nghim men
gan SGOT, SGPT gim 3 ln so vi lúc chưa dùng thuc. Lượng bilirubin cũng
gim rõ rt.
- Bnh nhân b mn nga, mn nht ngoài da cũng khi.
Thành phn ca viên hepaphyl có 200mg (0,2g) bt dip h châu đắng và 20mg
cn ngh.
Công dng, cách dùng:
- Cha suy gan (do nghin rượu, st rét, mt, l amip, nhim độc)
Dip h châu đắng 10g (Nếu là loi ngt dùng 20g). Cam tho đất 20g. Sc nước
ung hàng ngày.
- Cha viêm gan do virut B
Dip h châu đắng 10g, ngh vàng 5g, sc nước 3 ln, ln đầu vi 3 bát nước ly 1
bát thuc. Ln th 2 và 3 vi 2 bát nước, mi ln ly na bát thuc. Trn chung ri
thêm 50 gam đưng, đun sôi cho tan đường. chia làm 4 ln ung trong ngày – sau
15 ngày dùng thuc xét nghim li, khi kết qu xét nghim máu đạt HbsAg (-) thì
thôi dùng thuc.
- Cha xơ gan c trướng:
Dip h châu đắng 100g sc nước 4 ln. Ln đầu vi 3 bát nước ly 1 bát thuc, 3
ln sau mi ln sc vi 2 bát nước ly na bát thuc. Trn chung ri thêm 100 gam
đường, đun sôi cho tan đường. Chia làm 6 ln ung trong ngày. Khi hết triu
chng thì thôi dùng thuc (khong 30-40 ngày).
Dip h châu khô (cây chó đẻ khô)