1/25/2021
1
CHƯƠNG 5. AN TOÀN VÀ SỨC KHỎE
CỘNG ĐỒNG
SUBTITLE
CHƯƠNG 5. AN TOÀN VÀ SỨC KHỎE
CỘNG ĐỒNG (SỨC KHỎE MÔI TRƯỜNG)
5.1 Các khái niệm
5.2 Các phương pháp đánh giá phơi nhiễm
5.3 Những thách thức toàn cầu về môi trường và sức khỏe cộng
đồng trong thế kỷ 21 và xa hơn
5.4 Khung đánh giá yếu tố nguy cơ trong sức khỏe môi trường
5.5 Các chính sách Sức khỏe môi trường trên thế giới
5.6 Hệ thống quản lý An toàn Sức khỏe cộng đồng ở Việt Nam
5.7 Hiện trạng quản lý An toàn Sức khỏe cộng đồng ở Việt Nam
1
2
1/25/2021
2
5.1 CÁC KHÁI NIỆM
5.1 CÁC KHÁI NIỆM
5.1.1 Sức khỏe môi trường
5.1.2 Các yếu tố môi trường và sức khỏe
5.1.3 Phơi nhiễm và đường phơi nhiễm
5.1.4 Nồng độ
5.1.5 Phơi nhiễm và hồ sơ phơi nhiễm
5.1.6 Phơi nhiễm cấp tính, mãn tính và dưới mãn tính
5.1.7 Liều, liều xâm nhập, liều áp dụng, liều nội tại, liều hiệu quả
sinh học
3
4
1/25/2021
3
5.1.1 Sức khỏe môi trường (Environmental Health)
Vệ sinh công nghiệp (vệ sinh lao động) tập trung vào các mối nguy /
phơi nhiễm nơi làm việc, chỉ ảnh hưởng đến tập hợp nhỏ trong toàn
bộ dân số
Sức khỏe môi trường (environmental health) hay sức khỏe cộng
đồng (community health) quan tâm đến cộng đồng nói chung. Do
vậy, Sức khỏe môi trường quan tâm đến độ phơi nhiễm trong các
điều kiện không liên quan đến nghề nghiệp.
Yếu tố môi trường Bệnh truyền nhiễm
Cung cấp nước sạch (không đầy đủ, an toàn) Thương hàn, tả, đau mắt hột, ký sinh trùng, nhiễm
trùng da, bệnh đường ruột
Xử lý phân không hợp vệ sinh Tiêu chảy, tả, bệnh đường ruột, ký sinh trùng
Thải bỏ chất thải rắn không phù hợp Bệnh đường ruột, ký sinh trùng
Hệ thống thoát nước không hiệu quả Bệnh thông qua vật trung gian truyền bệnh (sốt
rét, sốt xuất huyết, viêm não nhật bản, giun chỉ)
Vệ sinh cá nhân Bệnh đường phân miệng (faecal –oral), mắt, da
An toàn thực phẩm Bệnh tiêu chảy, bệnh đường ruột
Vệ sinh nơi ở Các bệnh đường hô hấp; cúm, sởi, rubella, bệnh
đường tiêu hóa, cầu khuẩn não
Nguồn: Chu & Simpson 2012
5.1.2 Các yếu tố môi trường và sức khỏe
5
6
1/25/2021
4
Yếu tố môi trường Bệnh không truyền nhiễm và chấn thương
Ô nhiễm không khí trong nhà: hơi acid, Ozone,
CO, khí phóng xạ, dung môi, khói thuốc, muội than
(xây dựng, hút thuốc, sưởi...)
Bệnh hô hấp mãn tính, khối u ác tính, nhiễm độc
Ô nhiễm không khí ngoài trời: hơi acid, sương mù,
CO, aerosol, kim loại năng Bệnh hô hấp mãn tính, khối u ác tính
Các hóa chất nguy hại (ăn mòn, gây độc) Ngộ độc, bỏng, ảnh hưởng mãn tính chưa biết
Sản phẩm gia dụng Ngộ độc (đặc biệt là trẻ em)
Đô thị hóa và giao thông đông đúc Tai nạn trên đường, ô nhiễm tiếng ồn
Công nghiệp hóa, an toàn cư trú Chấn thương, tai nạn, tiếng ồn
Rủi ro tự nhiên: cháy, động đất, lũ, sập công trình
...
Làm gia tăng các bệnh truyền nhiễm, chấn thương
tinh thần
Nguồn: Chu & Simpson 2012
5.1.2 Các yếu tố môi trường và sức khỏe
Phơi nhiễm là sự tiếp xúc giữa một tác nhân hóa học, lý học hay
sinh học và biên giới bên ngoài của một sinh vật.
Phơi nhiễm có thể coi là quá trình hai giai đoạn trong đó chất ô
nhiễm xâm nhập vào cơ thể thông qua tiếp xúc và hấp thụ.
- Tiếp xúc xảy ra khi một chất hoặc hỗn hợp các chất được hấp thụ
qua da hoặc đi vào cơ thể bằng mũi, miệng hoặc các cơ quan mở
khác.
- Hấp thụ là quá trình một chất được đưa vào cơ thể từ hệ hô hấp,
đường tiêu hóa hoặc qua da.
Đường phơi nhiễm: các con đường mà qua đó chất ô nhiễm di
chuyển từ nguồn ô nhiễm đến người tiếp nhận.
5.1.3 Phơi nhiễm và đường phơi nhiễm
7
8
1/25/2021
5
Tiếp xúc trực tiếp với da
Hô hấp
Tiêu hóa
3 con đường phơi nhiễm cơ bản ở người
5.1.3 Phơi nhiễm và đường phơi nhiễm
Các con đường phơi nhiễm
9
10