1
GIÁO DỤC
SỬ DỤNG NĂNG LƯỢNG
TIẾT KIỆM VÀ HIỆU QUẢ
QUA MỘT SỐ MÔN HỌC
VÀ
HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC
NGOÀI GIỜ LÊN LỚP
Ở TRƯỜNG PHỔ THÔNG
2
I. NĂNG LƯỢNG VÀ VAI TRÒ CỦA NĂNG LƯỢNG
ĐỐI VỚI CON NGƯỜI
1.1. Năng lượng
“Độ đo định lượng chung cho mọi dạng vận động
khác nhau của vật chất“/ Từ điển BKVN
“Đại lượng vật lí đặc trưng cho khả năng sinh công
của một vật“/ Từ điển tiếng Việt và Từ điển vật lý PT
“Dạng vật chất có khả năng sinh công, bao gồm nguồn
năng lượng sơ cấp: than, dầu, khí đốt và nguồn năng
lượng thứ cấp là nhiệt năng, điện năng được sinh ra
thông qua quá trình chuyển hoá năng lượng sơ cấp“/ Nghị
định số 102/2003/NĐ-CP
3
1.2. Các dạng năng lượng
1.2.1. Phân loại theo vật lý - kỹ thuật
- Cơ năng.
- Nội năng.
- Điện năng.
- Quang năng.
- Hoá năng.
-Năng lượng hạt nhân (năng lượng nguyên tử).
4
1.2.2. Phân loại theo nguồn gốc năng lượng
- Năng lượng vật chất chuyển hoá toàn phần :
Gồm năng lượng từ nhiên liệu hóa thạch (hay nhiên liệu thiên nhiên) như: than
bùn, than nâu, than đá, dầu mỏ, khí thiên nhiên và năng lượng từ nhiên liệu
nguyên tử.
-Năng lượng tái sinh (hay năng lượng tái tạo)
là nguồn năng lượng có thể được hồi phục theo chu trình biến đổi của thiên
nhiên, mà theo quan niệm của con người là vô hạn.
( năng lượng mặt trời, năng lượng của gió, thế năng của nước, năng lượng
sóng biển, năng lượng thuỷ triều, năng lượng địa nhiệt).
-Năng lượng không tái sinh là nguồn năng lượng không hồi phục khi khai thác
và sử dụng ( than nâu, than đá, than bùn, dầu lửa, khí tự nhiên,..)
-Năng lượng sinh khối (biomass): sinh ra do đôrt trưsc tiêrp hoăsc chuyêtn đôti
nhiêst hora hosc, chuyêtn đôti nhiêst sinh hora carc vật liệu cor nguôun gôrc hưvu cơ
(trưu than, dâuu mot…). (Nguồn năng lượng sinh khối dasng rărn gôum cor gôv, cuti,
carc phus phâtm nông nghiêsp như trâru, rơm ras, cây ngô, bav mira, carc loasi vot, thân
cây thato môsc; năng lượng sinh khối dasng lotng như nhiên liêsu sinh hosc
(biofuel), dasng khir như biogas.)
- Năng lươsng cơ bărp:
( S c c băp cua ng i, trâu, bo , ng a, voi…) ư ơ ươ ư
5
1.2.3. Phân loại theo dòng biến đổi năng lượng
Theo quá trình từ khai thác, biến đổi, truyêCn taDi và SD năng lượng người
ta chia ra các dạng năng lượng như sau:
-Năng lượng sơ cấp
CaIc nguồn năng lượng có sẵn trong thiên nhiên như than, dầu, khí tự
nhiên, năng lươOng nguyên tưD, thuỷ năng, cuDi gôR
-Năng lượng thứ cấp
Nguồn năng lượng đaR được biêIn đôDi từ những dạng năng lượng khác (điện
năng, hơi nươIc cuDa caIc loC hơi, sản phẩm cracking dầu mỏ).
-Năng lượng cuối cùng
Năng lươOng sau khâu truyêCn taDi, vâOn chuyêDn đươOc câIp tơIi nơi tiêu thuO,
ngươCi sưD duOng.
-Năng lươsng hưvu irch
Năng lươOng cuôIi cuCng đươOc sưD duOng sau khi boD qua caIc tôDn thâIt cuDa
thiêIt biO sưD duOng năng lươOng.