27/08/2021
13
CHƯƠNG 2
NHÀ NƯỚC VÀ THỊ TRƯỜNG Ở CÁC NƯỚC
ĐANG PHÁT TRIỂN
THỊ TRƯỜNG VÀ
THẤT BẠI THỊ
TRƯỜNG • THỊ TRƯỜNG là tổ chức hoặc thể chế có
chức năng điều phối sản xuất và tiêu dùng
các hàng hóa và dich vụ thông qua các giao
dịch tự nguyện.
• KINH TẾ THỊ TRƯỜNG là kiểu tổ chức kinh
tế xã hội mà trong đó các quan hệ kinh tế,
phân phối sản phẩm, lợi ích đều do các quy
luật của thị trường chi phối.
• NỀN KINH TẾ THỊ TRƯỜNG là nền kinh tế
trong đó các quyết đinh đầu tư, sản xuất và
phân phối đều thông qua hệ thống thị trường
và do thị trường quyết định.
THỊ TRƯỜNG VÀ
CẠNH TRANH
CÁC KHÁI NIỆM
25
26
27/08/2021
14
THỊ TRƯỜNG VÀ
THẤT BẠI THỊ
TRƯỜNG
CƠ CHẾ VẬN HÀNH CỦA THỊ TRƯỜNG
• Cạnh tranh công bằng theo
nguyên tắc bàn tay vô hình.
• Thượng tôn pháp luật
• Hoạt động trong nền kinh tế
tuân theo các quy luật kinh
tế như quy luật cung cầu,
quy luật giá trị.
THỊ TRƯỜNG
VÀ CẠNH
TRANH
THỊ TRƯỜNG VÀ
THẤT BẠI THỊ
TRƯỜNG
THỊ TRƯỜNG VÀ
CẠNH TRANH
Các dạng kinh tế thị trường:
(1) kinh tế thị trường tự do hoàn toàn (laissez-faire),
(2) kinh tế thị trường tự do bị điều tiết,
(3) kinh tế thị trường bị điều tiết hoàn toàn.
• Kinh tế thị trường
• Kinh tế chỉ huy
• Kinh tế hỗn hợp
27
28
27/08/2021
15
VAI TRÒ CỦA THỊ TRƯỜNG
Thị trường đáp ứng những điều kiện nhất định có thể phân phối
khối lượng lớn hàng hóa và dịch vụ một cách hiệu quả nhất;
Thị trường thường linh hoạt hơn chính phủ và có khả năng thích
nghi tốt hơn, thúc đẩy tăng trưởng, sáng tạo, thay đổi cơ cấu.
Thị trường thúc
đẩy cạnh tranh;
Thị trường mở ra cơ hội lớn hơn cho
việc phân chia quyền lực kinh tế;
THỊ TRƯỜNG VÀ
THẤT BẠI THỊ
TRƯỜNG
THẤT BẠI THỊ TRƯỜNG đề cập đến các
điều kiện theo đó nền kinh tế thị trường
thất bại trong việc phân bổ các nguồn lực
hiệu quả. Có nhiều nguyên nhân dẫn đến
thất bại của thị trường và nhiều mức độ
của sự thất bại.
Ba khuyết tật của thị trường:
• Luôn luôn xảy ra khủng hoảng thừa hoặc thiếu
do “bàn tay vô hình”
• Quy luật cạnh tranh và động cơ lợi nhuận dẫn
đến lợi ích doanh nghiệp thường được ưu tiên
THẤT BẠI THỊ
TRƯỜNG Ở CÁC
NƯỚC ĐANG PHÁT
TRIỂN
29
30
27/08/2021
16
THẤT BẠI THỊ TRƯỜNG
Thứ nhất, tình trạng cạnh tranh không hoàn hảo
Thứ hai, ảnh hưởng ngoại sinh xuất hiện
Thứ ba, thông tin không hoàn hảo.
Thứ tư, hàng hoá công cộng
Thứ năm, kinh tế vĩ mô bất ổn
LÝ THUYẾT VỀ
CAN THIỆP CỦA
NHÀ NƯỚC
TRONG NỀN
KINH TẾ
Nhà nước can thiệp vào nền kinh tế nhằm khắc phục
thất bại thị trường (can thiệp tối thiểu).
Nhà nước can thiệp vào nền kinh tế nhằm ổn định và
điều chỉnh thị trường (can thiệp tối đa hoặc tương tác
với thị trường).
Hạn chế của nhà nước khi can thiệp và thị trường:
thất bại nhà nước.
Vai trò của nhà nước ở các nước đang phát triển.
CÁC LÝ THUYẾT ỦNG
HỘ SỰ CAN THIỆP CỦA
NHÀ NƯỚC VÀO THỊ
TRƯỜNG
CÁC CAN THIỆP CỦA
NHÀ NƯỚC NHẰM ỔN
ĐỊNH VÀ ĐIỀU CHỈNH
THỊ TRƯỜNG
31
32
27/08/2021
17
LÝ THUYẾT VỀ
CAN THIỆP CỦA
NHÀ NƯỚC
TRONG NỀN
KINH TẾ
CAN THIỆP CỦA NHÀ NƯỚC NHẰM KHẮC
PHỤC/ SỬA CHỮA THẤT BẠI THỊ TRƯỜNG
CÁC LÝ THUYẾT ỦNG
HỘ SỰ CAN THIỆP CỦA
NHÀ NƯỚC VÀO THỊ
TRƯỜNG
33
34