HỌC THUYẾT CỦA LÊNIN VỀ CNTB ĐỘC
QUYỀN VÀ CNTB HIỆN ĐẠI
TS. TRẦN MINH TÂM
NỘI DUNG NGHIÊN CỨU
- Học thuyết của LêNin về CNTB độc quyền
- Những biểu hiện mới trong năm đặc đ
iểm kinh tế
cơ bản của CNTB hiện đại
- Những điều chỉnh mới về kinh tế của CNTB hiện
đại
- Vai trò và giới hạn lịch sử của CNTB hiện đại
1- Học thuyết của Lênin về CNTB độc quyền
CNTB độc quyền xuất hiện vào cuối thế kỹ XIX đầu
thế kỹ XX do những nguyên nhân:
- Do sự phát triển của lực lượng sản xuất dưới tác
động của KH-CN.
- Cạnh tranh buộc các nhà TB phải cải tiến kỹ thuật,
tăng quy mô tích lũy, đồng thời quá trình này làm cho
các DNVVN bị phá sản, các TB lớn giàu lên.
- Sự phát triển mạnh của hệ thống tín dụng TBCN đã
thúc đẩy tập trung sản xuất, hình thành các công ty cổ
phần, tạo tiền đề cho sự ra đời các t/c ĐQ.
Nội dung đặc điểm kinh tế cơ bản của
CNTB độc quyền
A- Tập trung sản xuất và các tổ chức độc quyền
+ Tổ chức độc quyền là tổ chức liên minh giữa
các nhà TB lớn để tập trung sản xuất và tiêu thụ hàng
hóa nhằm thu được P độc quyền cao.
+ Có 2 kiểu liên kết, Liên kết ngang là liên kết
trong cùng một ngành, liên kết dọc là liên kết gồm
nhiều ngành khác nhau.
+ Hình thức cơ bản của các tổ chức độc quyền
này là: các ten, xanhđica, tờrớt, côngxóocxiom
B- Tư bản tái chính và bọn đầu sỏ tài chính.
+ Do quá trình tích tụ, tập trung trong SX cao
nên diễn ra hiện tượng tích tụ và tập trung trong ngân
hàng.
+ Tích tụ, tập trung trong ngân hàng cao, hình
thành độc quyền trong ngân hàng, ngân hàng từ chổ là
kẻ trung gian trong thanh toán và tín dụng nay trở
thành kẻ có quyền lực vạn năng, khống chế mọi hoạt
động của nền kinh tế xã hội tư bản.
+ Sự xâm nhập vào nhau giữa tư bản công
nghiệp và tư bản ngân hàng hình thành Tư bản tài
chính, đây là cơ sở hình thành nên bọn đầu sỏ TC.
C- Xuất khẩu tư bản
- Xuaát khaåu HH laø ÑÑ cuûa CNTB töï do caïnh tranh
coøn XK tö baûn laø ñaëc tröng cuûa CNTB ñoäc
quyeàn.
-Xuaát khaåu tö baûn ra nöôùc ngoaøi nhaèm muïc
ñích chieám ñoaït m vaø caùc nguoàn lôïi khaùc
ôû caùc nöôùc nhaäp khaåu tö baûn.
-Xuaát khaåu TB goàm coù 2 hình thöùc
+ Ñaàu tö tröïc tieáp
+ Ñaàu tö giaùn tieáp
Xeùt veà sôû höõu coù: XK tö nhaân vaø XK nhaø
nöôùc,
trong
ñoù
XK
nhaø
nöôùc
laø
daïng: