Bài giảng Kỹ thuật điện công trình

Phần II. MÁY ĐIỆN

PGS. TS Nguyễn Hồng Quảng

Trung tâm Thực hành thí nghiệm

1 28/04/2016

Nội dung

 Chương 6. Đại cương về máy điện

 Chương 7. Máy biến áp

 Chương 8. Máy điện không đồng bộ

 Chương 9. Máy điện đồng bộ

 Chương 10. Máy điện một chiều

28/04/2016 2 Có thể tải bài giảng này từ https://sites.google.com/site/quangvinhuni

Chương 6. Đại cương về máy điện

1.

Khái niệm máy điện

2.

Các ĐLVL liên quan đến hoạt động của máy điện

3.

Phân loại máy điện

4.

Tính chất thuận nghịch của máy điện quay

5.

Vật liệu chế tạo máy điện

28/04/2016 3 Có thể tải bài giảng này từ https://sites.google.com/site/quangvinhuni

1. Khái niệm máy điện

 Máy điện là những thiết bị điện mà nguyên lý

hoạt động của chúng dựa vào các hiện tượng điện từ

- Định luật cảm ứng điện từ  tạo ra s.đ.đ cảm ứng  dòng điện cảm ứng (nguyên tắc hoạt động của máy phát, máy biến áp)

- Định luật về tác dụng của lực từ lên dòng điện  gây ra chuyển động (nguyên tắc hoạt động của các động cơ điện)

28/04/2016 4 Có thể tải bài giảng này từ https://sites.google.com/site/quangvinhuni

2. Các định luật Vật lý liên quan

2.1 Định luật cảm ứng điện từ

? Dòng điện chạy trong dây dẫn tạo ra từ

trường xung quanh nó

 Điều ngược lại thì sao? Từ trường có tạo

ra được dòng điện không

 Nam châm đứng yên  không có dòng điện  Nam châm di chuyển lên xuống  có d.điện

 Thay NC mạnh hơn  dòng điện mạnh hơn  Di chuyển NC nhanh hơn  dòng điện mạnh hơn  Di chuyển NC chậm hơn  dòng điện yếu hơn

28/04/2016 5 Có thể tải bài giảng này từ https://sites.google.com/site/quangvinhuni

2. Các định luật Vật lý liên quan

2.1 Định luật cảm ứng điện từ

Sự biến thiên của từ thông qua cuộn dây kín gây ra dòng

điện  dòng điện cảm ứng

 Có suất điện động cảm ứng  Định luật Faraday & Định luật Lens

- Mỗi khi từ thông qua một khung dây

biến thiên, trong khung xuất hiện suất điện động cảm ứng (Faraday)

- Dòng điện cảm ứng có chiều sao cho từ

trường mà nó sinh ra chống lại sự nguyên nhân sinh ra nó (Lens)

28/04/2016 6 Có thể tải bài giảng này từ https://sites.google.com/site/quangvinhuni

2. Các định luật Vật lý liên quan

2.2 Định luật về tác dụng của lực từ lên dòng điện

28/04/2016 7 Có thể tải bài giảng này từ https://sites.google.com/site/quangvinhuni

2. Các định luật Vật lý liên quan

2.2 Định luật về tác dụng của lực từ lên dòng điện

28/04/2016 8 Có thể tải bài giảng này từ https://sites.google.com/site/quangvinhuni

3. Phân loại máy điện

28/04/2016 9 Có thể tải bài giảng này từ https://sites.google.com/site/quangvinhuni

4. Tính chất thuận nghịch của MĐ quay

 MĐ quay có thể hoạt động ở 1 trong 2 chế độ:

- Chế độ động cơ: Khi cho dòng điện vào cuộn

dây stator sẽ làm cho rotor quay

- Chế độ máy phát: Khi làm cho rotor quay thì sẽ tạo ra dòng điện cảm ứng trong cuộn dây stator

 Tuy nhiên, đặc tính hoạt động của mỗi chế độ

phụ thuộc vào mỗi loại máy điện

28/04/2016 10 Có thể tải bài giảng này từ https://sites.google.com/site/quangvinhuni

5. Vật liệu chế tạo máy điện

1. Vật liệu dẫn điện

2. Vật liệu cách điện

3. Vật liệu dẫn từ

4. Vật liệu kết cấu

28/04/2016 11 Có thể tải bài giảng này từ https://sites.google.com/site/quangvinhuni

5. Vật liệu chế tạo máy điện

5.1 Vật liệu dẫn điện

 Yêu cầu đối với vật liệu dây dẫn

 Dẫn điện tốt (điện trở suất bé): Au, Ag,Cu, Al

 Bền

 Dễ gia công

 Giá vừa phải

 Hợp kim của Cu hoặc Al dùng nhiều nhất

28/04/2016 12 Có thể tải bài giảng này từ https://sites.google.com/site/quangvinhuni

5. Vật liệu chế tạo máy điện

5.1 Vật liệu dẫn điện

28/04/2016 13 Có thể tải bài giảng này từ https://sites.google.com/site/quangvinhuni

5. Vật liệu chế tạo máy điện

5.1 Vật liệu cách điện

Yêu cầu đối với vật liệu cách điện

- Bền (cơ học, nhiệt, hoá học)

- Dẻo (Chịu được biến dạng)

- Giá vừa phải

 Thuỷ tinh, sứ, nhựa, vải, giấy, sơn, …

28/04/2016 14 Có thể tải bài giảng này từ https://sites.google.com/site/quangvinhuni

5. Vật liệu chế tạo máy điện

5.2 Vật liệu cách điện

Nhựa là vật liệu được sử dụng rất nhiều để

cách điện (bọc dây dẫn)

28/04/2016 15 Có thể tải bài giảng này từ https://sites.google.com/site/quangvinhuni

5. Vật liệu chế tạo máy điện

5.2 Vật liệu cách điện

Các loại sứ được sử dụng để treo…

… hoặc đặt dây dẫn điện

28/04/2016 16 Có thể tải bài giảng này từ https://sites.google.com/site/quangvinhuni

5. Vật liệu chế tạo máy điện

5.2 Vật liệu cách điện

Giấy cách điện cũng được sử dụng nhiều trong chế tạo máy biến áp…

28/04/2016 17 Có thể tải bài giảng này từ https://sites.google.com/site/quangvinhuni

5. Vật liệu chế tạo máy điện

5.2 Vật liệu cách điện

Và còn rất nhiều loại vật liệu cách điện khác

28/04/2016 18 Có thể tải bài giảng này từ https://sites.google.com/site/quangvinhuni

5. Vật liệu chế tạo máy điện

5.3 Vật liệu dẫn từ

Yêu cầu:

- Có độ dẫn từ tốt

- Có độ bền cơ học cao

- Dễ gia công, chế tạo

- Chịu được nhiệt độ cao

Phân loại:

- Hợp kim từ cứng (NC vĩnh cửu, lõi thép máy điện)

- Hợp kim từ mềm (lõi thép MBA, NC điện,…)

28/04/2016 19 Có thể tải bài giảng này từ https://sites.google.com/site/quangvinhuni

5. Vật liệu chế tạo máy điện

5.4 Vật liệu kết cấu

- Dùng để chế tạo các kết cấu như trục máy, vỏ

máy, cánh quạt, v.v…

- Cần có độ bền cơ học cao: chịu đươc hoá chất,

nhiệt, mài mòn

- Thường dùng: hợp kim sắt (thép, gang) nhôm

28/04/2016 20 Có thể tải bài giảng này từ https://sites.google.com/site/quangvinhuni