KINH TẾ PHÁT TRIỂN
PGS.TS. Nguyễn Ngọc Sơn
Khoa Kế hoạch và Phát triển
Giới thiệu môn học
Tại sao chúng ta cần nghiên cứu Kinh tế
Phát triển (Development Economics)?
Đối tượng và nội dung nghiên cứu của kinh
tế học phát triển là gì?
Phương pháp nghiên cứu?
So sánh kinh tế học phát triển với kinh tế
học truyền thống và kinh tế chính trị
Kinh tế học truyền thống: liên quan tới tính hiệu quả, sự phân phối
với chi phí thấp nhất các nguồn lực sản xuất khan hiếm và với sự gia
tăng tối ưu của các nguồn lực này qua thời gian vì thế ngày càng tạo
ra nhiều loại hàng hoá và dịch vụ
Kinh tế chính trị: Nằm ngoài phạm vi nghiên cứu của kinh tế học
truyền thống, nó liên quân đến các quá trình tổ chức và xã hội thông
qua đó các nhóm quyền lực kinh tế và chính trị nhất định tác động
đến việc phân phối các nguồn lực sản xuất khan hiếm hiện nay và
trong tương lai, cũng như dành riêng cho lợi ích của riêng họ hay
dành cho nhiều dân cư hơn. Kinh tế chính trị vì thế liên quan với
mối quan hệ giữa lĩnh vực chính trị và kinh tế, với quan tâm đặc biệt
tới vai trò của quyền lực trong việc đưa ra các quyết định về kinh tế.
Kinh tế phát triển
Kinh tế học phát triển (Development Economics) có
phạm vi nghiên cứu lớn hơn. Nó liên quan tới cả
việc phân phối có hiệu quả các nguồn lực sản xuất
khan hiếm, đồng thời còn phải đề cập đến các cơ
chế tổ chức kinh tế, xã hội, chính trị trong cả khu
vực tư nhân và nhà nước, cần thiết để để mang lại
những cải thiện nhanh chóng và có quy mô to lớn
trong mức sống của đại đa số những người dân.
Theo nhận thức này, kinh tế học phát triển cấp tiến
và toàn diện hơn là kinh tế học truyền thống hay
kinh tế chính trị.
Kinh tế học phát triển: nhánh kinh tế học, nghiên
cứu các nước đang phát triển
Các câu hỏi chính cần được giải đáp:
1. Sự phát triển nào được mong đợi hơn cả?
2. Các nước thuộc thế giới thứ ba có thể tự đạt được các mục tiêu
kinh tế - xã hội hay bằng việc hợp tác với một nước khác, hay
với sự hỗ trợ có ý nghĩa và thích đáng từ các nước phát triển
hơn như thế nào?
3. Tại sao sự giàu có sung túc lại cùng tồn tại với đói nghèo, không
chỉ qua các lục địa mà còn trong cùng một đất nước hay thậm
chí trong cùng một thành phố?
4. Có cách nào để các xã hội lạc hậu, năng suất lao động thấp, có
mức sống tối thiểu lại có thể trở thành các quốc gia hiện đại,
có thu nhập cao, sản xuất phát triển.
5. Các mong muốn phát triển của các nước nghèo được các hoạt
động kinh tế của các nước giàu (phát triển) hậu thuẫn hay cản
trở như thế nào?