Bài giảng Kinh tế hải quan 1: Chương 3 - Tổ chức hoạt động Hải quan Việt Nam

Trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế sâu rộng, hoạt động thương mại xuyên biên giới ngày càng sôi động, đặt ra yêu cầu cao về quản lý và kiểm soát của các quốc gia. Hải quan Việt Nam đóng vai trò then chốt trong hệ thống này, không chỉ là cơ quan thực hiện các thủ tục xuất nhập khẩu hàng hóa mà còn là lực lượng bảo vệ an ninh kinh tế và an toàn xã hội. Phần này sẽ đi sâu phân tích tổ chức hoạt động của Hải quan Việt Nam, làm rõ các khái niệm cơ bản, phạm vi hoạt động, và những hoạt động hải quan cơ bản mà lực lượng này đang thực hiện, qua đó nhấn mạnh tầm quan trọng của Hải quan Việt Nam trong sự phát triển bền vững của đất nước.

Sinh viên, giảng viên chuyên ngành kinh tế, thương mại quốc tế, luật, quản lý hải quan; cán bộ công chức hải quan; doanh nghiệp xuất nhập khẩu và các nhà nghiên cứu quan tâm đến lĩnh vực hải quan.

Tài liệu cung cấp cái nhìn toàn diện về tổ chức hoạt động của Hải quan Việt Nam, bắt đầu bằng việc định nghĩa hoạt động hải quan như là chức năng quản lý, kiểm tra, giám sát của cơ quan nhà nước đối với xuất khẩu, nhập khẩu, xuất cảnh, nhập cảnh và quá cảnh. Phạm vi địa bàn hoạt động rất rộng, bao gồm các cửa khẩu đường bộ, đường sắt, hàng không, cảng biển, cảng thủy nội địa, cũng như các khu vực đặc biệt như khu chế xuất, kho ngoại quan và địa điểm kiểm tra hàng hóa trong lãnh thổ. Các hoạt động hải quan cơ bản được phân loại rõ ràng, bao gồm quản lý nhà nước về hải quan thông qua xây dựng văn bản pháp luật, các nghiệp vụ hải quan chuyên sâu, công tác phòng chống buôn lậu, chống gian lận thương mại và các hoạt động hợp tác quốc tế. Đối tượng chịu sự điều chỉnh của các hoạt động này rất đa dạng, từ các tổ chức, cá nhân thực hiện xuất nhập khẩu và quá cảnh cho đến chính cơ quan và công chức hải quan cùng các cơ quan nhà nước phối hợp. Đặc biệt, vai trò, chức năng và nhiệm vụ của Hải quan Việt Nam được nhấn mạnh, bao gồm việc thực thi kiểm soát xuất nhập khẩu, quản lý chế độ thuế quan, điều tiết tiêu dùng xã hội, thực hiện thống kê hải quan, giám sát tài chính quốc tế, và góp phần quan trọng vào công tác bảo vệ an ninh, an toàn xã hội. Nội dung này cung cấp một khuôn khổ vững chắc để hiểu rõ về một trong những trụ cột quản lý biên giới kinh tế của Việt Nam.