TRƯỜNG ĐẠI HỌC LAO ĐỘNG – XÃ HỘI
KHOA QUẢN LÝ NGUỒN NHÂN LỰC
Đồng chủ biên: TS. Đào Phương Hiền – TS. Nguyễn Thị Hồng
------------- -------------
BÀI GIẢNG
CHIẾN LƯỢC QUẢN LÝ NGUỒN NHÂN LỰC
HÀ NỘI, 2025
LỜI NÓI ĐẦU
Trong bối cảnh môi trường kinh doanh biến động mạnh mẽ, cạnh tranh toàn cầu
ngày càng gay gắt và tiến trình chuyển đổi số diễn ra sâu rộng, các tổ chức buộc phải
đổi mới tư duy quản trị nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh và thúc đẩy phát triển bền
vững. Trong đó, nguồn nhân lực được khẳng định là yếu tố trung tâm, không chỉ góp
phần vận hành tổ chức mà còn là động lực cốt lõi thúc đẩy đổi mới, sáng tạo và tạo lợi
thế khác biệt. Tuy nhiên, để khai thác tối đa giá trị của nguồn nhân lực, quản lý nhân lực
truyền thống dựa trên kinh nghiệm hay cảm tính không còn phù hợp. Các tổ chức cần
tiếp cận quản lý nguồn nhân lực theo tư duy chiến lược, có hệ thống và gắn chặt với mục
tiêu phát triển dài hạn.
Bài giảng Chiến lược quản lý nguồn nhân lực được biên soạn nhằm trang bị cho
học viên chương trình Thạc sĩ ngành Quản trị nhân lực - Trường Đại học Lao động - Xã
hội hệ thống kiến thức nền tảng và chuyên sâu về chiến lược quản lý nguồn nhân lực.
Thông qua bài giảng, học viên có thể hình thành và củng cố tư duy chiến lược trong
quản trị nhân lực; hiểu rõ vai trò then chốt của nguồn nhân lực đối với hiệu quả hoạt
động và năng lực cạnh tranh của tổ chức; đồng thời có khả năng vận dụng các mô hình,
phương pháp và công cụ phân tích hiện đại để thiết kế, tổ chức thực thi và đánh giá các
chiến lược quản lý nguồn nhân lực một cách hiệu quả và phù hợp với thực tiễn doanh
nghiệp.
Bài giảng này do TS. Đào Phương Hiền, TS. Nguyễn Thị Hồng đồng chủ biên,
được xây dựng dựa trên các tài liệu uy tín và cập nhật trong lĩnh vực quản trị nguồn
nhân lực chiến lược, cùng sự tham gia biên soạn và đóng góp chuyên môn của các giảng
viên có kinh nghiệm giảng dạy và nghiên cứu trong ngành bao gồm:
TS. Nguyễn Thị Ngọc Anh biên soạn chương 1;
TS. Nguyễn Thị Hồng biên soạn chương 2;
TS. Đào Phương Hiền biên soạn chương 3.
Trong quá trình biên soạn, nhóm tác giả đã nỗ lực hoàn thiện bài giảng với mong
muốn cung cấp tài liệu chất lượng, hữu ích cho học viên và giảng viên. Tuy nhiên, khó
tránh khỏi những hạn chế nhất định; chúng tôi rất mong nhận được những ý kiến đóng
góp từ quý độc giả để bài giảng ngày càng hoàn thiện hơn.
Trân trọng./.
TẬP THỂ TÁC GIẢ
MỤC LỤC
CHƯƠNG 1. TỔNG QUAN CHIẾN LƯỢC QUẢN LÝ NGUỒN NHÂN LỰC ......... 1
1.1. Bản chất của chiến lược ........................................................................................ 1
1.1.1. Định nghĩa chiến lược ................................................................................... 1
1.1.2. Công thức của chiến lược .............................................................................. 6
1.2. Bản chất của chiến lược quản lý nguồn nhân lực ............................................... 10
1.2.1. Định nghĩa chiến lược quản lý nguồn nhân lực .......................................... 10
1.2.2. Cơ sở của chiến lược quản lý nguồn nhân lực ............................................ 18
1.2.3. Các nguyên tắc của chiến lược quản lý nguồn nhân lực ............................ 20
1.2.4. Vai trò của chiến lược quản lý nguồn nhân lực .......................................... 25
1.2.5. Các quan điểm tiếp cận về chiến lược quản lý nguồn nhân lực.................. 29
CHƯƠNG 2. THẺ ĐIỂM NGUỒN NHÂN LỰC ........................................................ 55
2.1. Bản chất, vai trò của Thẻ điểm nguồn nhân lực ................................................. 55
2.2. Mô hình bảy bước thực thi vai trò chiến lược của nguồn nhân lực .................... 57
2.2.1. Cụ thể hoá chiến lược kinh doanh ......................................................... 58
2.2.2. Xây dựng phương án kinh doanh coi nguồn nhân lực như một tài sản chiến
lược ........................................................................................................................ 58
2.2.3. Tạo lập bản đồ chiến lược ........................................................................... 59
2.2.4. Xác định nguồn nhân lực cần được cung cấp trong bản đồ chiến lược...... 60
2.2.5. Điều chỉnh cơ cấu nguồn nhân lực theo yêu cầu ........................................ 60
2.2.6. Thiết kế hệ thống đo lường chiến lược nhân sự .......................................... 61
2.2.7. Thực hiện quản lý bằng hệ thống đo lường ................................................. 62
2.3. Tạo lập một thẻ điểm nguồn nhân lực ................................................................ 62
2.3.1. Cấu trúc cơ bản của một thẻ điểm nguồn nhân lực .................................... 62
2.3.2. Quy trình sáu bước thiết kế thẻ điểm nguồn nhân lực ................................ 63
2.3.4. Ví dụ điển hình ............................................................................................. 65
2.3.5. Lợi ích của Thẻ điểm nguồn nhân lực và thách thức .................................. 70
2.4. Phân tích chi phí - lợi ích của các phương án quản lý nguồn nhân lực .............. 70
2.4.1. Bản chất và mục tiêu của phân tích chi phí – lợi ích trong quản lý nguồn
nhân lực ................................................................................................................. 70
2.4.2. Các thành phần của phân tích chi phí – lợi ích trong nhân sự ................... 71
2.4.3. Các phương pháp định lượng trong phân tích chi phí – lợi ích nhân sự .... 71
2.4.4. Ứng dụng phân tích chi phí – lợi ích trong các dự án nhân sự cụ thể ........ 72
2.4.5. Thách thức và lưu ý trong phân tích chi phí – lợi ích nhân sự ................... 73
2.4.6. Kết nối phân tích chi phí – lợi ích với thẻ điểm nguồn nhân lực ................ 73
CHƯƠNG 3. THỰC HÀNH QUẢN LÝ NGUỒN NHÂN LỰC CHIẾN LƯỢC ....... 78
3.1. Chiến lược quản lý vốn nhân lực ........................................................................ 78
3.1.1. Vai trò của quản lý vốn nhân lực ................................................................ 79
3.1.2. Liên kết giữa quản lý vốn nhân lực và chiến lược kinh doanh .................... 81
3.1.3. Phát triển một chiến lược quản lý vốn nhân lực ......................................... 86
3.2. Chiến lượng hiệu suất cao .................................................................................. 92
3.2.1. Định nghĩa hệ thống làm việc hiệu suất cao ............................................... 92
3.2.2. Đặc điểm của hệ thống làm việc hiệu suất cao ........................................... 94
3.2.3. Phát triển một chiến lược hiệu suất cao ...................................................... 97
3.3. Chiến lược phát triển tổ chức ........................................................................... 100
3.3.1. Định nghĩa phát triển tổ chức ................................................................... 100
3.3.2. Nội dung chiến lược phát triển tổ chức ..................................................... 103
3.3.3. Các hoạt động kết nối trong chiến lược phát triển tổ chức....................... 106
3.3.4. Chiến lược chuyển đổi tổ chức .................................................................. 108
3.4. Chiến lược gắn kết nhân viên ........................................................................... 113
3.4.1. Bản chất của gắn kết và tham gia ............................................................. 113
3.4.2. Dấu hiệu của sự gắn kết ............................................................................ 116
3.4.3. Chiến lược thúc đẩy sự gắn kết ................................................................. 118
3.5. Chiến lược học tập và phát triển ....................................................................... 123
3.5.1. Chiến lược phát triển nguồn nhân lực ...................................................... 124
3.5.2. Chiến lược tạo lập văn hoá học tập .......................................................... 126
3.5.3. Chiến lược học tập có tổ chức ................................................................... 129
3.5.4. Chiến lược tổ chức học tập ........................................................................ 131
3.5.5. Chiến lược học tập cá nhân ....................................................................... 133
3.6. Chiến lược đãi ngộ nhân sự .............................................................................. 135
3.6.1. Định nghĩa chiến lược đãi ngộ nhân sự .................................................... 135
3.6.2. Tại sao cần thiết một chiến lược đãi ngộ nhân sự .................................... 136
3.6.3. Đặc điểm của chiến lược đãi ngộ nhân sự ................................................ 138
3.6.4. Cấu trúc và thành phần của chiến lược đãi ngộ nhân sự ......................... 140