Bài giảng môn Dược: Vitamin và khoáng chất

Vitamin và khoáng chất đóng vai trò thiết yếu trong việc duy trì sức khỏe và các chức năng sinh lý bình thường của cơ thể. Trong bối cảnh hiện đại, dù nguồn thực phẩm phong phú, tình trạng thiếu hụt hoặc dư thừa các vi chất dinh dưỡng này vẫn là một thách thức y tế công cộng đáng kể, ảnh hưởng đến sự phát triển và chất lượng cuộc sống. Việc hiểu rõ về định nghĩa, phân loại, cũng như nguyên nhân gây thiếu hay thừa vitamin là vô cùng quan trọng để có thể phòng ngừa và can thiệp hiệu quả. Tài liệu này nhằm cung cấp cái nhìn tổng quan về tầm quan trọng của vitamin và khoáng chất, đặt nền tảng cho việc nghiên cứu sâu hơn về vai trò của chúng trong sức khỏe con người.

Sinh viên ngành y dược, điều dưỡng, dinh dưỡng, các chuyên gia y tế, dược sĩ, và những người quan tâm đến kiến thức cơ bản về vitamin và khoáng chất.

Tài liệu này cung cấp một cái nhìn toàn diện về vitamin và khoáng chất, bắt đầu bằng định nghĩa chúng là những hợp chất hữu cơ thiết yếu mà cơ thể không tự tổng hợp được, cần được cung cấp từ bên ngoài với lượng nhỏ nhưng có vai trò to lớn trong sinh trưởng và hoạt động bình thường. Văn bản phân tích sâu các nguyên nhân dẫn đến thiếu vitamin, bao gồm cung cấp không đủ qua chế độ ăn, nhu cầu tăng cao trong các giai đoạn phát triển, các bệnh lý gây rối loạn hấp thu, hoặc do tương tác thuốc. Đồng thời, nó cũng đề cập đến các yếu tố gây thừa vitamin, chủ yếu do lạm dụng thực phẩm chức năng hoặc ăn uống quá mức, làm nổi bật tầm quan trọng của sự cân bằng. Một phần trọng tâm của tài liệu là phân loại vitamin thành hai nhóm chính: tan trong nước và tan trong dầu, giải thích sự khác biệt về cơ chế thải trừ và nguy cơ ngộ độc. Đối với các vitamin tan trong dầu, cụ thể là Vitamin A (Retinol) và Vitamin D (Calciferol), tài liệu trình bày chi tiết về các dạng tồn tại, nguồn gốc, các chức năng sinh học quan trọng (như Vitamin A đối với thị giác và biệt hóa tế bào biểu mô; Vitamin D trong chuyển hóa calci và xương), dược động học (quá trình hấp thu, phân bố, chuyển hóa, thải trừ), các chỉ định điều trị, chống chỉ định và tác dụng không mong muốn. Các hướng dẫn về cách dùng và liều dùng cũng được cung cấp, đặc biệt lưu ý cho phụ nữ có thai. Nội dung này không chỉ trang bị kiến thức nền tảng mà còn nhấn mạnh ý nghĩa ứng dụng trong y học và dinh dưỡng, góp phần nâng cao nhận thức về việc duy trì cân bằng vitamin để tối ưu hóa sức khỏe và phòng tránh bệnh tật.