Bài giảng Luật quốc tế về tranh chấp và giải quyết tranh chấp quốc tế

ế

Tranh ch p và gi

i quy t tranh

ả ố ế

ấ

ấ ch p qu c t

ị

ễ Th s . N g u y n Th Vâ n Hu y nề

ị

I. Lý luận chung về tranh chấp và giải quyết tranh chấp quốc tế 1. Khái niệm 1.1 Đ nh nghĩa

ự

ế

ả

ố ủ

ữ

ề

ể

ấ

ọ

ế: là hoàn c nh th c t ấ , Tranh ch p qu c t ể trong đó các ch th tham gia có nh ng quan ề ượ c nhau v nh ng v n đ đi m, đòi h i trái ng ủ liên quan t

i ích c a h

ỏ ớ ợ i l

ố

ờ

ị

ệ

ẫ

ữ

ệ ể ữ ẳ

ẫ ố ế

ạ ư

ệ

ữ

ầ

ộ ấ : là m t tình hu ng quan ế Tình th tranh ch p ụ ể ộ ể ố ế vào m t th i đi m và đ a đi m c h qu c t ợ ấ th đã xác đ nh, xu t hi n mâu thu n l i ích ự gi a các bên h u quan, v n t o ra s căng nh ng không kéo th ng trong quan h qu c t ỏ ụ ể ủ theo nh ng yêu c u hay đòi h i c th c a các ữ bên h u quan

ấ

Tranh ch pấ

Tình th tranh ch p

Sự khác nhau giữa tranh chấp và tình thế tranh chấp ế ẫ

ủ

ề ợ

ả

ấ B n ch t

ể

ư ữ ể ủ

Có mâu thu n v l i ích theo nh ng không kéo ỏ ụ ầ nh ng yêu c u, đòi h i c th c a các bên

ể Các ch th có quan ượ ỏ c đi m đòi h i trái ng ấ ề ề liên nhau v v n đ ỗ ủ ế ợ i ích c a m i quan đ n l bên

ả

ờ

ả

ự

ế

ể

ị

Th i gian x y ra

, có

ể

m t th i đi m và đ a ể

Hoàn c nh th c t th kéo dài

ờ ở ộ ụ ể đi m c th

N i hàmộ

H pẹ

R ngộ

ế

ẫ

ả ộ

ượ

ề

Các bên liên quan v n có ế ể quy n bi u quy t

ấ ể

Các bên tham gia tranh c quy n ch p không đ ế bi u quy t

Khi gi i quy t ồ ạ t i H i đ ng ủ ả b o an c a LHQ

ể ủ ủ ể ậ ấ

1.2 Đặc điểm tranh chấp quốc tế ủ  Ch th tranh ch p: các ch th c a lu t qu c tố ế

 Đ i t

ể ủ ậ ấ ng tranh ch p: các khách th c a lu t

ố ượ qu c tố ế

 Quan h tranh ch p: là quan h pháp lu t

ậ

ộ ố ế ủ ỉ ệ ố ượ ấ ề ệ ậ thu c đ i t ng đi u ch nh c a lu t qu c t

ấ

ạ 1.3 Phân lo i tranh ch p

ố ượ ứ ủ ể Căn c vào s l ng ch th tham gia

ươ ấ - Tranh ch p song ph ng

- Tranh ch p đa ph

ấ ươ ự ặ ng (khu v c ho c toàn

c u)ầ

ứ ể ộ ứ Căn c vào m c đ nguy hi m

- Tranh ch p nghiêm tr ng

ấ ọ

ườ ấ - Tranh ch p thông th ng

ế

ạ

ấ

Phân lo i tranh ch p (ti p)

ứ ấ Căn c và tính ch t

ị ấ - Tranh ch p chính tr

ấ - Tranh ch p pháp lý

ứ ộ Căn c vào n i dung

- Tranh ch p th

ấ ươ ạ ng m i

ổ ấ - Tranh ch p lãnh th …

ủ ể ứ ề Căn c vào quy n năng ch th

ấ ố ữ - Tranh ch p gi a các qu c gia

ớ ổ ấ ố ố ế ứ ữ - Tranh ch p gi a qu c gia v i t ch c qu c t

- Tranh ch p gi a các t

ữ ấ ổ ố ế ớ ứ ch c qu c t v i nhau

2. Thẩm quyền giải quyết tranh chấp quốc tế

ủ ể ấ 2.1 Các ch th là các bên trong tranh ch p

ấ ủ ố ế ả ậ ự ỏ ậ B n ch t c a lu t qu c t là s th a thu n

ế

ổ

ộ ứ ế ụ

=> n u các bên h u quan không yêu c u thì ầ ữ ố ế ố ế ọ nào, không m t tòa án qu c t , tr ng tài qu c t ề ẩ ố ế ấ b t kì nào có th m quy n hay t ch c qu c t ấ ả gi

i quy t v tranh ch p đó.

ừ ậ

ứ

ậ ự ủ ụ ư ế ằ ả ữ ỏ ằ , th t c t

ố ế ớ

2.2 Các cơ quan tài phán quốc tế ơ ở ữ KN: là nh ng c quan hình thành trên c s ể ủ ủ ặ th a thu n ho c th a nh n c a các ch th ả ệ i quy t b ng trình nh m th c hi n ch c năng gi ấ ự t pháp các tranh ch p n y sinh gi a ủ ể ậ các ch th lu t qu c t v i nhau

ề ấ

ậ ẩ ặ Th m quy n: Do các bên tranh ch p trao cho ừ ho c th a nh n

ố ế ồ ố ế ọ Bao g m: tòa án qu c t và tòa tr ng tài qu c t

Tòa án quốc tế

ố ế

ể

ậ ử

ố ế

ủ

ề

ộ

ỉ

ố ế chung là thu t ng pháp lý qu c t ạ ế ả i quy t các lo i hình ạ thu c ph m vi đi u ch nh c a

ậ

ữ Tòa án qu c t ỉ ơ đ ch c quan xét x và gi ấ tranh ch p qu c t ố ế . Lu t qu c t

Ví d : ụ

ố ế ủ

ợ

- Tòa án công lý qu c t

ố c a Liên h p qu c

ủ

- Tòa án c a Liên minh châu

ể

ậ - Tòa án lu t bi n qu c t

ố ế

ổ

ứ

ề

ạ

ấ

ố

ẩ i quy t tranh ch p qu c t

ố

ơ ấ ứ C c u t ch c, th m quy n, ch c năng và ph m ế ả ế ủ c a tòa án nào vi gi ế ủ ị ượ đ c qui đ nh trong chính quy ch c a tòa án qu c đóế t

Trọng tài quốc tế

ơ ụ

ữ ủ ấ

ố ế  Tr ng tài qu c t ả ế ố ế ở

ơ ở ự

ọ ọ là c quan tài phán có m c ể đích gi i quy t tranh ch p gi a các ch th ậ b i các quan tòa do các bên tham lu t qu c t ọ ấ ự gia tranh ch p l a ch n d a trên c s tôn ố ế ậ tr ng lu t qu c t .

 C s : đ

ộ

ề ả ề ệ ậ c các bên ghi nh n trong m t đi u ặ t ho c các đi u kho n chuyên bi

ơ ở ượ ố ế c qu c t tệ ướ chuyên bi

 Phân bi ươ

ọ ố ế ớ ọ v i tr ng tài

ệ t tr ng tài qu c t ạ ố ế ng m i qu c t ? th

ủ ổ

ố

ch c qu c

ứ ủ

ơ t

Các c quan c a t ế ả

ộ ồ

liên chính ph ố ợ  H i đ ng b o an Liên h p qu c

 H i ngh b tr

ị ộ ưở ộ ế ng kinh t ASEAN (AEM)

 H i ngh các quan ch c kinh t

ứ ế ấ ộ c p cao

 …

ị (SEOM)

3. Nguồn luật điều chỉnh

 Đi u

ề ướ ố ế ươ ầ c qu c t đa ph ng toàn c u:

ế c v gi

ạ ộ ộ ầ ề ả c thông qua t

i quy t hòa bình các xung đ t i h i ngh Lahay l n c b sung vào

ượ ầ ị ổ ứ ạ ộ ị ướ - Công ố ế ượ đ qu c t ấ ứ th nh t vào năm 1899 và đ năm 1907 t i H i ngh Lahay l n th hai

- Tuyên b chung v gi

ế

ố ộ

ằ ậ ộ

ợ ế ủ

ổ ả ề ố i quy t hòa bình các ố ế ượ ấ tranh ch p qu c t đ c H i qu c liên thông c ượ qua ngày 26 tháng 9 năm 1928, sau đó đ ị ấ ố Liên h p qu c ch p nh n b ng m t ngh ạ ộ ồ quy t c a Đ i h i đ ng ngày 28 tháng 4 năm ỉ 1949 (có b sung và ch nh lý).

- Hi n Ch

ế ươ ợ ố ng Liên h p qu c

- Các đi u

ề ướ ố ế ề ự c qu c t v các lĩnh v c chuyên

ệ ự ế ơ ả ế bi t cũng xây d ng c ch gi i quy t tranh

ủ ự ấ ch p trong lĩnh v c c a mình

Nguồn luật điều chỉnh (tiếp)

 Đi u

ề ướ ố ế ươ ự c qu c t đa ph ng khu v c

- Hi p

ệ ướ

c Liên M v gi ấ ỹ ề ả i quy t hòa bình các ế ế ươ ng Bogota); tranh ch p năm 1948 (Hi n ch

- Công

ề ả

ế i quy t hòa bình các c H i đ ng châu Âu thông qua

ướ c châu Âu v gi ộ ồ ượ ấ tranh ch p đ vào năm 1957,

ả c v hòa gi

- Công ổ ổ kh t (OSCE) năm 1992

ề ứ ợ ọ ướ i và tr ng tài trong khuôn ch c an ninh và h p tác châu Âu

ươ ủ ổ ố ế ứ ự ế - Hi n ch ng c a các t ch c qu c t khu v c

ụ

ấ ố

4. Vai trò của Luật quốc tế trong việc giải quyết tranh ụ ị ế chấp quốc tế là công c xác đ nh nghĩa v  Lu t qu c t ế

ậ ả i quy t hòa bình các tranh ch p qu c t

ố ế gi ủ ể cho các ch th .

 Lu t qu c t

ả ậ ố ế ả

ự ợ ế ấ

ố ế ủ ề ự do c a các đ m b o quy n t ệ ữ ọ ấ bên tranh ch p l a ch n nh ng bi n pháp ể ả hòa bình thích h p đ gi i quy t tranh ch p qu c t .

 Lu t qu c t

ậ ố ế

ả

ệ ệ ố đã xây d ng h th ng các bi n ố ế i quy t tranh ch p qu c t ươ ự ế ế pháp hòa bình gi ề ả (VD Kho n 1 Đi u 33 Hi n ch ấ ng LHQ)

ố ế ế ả ả ấ

i quy t tranh ch p qu c t ợ ợ ầ góp ph n b o i ích h p pháp cho các bên

5. Ý nghĩa của việc giải quyết tranh chấp quốc tế  Gi ề ề v quy n và l tranh ch pấ

 Gi

ả ế ế ẽ ầ ố i quy t tranh ch p qu c t

ấ ẽ ệ ự ạ

ẩ ố ế ậ s góp ph n ủ thúc đ y m nh m vi c th c thi và tuân th lu t qu c t

ả

i quy t t ầ

ạ ệ

ố ế ợ ủ ể ộ

ủ ế ấ ố ế ế ố ẹ ệ t đ p các tranh ch p qu c t  Vi c gi ấ ấ ượ ẽ ng các qui s góp ph n nâng c p ch t l ậ ự ố ế ủ và xây d ng ph m hi n hành c a lu t qu c t ớ ủ ậ ạ theo nên các qui ph m m i c a Lu t qu c t ớ ế quan đi m dân ch và ti n b , phù h p v i xu ạ th chung c a nhân lo i

ủ

6. Các đảm bảo ngăn ngừa và giải quyết tranh chấp ự theo luật quốc tế  Th c thi, tuân th nghiêm ch nh có thi n chí

ệ ố ế ỉ ậ ắ ạ các nguyên t c và qui ph m lu t qu c t

ế

ề ặ ấ ế ố ế c qu c t ệ ề ả t v gi chuyên môn ho c i quy t tranh ch p

ề ướ  Kí k t các đi u ặ ả đi u kho n đ c bi qu c tố ế

ự ế ệ ả ệ  T nguy n th c hi n các phán quy t gi i

ế ự ấ quy t tranh ch p

ệ ả

II. Các biện pháp hòa bình giải quyết tranh chấp quốc ế ệ tế 1. Khái ni m các bi n pháp hòa bình gi i quy t ố ế ấ tranh ch p qu c t

ệ

ậ

ế

ả ắ

ố ế ể ể ủ ụ ứ ng ti n, cách th c, th t c mà ố ế có nghĩa i quy t các tranh ch p, i đ duy trì hòa bình, ệ , phát tri n quan h hòa bình,

ướ ợ ươ Là các ph ủ ể ủ các ch th c a pháp lu t qu c t ấ ể ả ả ụ v ph i dùng đ gi ơ ở ấ ồ b t đ ng trên c s nguyên t c hòa bình gi ấ ế quy t tranh ch p qu c t ố ế an ninh qu c t ữ h p tác gi a các n c

ế ị ủ ứ ị ả i

ế ấ

2. Phân loại các biện pháp hòa bình giải quyết tranh chấp quốc tế  Căn c vào giá tr pháp lý c a quy t đ nh gi quy t tranh ch p

ế ắ ệ ộ - Các bi n pháp có phán quy t b t bu c

- Các bi n pháp có k t lu n mang tính khuy n

ế ệ ế ậ

nghị

 Căn c vào các bên tham gia gi

ứ ả ế i quy t

- Bi n pháp gi tranh ch pấ

ệ ả ự ữ ế ế quy t tr c ti p gi a các bên

- Bi n pháp gi

ệ ả ứ ế i quy t thông qua bên th ba

ế ề ẩ ả ấ

Phân loại các biện pháp (tiếp) ứ  Căn c vào th m quy n gi

i quy t tranh ch p

- Bi n pháp gi ề

ệ ế ạ ả ằ i quy t b ng con đ

ườ ng ngo i ả i…) giao (VD: Đi u tra, trung gian, hòa gi

- Bi n pháp gi

ệ ế

ằ i quy t b ng con đ ố ế ườ ng tài ọ , tòa tr ng tài

ả phán (Tòa án công lý qu c t ố ế qu c t )

ượ

- Các bi n pháp khác (đ c qu c t ướ

ố ế ữ ữ

ề

ị

c Châu Âu năm 1957 v gi ấ ế ả ườ ề ơ ệ ậ c ghi nh n trong ề ướ Đi u gi a các bên h u quan, ví ả ụ i d : Công ị ư ế quy t hòa bình các tranh ch p; Ngh đ nh th ế i quy t tranh ASEAN v tăng c ng c ch gi

ấ ch p năm 2004…)

3. Các biện pháp giải quyết tranh chấp cụ thể

3.1 Đàm phán

3.2 Trung gian và hòa gi iả

ề 3.3 Đi u tra

ố ế ơ 3.4 Thông qua các c quan tài phán qu c t

ổ ố ế ứ 3.5 Thông qua các t ch c qu c t

ế ề ươ ng

ả ơ ở C s pháp lý: Kho n 1 Đi u 33 Hi n ch ố ợ Liên h p qu c

3.1 Đàm phán

 Đàm phán gi ự

ả ế

ố ế ấ i quy t tranh ch p qu c t ủ ể ậ ế ữ

ể

ế ấ

ệ ừ ậ ổ ự là s ố ế ti p xúc tr c ti p gi a các ch th lu t qu c ứ ấ ế phát sinh tranh ch p đ tìm ra cách th c t ả ả i quy t tranh ch p đó m t cách hi u qu , gi c th a nh n. trong khuôn kh các thông l ộ ệ ượ đ

 C n phân bi

ệ ả

ầ ấ ứ ụ

ế i quy t tranh t đàm phán gi ằ ch p và các hình th c đàm phán nh m m c đích khác

Đàm phán

ắ  Nguyên t c đàm phán:

ủ ủ ự ề ọ ẳ - Tôn tr ng s bình đ ng và ch quy n c a

nhau

- Không can thi p vào công vi c n i b c a

ộ ủ ệ ệ ộ

nhau

- T n tâm, thi n chí gi

ệ ậ ả ế ấ i quy t các tranh ch p

qu c tố ế

́ ̀ ̀ ư ̉ ̉ ̣

̀ ự ỏ ậ ́ ơ  Thê th c, thu tuc, th i gian va câ p đa m th a thu n quy

́ pha n: Do các bên liên quan t đ nhị

Đàm phán



Ư ể u đi m

ấ

ể ế

- Thông qua đàm phán, các bên tranh ch p có ơ ộ ự c h i tr c ti p trình bày quan đi m c a mình ạ và xem xét ý chí, quan đi m c a bên đ i tho i

ủ ố ủ ể

ế ệ ờ t ki m th i gian,

ố ủ ộ - Giúp các bên ch đ ng và ti ố i đa chi phí t n kém. ả gi m t

- Đàm phán không ch gi

ượ

ả i quy t đ ủ ỉ ầ ẩ ấ

ệ ữ ế c tranh ố ch p mà còn góp ph n c ng c và thúc đ y ữ quan h gi a các bên h u quan.

Đàm phán

 Vai trò

ệ ơ ọ ấ ả - Là bi n pháp đ n gi n và quan tr ng nh t

ổ ế ượ ụ ấ - Đ c áp d ng ph bi n nh t

- Có m i liên h m t thi

ệ ấ ế ệ ớ t v i các bi n pháp

ố hòa bình khác

3.2 Trung gian và hòa giải

 Là nh ng bi n pháp có s tham gia c a bên

ự ủ ệ

ữ th baứ

 Bên th ba: có th là qu c gia ho c các cá

ể ố

 C s pháp lý: Công

ế ớ ứ ổ ế nhân n i ti ng, có uy tín trên th gi ặ i

ả ố c Lahay 1907, Kho n ợ ươ ng Liên h p qu c,

ướ ể ậ ơ ở ướ ủ ề 1 Đi u 33 c a Hi n ch ề Công ế c v Lu t bi n1982.

Trung gian

̀ ́ ́ ư ̣ ̣

́ ́ ̣

̀ ́ ơ ̣

̃ ̣ ̉ ̣

́ ́ ̀ ́ ̃ ơ ̣ ̣

́ ́ ̉ ̣ ̉ ̣ ợ  Bên th ba tao điê u kiên thuân l i cho ca c ́ ́ bên tham gia tranh châ p xu c tiê n ca c hoat ̀ ́ ư i khuyên đông đa m pha n, đ a ra ca c l ́ hoăc chi dâ n cho ca c bên trong vu tranh châ p, nhă m muc đi ch giu p đ ca c bên đat đ ́ ượ c thoa thuân giai quyê t tranh châ p.

ứ ụ ệ ị

ẳ ẫ ữ ấ ự  Vai trò: bên th ba có nhi m v làm d u s ỏ ư căng th ng cũng nh trung hòa các đòi h i, mâu thu n nhau gi a các bên tranh ch p.

Trung gian và môi giới

ắ

ớ ề ơ ả Nguyên t c, cách th c, vai trò c a trung gian và ố môi gi ủ ứ i v c b n là gi ng nhau.

ứ ủ ứ ộ

ủ

ấ Khác nhau: m c đ tham gia c a bên th ba vào quá trình đàm phán c a các bên tranh ch p, theo đó:

ứ ừ ầ ế đ u đ n

ế ả ấ ố Trung gian: bên th ba tham gia t cu i quá trình gi i quy t tranh ch p

ớ ứ ệ ể ề

ế ấ

ự ủ ế ấ

ứ ấ ỉ ạ i: bên th ba ch t o đi u ki n đ các Môi gi ớ bên tranh ch p ti p xúc v i nhau. Khi các bên tranh ch p đàm phán tr c ti p thì vai trò c a ứ bên th ba ch m d t

Trung gian

ị ề ủ ế ơ

ụ ế ấ

 Các đ ngh , khuy n cáo c a c quan trung gian liên quan đ n v tranh ch p không có giá ộ tr pháp lý ràng bu c

ị

Hòa giải

ứ ộ Ủ ả

ự i th

ớ ư ả ồ ầ

ặ các thành viên v i t ấ ậ ự ỏ

ệ Bên th ba trong bi n pháp hòa gi i là m t y ườ ban hòa gi ng tr c ho c adhoc, thành ố ẻ cách ph n bao g m s l cá nhân do các bên tranh ch p th a thu n l a ch nọ

ụ ủ Ủ ệ ả Nhi m v c a y ban hòa gi i:

- Làm sáng t

ố ạ ữ ế

ậ

ề ằ ặ

- Làm trung hòa các bên tham gia tranh ch pấ

ứ ị ỏ t o và xác đ nh nh ng y u t ề ấ nên tranh ch p, có quy n thu nh n thông tin ườ ng đi u tra ho c b ng các cách theo con đ th c khác.

Ủ ả ề ạ ữ ề ả y ban hòa gi i có quy n đ đ t nh ng gi i

ươ ứ ả ế ấ pháp, ph ng th c gi i quy t tranh ch p, có

ự ả ư ế ề ế ậ ị quy n d th o ngh quy t và đ a ra k t lu n

ả ế ấ gi i quy t tranh ch p

Hòa giải

ị ế ủ Ủ ả ậ  Quy t đ nh và k t lu n c a y ban hòa gi

ế ế ị

ấ

ỉ ạ ấ ệ ế ả i ị ỉ ch có tính khuy n ngh , không có giá tr ràng ơ ở ộ bu c các bên tranh ch p và ch t o c s ậ ợ thu n l i quy t tranh ch p i cho vi c gi

3.3 Điều tra

 Th

ượ ự ̣ ̉ ng đ c th c hiên thông qua uy ban

ườ ̀ điê u tra.

̀ ́ ề ̣ ̣ ̉ ̉ ̣

̀ ự ̣

 Nhiêm vu cua Uy ban đi u tra la xa c đinh ́ ca c s kiên co n gây tranh ca i, không co ́ ́ ca ch hiêu thô ng nhâ t gi a ca c bên tham gia tranh châ p ́

̃ ́ ́ ́ ữ ̉

 Ho t đ ng đi u tra th c ch t không gi

ấ ạ ộ ả

ượ ề ấ c tranh ch p qu c t

ỉ ẫ ặ

ệ ấ ậ

ự ệ ạ ữ ế ự i quy t ỏ ố ế đ mà ch làm sáng t ế ộ các s ki n ho c hành đ ng d n đ n tranh ệ ợ ề ch p, t o đi u ki n thu n l i cho vi c đàm ấ phán gi a các bên tranh ch p.

Ủy ban điều tra

 G m 2 lo i th

ạ ồ ườ ự ng tr c và adhoc

̀ ̀ ̀ ̣ ̉ ̉

 Tha nh phâ n, th i han va thâm quyê n cua Uy ban, vê do ca c bên liên quan th a thu n quy đ nhị

̀ ơ ́ ̀ ̀ ậ ỏ ̉

 y ban đi u tra th

ườ ế ng k t thúc ho t đ ng khi

ượ ế ậ ạ ộ ề ề Ủ thông qua đ c báo cáo (k t lu n) đi u tra.

ề

ủ ủ ộ ế ự ệ

ậ  Báo cáo hay k t lu n c a y ban đi u tra không có hi u l c ràng bu c các bên tranh ch pấ

3.4 Các cơ quan tài phán quốc tế  C quan tài phán qu c t

ữ ậ

ơ ặ ề ể ẩ

ậ ế ọ ớ ằ

ố ế là nh ng c quan ừ ấ do các bên tranh ch p thành l p ho c th a ả i nh n đ trao cho chúng th m quy n gi ữ quy t tranh ch p gi a h v i nhau b ng trình ư ự pháp. t ấ ủ ụ ố ụ t ng t , th t c t

ơ  Các phán quy t c a c quan tài phán có giá

ị ắ ấ ộ ế ủ ố ớ tr b t bu c đ i v i các bên tranh ch p

 C quan tài phán bao g m:

- Tòa án qu c t

ồ ơ

ố ế

- Tòa tr ng tài qu c t

ố ế ọ

Tòa án quốc tế

 Đ c thành l p trong khuôn kh các t

ậ

ổ ố ế (tòa án Công lý qu c t

ứ ổ ch c ủ , tòa án c a ố ề ướ c qu c

ể ượ ố ế qu c t Liên minh châu Âu) ho c các đi u ế t ặ ố ế ề ậ v lu t Bi n) (Tòa án qu c t

́ ́ ́ ̀ ̀ ́ ̉ ̉ ̉

́ ́ ́

́ ̀ ́ ươ ề ẩ ̣

 To a a n quô c tê chi co thâm quyê n giai ̃ ́ ư quyê t tranh châ p gi a ca c quô c gia khi ́ ́ c na y châ p thuân th m quy n xe t ca c n ́ ̀ ử x cua to a a n quô c tê

́ ́ ̉

 Ngoài ch c năng xét x , tòa án qu c t

ứ

ứ ử ư ố ế còn ư ậ ế

có thê có ch c năng đ a ra các k t lu n t ấ v n pháp lý

Tòa án quốc tế

 M i tòa án qu c t

ố ế ề ạ ộ đ u ho t đ ng theo quy

ỗ ế ch riêng.

 Thành ph n xét x c a tòa án qu c t

ầ ử ủ

ị

ọ ố ế ố là c ự ề đ nh, nghĩa là các bên không có quy n l a ẩ ch n th m phán

ủ ụ ố ụ ủ ắ  Các quy t c, th t c t t ng c a tòa án, các

ề ấ ổ bên tranh ch p không có quy n thay đ i

 Phán quy t c a m i tòa án qu c t

ố ế ề ọ

ộ ị

ế ủ ẩ ệ ể đ u có giá tr chung th m và b t bu c các bên liên quan ả ph i tri ắ ủ t đ tuân th .

 C ch đ m b o thi hành phán quy t c a tòa

ế ủ ế ả ả ơ

ố ế ấ ệ ặ ả án qu c t r t nghiêm ng t và có hi u qu

́ ́ ̀ ̀ ́

̀ ́ ́ ́ ̉ ̉

́ ́ ̃ ́ ư ̉

́ ̀ ́ ̀ ư ̉ ̣ ̣

̀ ́ ́ ử ư ̣ ̣ ̣ ̉ ̣

́ ạ ộ

ệ

ấ ể ộ ướ

Phân biệt tòa án quốc tế với các tòa án hình sự quốc tế ́ ự  Ca c to a a n hi nh s quô c tê không co ́ ́ thâm quyê n giai quyê t tranh châ p quô c tê ́ pha t sinh gi a ca c quô c gia. Chu ng chi co ́ thâm quyê n xe t x va tr ng phat ca c tôi ́ pham quô c tê nh tôi diêt chung, tôi a c ố i ác ch ng nhân lo i .v.v… do chiê n tranh, t ự các cá nhân th c hi n, b t k cá nhân đó là ị ai, gi

ng v nào trong b máy nhà n ữ ươ c c.

ICTY (International Criminal Tribunal for Former Yugoslavia)

ICTY courtroom

Slobodan Milošević

ICTR (International Criminal Tribunal for Rwanda) (Arusha, Tanzania)

ố ế

ự

Tòa án hình s qu c t

International criminal court

Tòa trọng tài quốc tế

ọ ẩ

 Tòa tr ng tài qu c t ng nhiên gi ̀

ươ ố ế ấ ả ố ế ế i quy t tranh ch p qu c t

ự ̣ ̣

ố ế ấ ề không có th m quy n đ mà ậ ỏ phu thuôc va o s th a thu n c a các bên ề ướ ộ tranh ch p thông qua m t đi u ủ c qu c t .

 Điê u

́ ̀ ̀ ế ươ ̣ ̣ ̉

xa c đinh cu thê tri nh t ̀ ̉ ̣ ̣

̣ ử ́ ́ ̀ ́ c quô c t ́ ử ư ̉ ̣ ̣

̃ ̀ ̉ ̣ ́ ự , ́ thu tuc xe t x , nguô n luât s dung trong xe t ́ ử x , cu ng nh thu tuc va gia tri pha n quyê t ̀ cua to a trong ta i.

Tòa trọng tài quốc tế

̀ ̀ ́ ư ̉ ̉ ́  Căn c va o thâm quyê n giai quyê t

̀ ̀ ̀ ̣ ̉ ́ To a trong ta i co thâm quyê n chung

̀ ̣ ̀ To a trong ta i chuyên môn

 Căn c va o tha nh phâ n

̀ ́ ̀ ̀ ư

́ ̀ ơ ̣ ̉ ̣ ̣ ̀ ́ - To a trong ta i đ n nhâ t (chi co môt trong ta i

̀ viên)

- Tòa trong tài tâp thê (bao gô m t

̀ ư ̣ ̣ ̉ ̣ ̀ ba trong

̀ ở ta i viên tr nên).

 Căn c va o tính ch t hoat đông:

́ ̀ ấ ư ̣ ̣

- Trong ta i th

̀ ̀ ươ ự ̣ ng tr c

- Trong ta i lâm th i (adhoc).

̀ ờ ̣

Thành phần trọng tài

 Do các bên th a thu n

ậ ỏ

 S l

ố ượ ố ẻ ọ ng tr ng tài viên luôn là s l

̀ ́ ́ ̉ ̣ ̣

̀ ̣

̀ ́ ́ ̣

̣ ̉ ̣ ̉ ̣

́ ̣ ̣ ̉ ̣ ̣

̀ ̀ ủ ị ̣

̀ ́ ̀ ắ ọ ộ ̉ ̉

̀ ồ ươ ̃  Mô i bên tranh châ p co quyê n chi đinh môt ́ ̀ ̀ ượ ng trong ta i viên bă ng nhau la công sô l ́ ́ ươ ươ ư dân n c mi nh hoăc n c th ba. Ca c ̃ ̀ ượ c chi đinh se thoa thuân trong ta i viên đ ̀ ự l a chon trong ta i viên kha c la m chu tich hôi ộ đô ng trong ta i. Vê nguyên tă c, ch t ch h i đ ng tr ng tài b t bu c phai la công dân cua n ́ ́ ư c th ba.

Trọng tài quốc tế

 Tòa tr ng tài qu c t

ố ế ọ ụ ể có th áp d ng

- Điê u ́

̀ ́ ươ ặ ̣ ́ ́ c quô c tê ho c tâp qua n quô c tê

́ ́ ́ ́ ự ̣ ́ co liên quan tr c tiê p đê n vu tranh châ p.

́ ́ ́ ̣ ̣

́ ̀ ̣

̀ ự ấ ̉ ̣

- Luât quô c gia, nguyên tă c pha p luât chung hay quy đinh chuyên môn na o đo do các bên ử ọ tranh ch p l a ch n đê To a trong ta i s ́ dung khi giai quyê t tranh châ p gi a h

̀ ́ ̃ ư ọ ̣ ̉