Bài giảng Công nghệ CNC: Chương 6 - Ths. Phùng Xuân Lan

Trong kỷ nguyên công nghiệp hiện đại, sự phát triển vượt bậc của tự động hóa sản xuất đã đặt ra yêu cầu cao về độ chính xác và hiệu quả trong các quy trình gia công cơ khí. Lập trình gia công trên máy điều khiển số (NC/CNC) trở thành một lĩnh vực trọng yếu, là cầu nối giữa thiết kế và sản xuất thực tế. Tài liệu này được biên soạn nhằm cung cấp cái nhìn toàn diện về các khái niệm, phương pháp lập trình và mã hóa tiêu chuẩn được sử dụng để điều khiển các máy công cụ hiện đại. Việc nắm vững các nguyên tắc lập trình là nền tảng để khai thác tối đa tiềm năng của máy CNC, góp phần nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm trong ngành công nghiệp chế tạo.

Sinh viên, kỹ sư, kỹ thuật viên trong ngành cơ khí chế tạo máy, đặc biệt là những người làm việc hoặc học tập về lập trình và vận hành máy công cụ điều khiển số (CNC).

Tài liệu này cung cấp một cái nhìn sâu sắc về lập trình gia công trên máy điều khiển số (NC/CNC), bắt đầu bằng việc định nghĩa các khái niệm cơ bản như lập trình, chương trình, câu lệnh và từ lệnh, làm rõ nền tảng ngữ nghĩa và cấu trúc của các lệnh điều khiển. Trọng tâm ban đầu là cấu trúc câu lệnh tổng quát theo tiêu chuẩn quốc tế ISO 6983, giải thích ý nghĩa của từng ký tự mã hóa quan trọng trong một chuỗi lệnh gia công. Sau đó, tài liệu đi sâu vào các phương pháp lập trình đa dạng, bao gồm lập trình trực tiếp tại phân xưởng và lập trình trong khu vực chuẩn bị sản xuất. Các phương pháp sau này được chia thành lập trình bằng tay có sự hỗ trợ của máy tính, đòi hỏi kiến thức chuyên sâu về hình học và công nghệ gia công, và lập trình tự động hóa thông qua hệ thống tích hợp CAD/CAM, sử dụng ngôn ngữ lập trình APT để tạo chương trình NC từ dữ liệu thiết kế. Ưu điểm nổi bật của lập trình bằng máy, như tính thống nhất ngôn ngữ cho các phương pháp gia công khác nhau, khả năng tiết kiệm thời gian, mô phỏng đồ họa trực quan, và tích hợp sâu rộng với giải pháp CAD/CAM-CNC, được nhấn mạnh. Cuối cùng, tài liệu trình bày chi tiết về các mã ISO cơ bản, phân loại thành các chức năng điều khiển (G-code) cho dịch chuyển và chu trình, các lệnh phụ trợ (M-code) cho các chức năng của máy, và các ký hiệu liên quan đến vận hành máy như tốc độ trục chính (S), lượng chạy dao (F) và dụng cụ cắt (T). Những thông tin này rất quan trọng để soạn thảo, kiểm tra và tối ưu hóa chương trình NC, đóng góp vào việc nâng cao hiệu quả và độ chính xác trong tự động hóa sản xuất và gia công cơ khí hiện đại.