Bài giảng Kinh tế quốc tế: Chương 15 - Cán cân thanh toán quốc tế

Trong bối cảnh hội nhập kinh tế toàn cầu sâu rộng hiện nay, việc hiểu rõ các luồng tài chính và thương mại giữa các quốc gia là vô cùng thiết yếu. Cán cân thanh toán quốc tế (BOP) đóng vai trò là một công cụ thống kê vĩ mô trọng yếu, ghi nhận toàn bộ các giao dịch kinh tế giữa một quốc gia và phần còn lại của thế giới trong một thời kỳ nhất định. Tầm quan trọng của BOP nằm ở khả năng cung cấp bức tranh tổng thể về tình hình tài chính đối ngoại, vị thế kinh tế cũng như sức cạnh tranh quốc tế của một đất nước. Phân tích cán cân thanh toán quốc tế giúp các nhà hoạch định chính sách và nhà kinh doanh đưa ra quyết định sáng suốt, từ đó duy trì sự ổn định và thúc đẩy tăng trưởng bền vững cho nền kinh tế.

Sinh viên kinh tế, chuyên gia tài chính, nhà nghiên cứu và hoạch định chính sách kinh tế.

Nội dung này trình bày một cách toàn diện về cán cân thanh toán quốc tế (BOP), bắt đầu với việc định nghĩa đây là một bảng thống kê các giao dịch kinh tế giữa người cư trú của một nước với người cư trú ở nước khác trong một thời kỳ, thường là một năm. Tài liệu đi sâu vào nguyên tắc hạch toán cơ bản, nhấn mạnh phương pháp bút toán kép với mỗi giao dịch được ghi nhận hai lần dưới dạng một khoản "có" và một khoản "nợ", đảm bảo sự cân bằng về mặt kế toán. Sau đó, cấu trúc của BOP được phân tích chi tiết, bao gồm bốn thành phần chính: Cán cân tài khoản vãng lai (CA) ghi nhận giao dịch hàng hóa, dịch vụ, thu nhập yếu tố và chuyển giao một chiều; Cán cân di chuyển vốn (KA) phản ánh các luồng vốn đầu tư trực tiếp, đầu tư chứng khoán và các loại tín dụng; Cán cân bù đắp chính thức (OFB) và mục Nhầm lẫn và bỏ sót (OM) được sử dụng để điều chỉnh sự chênh lệch số liệu. Việc nắm vững khái niệm và cấu trúc này rất quan trọng để đánh giá tình trạng cân bằng hay mất cân bằng của BOP, từ đó suy ra các hàm ý quan trọng đối với tỷ giá hối đoái, chính sách tiền tệ và tài khóa, cũng như sức cạnh tranh của nền kinh tế quốc gia. Hiểu biết về mối quan hệ giữa BOP và các chỉ số kinh tế vĩ mô khác cung cấp nền tảng vững chắc cho việc phân tích kinh tế quốc tế và đề xuất các giải pháp phát triển.