Bài giảng Công nghệ CNC: Chương 10 - Ths. Phùng Xuân Lan

Trong ngành công nghiệp sản xuất hiện đại, đặc biệt là gia công cơ khí chính xác, các quy trình chuẩn bị trước khi gia công đóng vai trò then chốt trong việc đảm bảo chất lượng sản phẩm và hiệu quả vận hành. Việc xác định kích thước dao, hiệu chỉnh dụng cụ cắt và xê dịch điểm gốc là những bước không thể thiếu để tối ưu hóa quá trình gia công CNC. Các điều chỉnh này không chỉ ảnh hưởng trực tiếp đến độ chính xác kích thước và dung sai chi tiết gia công mà còn góp phần giảm thiểu phế phẩm, tiết kiệm thời gian và chi phí sản xuất. Nghiên cứu này trình bày một cách tổng quan về các phương pháp và nguyên tắc cơ bản liên quan đến các điều chỉnh quan trọng này, nhằm cung cấp cái nhìn sâu sắc về tầm quan trọng của chúng trong việc đạt được kết quả gia công tối ưu.

Kỹ sư cơ khí, kỹ thuật viên CNC, lập trình viên máy công cụ, sinh viên và giảng viên ngành công nghệ chế tạo máy, cũng như những người làm việc trong lĩnh vực sản xuất chính xác.

Tài liệu này đi sâu vào các khía cạnh thiết yếu của điều chỉnh trước gia công, một yếu tố then chốt trong các quy trình gia công CNC hiện đại để đạt được độ chính xác và hiệu quả tối đa. Nội dung chính tập trung vào ba lĩnh vực cốt lõi: xác định kích thước dao, hiệu chỉnh dụng cụ cắt và xê dịch điểm gốc. Đối với việc xác định kích thước dao, tài liệu trình bày cả phương pháp đo ngoài máy (off-machine) sử dụng đầu đo tiếp xúc và không tiếp xúc, cùng với phương pháp đo trên máy (on-machine) áp dụng cho cả máy tiện và máy phay. Các kỹ thuật này đảm bảo rằng các thông số của dụng cụ cắt được ghi nhận chính xác trước khi bắt đầu quá trình gia công, qua đó giảm thiểu sai số và tối ưu hóa đường chạy dao.

Tiếp theo, phần hiệu chỉnh dụng cụ cắt cung cấp cái nhìn tổng quan về cách thiết lập và điều chỉnh các điểm hiệu chỉnh dụng cụ (E), khoảng cách (L, Q) và bán kính (R) cho cả dao phay và dao tiện, là cơ sở cho các phép bù trừ trong quá trình lập trình CNC. Đặc biệt, tài liệu còn chi tiết hóa việc hiệu chỉnh chiều dài dao trên máy tiện và máy phay, đồng thời giới thiệu công thức tính toán hiệu chỉnh chiều dài dao có tính đến xê dịch điểm chuẩn: Zd = Wz + Zt + H. Công thức này làm rõ cách các giá trị tọa độ làm việc (Wz), vị trí đích (Zt) và số bù (H) được kết hợp để xác định khoảng cách dịch chuyển theo trục Z (Zd).

Giá trị ứng dụng của các phương pháp này là rất lớn, giúp nâng cao đáng kể độ chính xác của chi tiết gia công, tối ưu hóa thời gian thiết lập máy và giảm thiểu chi phí do phế phẩm. Bằng cách nắm vững các kỹ thuật đo lường dụng cụ, hiệu chỉnh dao và xê dịch điểm gốc, người vận hành và lập trình viên CNC có thể đảm bảo một quy trình gia công ổn định và chất lượng cao. Các hàm ý của tài liệu này nhấn mạnh sự cần thiết của việc áp dụng các tiêu chuẩn đo lường và hiệu chỉnh tiên tiến trong ngành sản xuất để duy trì lợi thế cạnh tranh và đáp ứng yêu cầu ngày càng cao về độ chính xác trong gia công.