Bài giảng Pháp luật đại cương: Chương 5 - Trường ĐH Kinh tế Quốc dân

Luật hình sự đóng vai trò cốt yếu trong việc duy trì trật tự xã hội và bảo vệ công lý, là một trong những trụ cột pháp lý của bất kỳ quốc gia nào. Với nhiệm vụ xác định rõ ràng các hành vi bị coi là "tội phạm" gây nguy hiểm cho xã hội và quy định "hình phạt" tương ứng, ngành luật này góp phần bảo đảm an toàn, quyền lợi cho công dân và sự ổn định của hệ thống chính trị. Hiểu biết sâu sắc về các nguyên tắc cơ bản của "Luật hình sự Việt Nam" không chỉ cần thiết cho những người hoạt động trong lĩnh vực pháp luật mà còn cho mọi công dân, nhằm nâng cao nhận thức về trách nhiệm pháp lý và cơ chế phản ứng của nhà nước đối với các hành vi vi phạm.

Sinh viên ngành luật và kinh tế, chuyên gia pháp lý, nhà nghiên cứu và những người quan tâm đến hệ thống pháp luật hình sự Việt Nam.

Chương này cung cấp một cái nhìn tổng quan và toàn diện về "Luật hình sự Việt Nam", từ các khái niệm cơ bản đến những chế định phức tạp hơn. Nội dung bắt đầu bằng việc định nghĩa "Luật hình sự" là một ngành luật quan trọng trong hệ thống pháp luật Việt Nam, có "đối tượng điều chỉnh" là các quan hệ xã hội phát sinh khi một "tội phạm" được thực hiện và sử dụng "phương pháp điều chỉnh" mang tính quyền uy của nhà nước. Trọng tâm của tài liệu là làm rõ khái niệm "tội phạm" theo Điều 8 của "Bộ luật hình sự", nhấn mạnh bốn đặc điểm cốt lõi bao gồm tính nguy hiểm cho xã hội, tính trái pháp luật hình sự, tính có lỗi và do người có năng lực "trách nhiệm hình sự" thực hiện. Tài liệu cũng đi sâu vào "phân loại tội phạm" dựa trên mức độ nguy hiểm, từ ít nghiêm trọng đến đặc biệt nghiêm trọng, cùng với các khung hình phạt tương ứng. Đặc biệt, chương trình bày các trường hợp "loại trừ trách nhiệm hình sự" quan trọng như sự kiện bất ngờ và tình trạng không có năng lực trách nhiệm hình sự, giúp người học nắm vững các yếu tố ảnh hưởng đến việc áp dụng pháp luật. Những kiến thức này trang bị cho người đọc nền tảng vững chắc để hiểu rõ cách thức pháp luật hình sự vận hành trong việc bảo vệ cộng đồng và xử lý các hành vi vi phạm.