NHẬP MÔN Y HỌC GIA ĐÌNH BÁC SĨ GIA ĐÌNH
TS.BS.Nguyễn Thanh Hiệp Trưởng Bộ Môn YHGĐ
1
Mục tiêu: - Trình bày được khái niệm về y học gia đình - Phân tích được sự khác nhau giữa chuyên khoa
YHGĐ với các chuyên khoa khác
2
Tuyên ngôn Alma-Ata 1978 Hội nghị quốc tế về CCSK BĐ
« sức khỏe cho mọi người », 134 nước tham gia
Tp.Hồ Chí Minh , 9 triệu dân
Tháp y tế dựa trên CSSKBĐ
Tuyến 3
Tuyến TW
T i ê m c h ủ n g ,
BV tuyến trung ương
L a o ,
Tuyến 2
Cấp Tp
Bệnh viện Tp
H I V, S ứ c k h ỏ e b à m ẹ - t r ẻ
Tuyến 1
BV Quận/Huyện
e m
Tuyến y tế
,
C h ư ơ n g t r ì n h q u ố c g i a t h e o c h i ề u d ọ c
…
cơ sở
Trạm y tế Phường/Xã
Phân bố theo địa bàn dân cư
Hầu hết Bn lên tuyến trên để khám điều trị
Quá tải Chờ
Nằm viện
Quá tải
2-3 BN/giường
Sử dụng cả hành lang BV
Nhận thức về vai trò của bác sĩ gia đình
1000 người được theo dõi trong 1 tháng
carré de White, 1961
2001
1000 người được theo dõi trong 1 tháng
750 người tuyên bố có vấn đề về sức khỏe
1000 người được theo dõi trong 1 tháng
750 người tuyên bố có vấn đề về sức khỏe
250 người khám BS
1000 người được theo dõi trong 1 tháng
750 người tuyên bố có vấn đề về sức khỏe
250 người khám BS
9 người nhập viện 5 người chuyển khám BS khác 1 người nhập trường viện
9
5
1
1000 người được theo dõi trong 1 tháng
750 người tuyên bố có vấn đề về sức khỏe
250 người khám BS
9
5
1
Tuyến 3
1000 người được theo dõi trong 1 tháng
750 người tuyên bố có vấn đề về sức khỏe
250 người khám BS
Tuyến 2
9
5
1
Tuyến 3
1000 người được theo dõi trong 1 tháng
Chăm sóc ban đầu
750 người tuyên bố có vấn đề về sức khỏe
BS gia đình
250 người khám BS
Tuyến 2
9
5
1
Tuyến 3
1000 người được theo dõi trong 1 tháng Vai trò của người bác sĩ gia đình
750 người tuyên bố có Thực hiện điều trị cho hơn 90% vấn vấn đề về sức khỏe đề sức khỏe của cộng đồng
250 người khám BS
9
5
1
A
C
B
$$$$
Tuyến 3
Tuyến 3
Tuyến 3
BN
Tuyến 2
Tuyến 2
Tuyến 2
$$
surcharge
BN
Tuyến 1
Tuyến 1
$
Tuyến 1
BN
Mạng lười
BSG Đ
BSC K khác
$
Vượt tuyến
100 người
Dân cư trên 1 địa bàn
Các khái niệm cần phân biệt
- Sức khỏe - Bệnh nội trú/bệnh ngoại trú - Chăm sóc sức khỏe ban đầu/Chăm sóc ban đầu - Bệnh/Triệu chứng - Bệnh/Người bệnh - BS đa khoa, BS tổng quát/BS chuyên khoa y học gia đình, BSGĐ - Học hàm, học vị/Chuyên khoa
20
Y HỌC GIA ĐÌNH LÀ GÌ?
YHGĐ là 1 CK y học cung cấp kiến thức và thực hành cho CSSK cá nhân và gia đình một cách liên tục và tòan diện
YHGĐ là 1 CK rộng lồng ghép của các khoa học sinh học, lâm sàng và hành vi.
Phạm vi thực hành của thầy thuốc YHGĐ bao gồm mọi lứa tuổi, các giới, tất cả các cơ quan trong cơ thể và mọi bệnh tật
21
Y HỌC GIA ĐÌNH LÀ GÌ?
CK YHGĐ là kết quả của sự tiến triển và nâng cấp của
thực hành đa khoa và được định nghĩa trong bối cảnh gia đình.
YHGĐ phục vụ chăm sóc KCB ngoại trú tại tuyến cơ sở
và có thể hiểu là CK đa khoa.
Các CK khác phát triển theo hướng đi sâu vào chuyên môn. YHGĐ theo hướng thực hành ngoại trú và mang tính cá nhân, gia đình và cộng đồng của mọi CK đưa vào CK mình.
22
World Organization of National Colleges Academies
23
Sáu nguyên lý của YHGĐ
1. Chăm sóc ban đầu, tổng quát,toàn diện
2. Chăm sóc liên tục
3. Chăm sóc phối hợp
4. Hướng phòng bệnh
5. Hướng cộng đồng
6. Hướng gia đình
25
Ngoại
Sản
Nội
YHGĐ
Nhi
Cộng đồng
Các CK khác Nhiễm
26
27
Sự phối hợp giữa BSGĐ và BSCK khác trong bệnh lý mãn tính
BSGĐ
BSCK khác
Chẩn đoán ban đầu
Tái khám
Đợt cấp
Sau đợt cấp
Biến chứng
BSCK khác
BSGĐ
Thực hành trong môi trường cộng đồng
Thực hành trong môi trường Bệnh viện
Hệ ngoại trú
Hệ nội trú
Kỷ thuật đơn giản
Kỷ thuật cao
Tất cả các đối tượng
Đối tượng theo chuyên khoa
Tần suất gặp bệnh nặng thấp
Tần suất gặp bệnh nặng cao
Giai đoạn sớm
Giai đoạn tiến triển
Đặc hiệu
Nhạy
Tiếp cận theo vấn đề
Tiếp cận theo bệnh
Chăm sóc toàn diện người bệnh
Chăm sóc bệnh lý
....
....
BSGĐ CÓ KHÁC BIỆT?
Trọng tâm của YHGĐ là mối quan hệ tốt đẹp, bền
vững giữa BS và BN
Các CK khác tập trung chủ yếu vào việc giải quyết các vấn đề ở một cơ quan hay bộ phận cụ thể của người bệnh hay sử dụng một loại kỹ thuật y khoa nào đó ở từng nhóm tuổi hay giới tính cụ thể.
30
BSGĐ là BS lâm sàng có kiến thức
Quá trình phát triển con người/gđ/cộng đồng Kiến thức phổ quát về bệnh tật trong cộng đồng Trải nghiệm của bệnh nhân về đau ốm và tác
động của đau ốm lên bệnh nhân và gđ Hợp tác với bệnh nhân trong thực hành
31
BSGĐ là BS lâm sàng có kỹ năng
Giao tiếp, thiết lập mối quan hệ Nhận biết nhu cầu thay đổi Đối phó với nhiều tình trạng y khoa Làm việc nhóm Thực hành y học dựa vào bằng chứng
32
Y học gia đình tại Việt Nam
- Y học gia đình đã được công nhận là một chuyên khoa vào tháng 3 năm 2002 (công văn số 005-YT-K2DT ngày 20/11/2000 do TS Phạm Quốc Bảo phó vụ trưởng vụ đào tạo ký tên) cho phép đào tạo chuyên khoa I chuyên khoa Y học gia đình, mã số: CK 62729801
- Năm 2005: thành lập Hội BSGĐ VN
33
• ĐH Y Thái Nguyên
• ĐH Y Hà Nội
•ĐH Y Hải Phòng
Thaï Nguyen
Hanoi
• ĐH Y Huế
Hai Phong
Hue
•ĐH YD Tp.HCM
• ĐH Y khoa PNT
Ho-Chi-Minh-Ville
Can Tho
•ĐH Y Cần Thơ
Bộ môn Y học gia đình ĐH Y khoa PNT hợp tác với Bộ môn y học gia đình ĐH Liege-Bỉ
Cám ơn các em đã chú ý lắng nghe
Chúc cám em khỏe và học tốt
36
