Quy định của Hiến pháp Việt Nam về quyền lực nhà nước

Quyền lực nhà nước và việc thực hiện quyền lực nhà nước luôn là vấn đề trung tâm trong khoa học pháp lý và quản trị quốc gia, phản ánh sâu sắc bản chất và cấu trúc chính trị của một quốc gia. Tại Việt Nam, lịch sử lập hiến đã chứng kiến sự phát triển và thay đổi trong các quy định liên quan đến vấn đề này qua từng bản Hiến pháp. Bài viết này tập trung phân tích các quy định của Hiến pháp Việt Nam về quyền lực nhà nước và cơ chế thực hiện quyền lực nhà nước. Mục tiêu là làm rõ những điểm khác biệt và sự tiến hóa trong cách các Hiến pháp của Việt Nam xác định bản chất, nguồn gốc, và cách thức vận hành của quyền lực nhà nước, từ đó cung cấp cái nhìn toàn diện hơn về vai trò của Hiến pháp trong việc kiến tạo và kiểm soát quyền lực công.

Các nhà nghiên cứu pháp luật, giảng viên và sinh viên luật, đặc biệt là chuyên ngành luật hiến pháp và hành chính; các nhà hoạch định chính sách và cán bộ công quyền quan tâm đến cơ cấu và vận hành của quyền lực nhà nước tại Việt Nam.

Bài viết "Quy định của Hiến pháp Việt Nam về quyền lực nhà nước" cung cấp một phân tích sâu sắc về sự phát triển và cơ chế thực hiện quyền lực nhà nước qua các bản Hiến pháp Việt Nam. Bắt đầu bằng việc định nghĩa quyền lực nhà nước là khả năng buộc các cá nhân và tổ chức tuân thủ ý chí nhà nước, tác giả đi sâu vào khảo sát lịch sử lập hiến của Việt Nam, từ Hiến pháp 1946 đến Hiến pháp 2013, để làm rõ cách thức mà các văn bản này quy định về nguồn gốc và cách thức thực hiện quyền lực nhà nước. Nội dung chính tập trung vào nguyên tắc "tất cả quyền lực nhà nước thuộc về nhân dân", phân tích sự khác biệt trong cách diễn đạt và hàm ý của nguyên tắc này qua các thời kỳ. Bài viết cũng xem xét các chủ thể và hình thức thực hiện quyền lực nhà nước, đặc biệt là vai trò của Quốc hội, Hội đồng nhân dân và các cơ quan nhà nước khác trong việc đại diện và thực thi quyền lực. Một phần quan trọng của nghiên cứu là làm rõ nội hàm của ba nhánh quyền cơ bản: quyền lập pháp, quyền hành pháp, và quyền tư pháp. Tác giả thảo luận về sự phân công, phối hợp và kiểm soát giữa các cơ quan nhà nước, nhấn mạnh rằng mặc dù quyền lực nhà nước là thống nhất, việc phân chia và giao trách nhiệm rõ ràng cho các cơ quan là cần thiết để tránh tập trung quyền lực, đảm bảo hiệu quả và phòng ngừa lạm quyền. Bài viết còn gợi mở về các "nhánh" quyền lực khác ngoài ba quyền truyền thống, khẳng định tầm quan trọng của việc xác định khoa học nhiệm vụ và quyền hạn của từng cơ quan để đảm bảo quyền lực nhà nước vận hành hiệu quả và vì lợi ích của nhân dân. Qua đó, bài viết đóng góp vào việc hiểu rõ hơn cơ chế vận hành của Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa tại Việt Nam.