Bài giảng Pháp luật đại cương: Chương 1 - ThS. Nguyễn Ngọc Thảo Phương

Trong bối cảnh toàn cầu hóa và sự phức tạp của các mối quan hệ xã hội, việc nắm vững những nguyên tắc cơ bản của pháp luật và sự hình thành của các thể chế nhà nước trở nên vô cùng thiết yếu. Tài liệu này cung cấp cái nhìn tổng quan về môn Pháp luật Đại cương, tập trung vào lý luận chung về nhà nước. Nó không chỉ làm rõ tầm quan trọng của việc nghiên cứu nguồn gốc nhà nước mà còn đặt nền móng cho việc hiểu sâu sắc hơn về vai trò và chức năng của nhà nước trong hệ thống pháp luật hiện đại. Mục tiêu là trang bị cho người học kiến thức cơ bản về các học thuyết khác nhau giải thích sự ra đời của nhà nước.

Sinh viên các ngành Luật, Kinh tế, Quản trị kinh doanh và những người quan tâm đến kiến thức cơ bản về pháp luật và lý luận nhà nước.

Tài liệu này trình bày một cách có hệ thống lý luận chung về nhà nước, một trong những chủ đề nền tảng của môn Pháp luật Đại cương. Nội dung chính được cấu trúc thành hai phần lớn, tập trung vào các học thuyết khác nhau về nguồn gốc nhà nước. Phần đầu tiên khám phá các học thuyết phi Mac-xít, bao gồm thuyết thần học, thuyết bạo lực, thuyết gia trưởng và thuyết khế ước xã hội. Mỗi thuyết được giới thiệu với những luận điểm cốt lõi, giải thích cách các nhà tư tưởng nhìn nhận sự hình thành của nhà nước từ các góc độ khác nhau như ý chí siêu nhiên, sự áp đặt của quyền lực, mở rộng từ tổ chức gia đình, hay sự đồng thuận giữa các cá nhân. Tiếp theo, tài liệu đi sâu vào học thuyết Mac-xít về sự ra đời của nhà nước. Theo quan điểm này, nhà nước không phải là một hiện tượng vĩnh cửu mà là một thực thể lịch sử xã hội, xuất hiện do sự phát triển của lực lượng sản xuất và phân hóa xã hội. Đặc biệt, học thuyết này nhấn mạnh vai trò của ba lần phân công lao động lớn (chăn nuôi, tiểu thủ công nghiệp và thương nghiệp) như những yếu tố then chốt dẫn đến sự hình thành tài sản tư hữu, giai cấp và cuối cùng là nhà nước. Việc nghiên cứu các học thuyết này mang lại giá trị ứng dụng cao, giúp người đọc có cái nhìn đa chiều về bản chất và vai trò của nhà nước. Từ đó, tài liệu cung cấp cơ sở lý luận vững chắc để phân tích các vấn đề pháp lý và chính trị hiện đại, góp phần nâng cao năng lực tư duy phản biện và hiểu biết về cấu trúc quản lý xã hội.