
1
TRƯỜNG CAO ĐẲNG PHƯƠNG ĐÔNG QUẢNG NAM
www.cpd.edu.vn
MỤC LỤC
BÀI 1. MỞ ĐẦU………………………………………………….....2
BÀI 2. PHƯƠNG PHÁP XÂY DỰNG ĐỀ CƯƠNG NGHIÊN CỨU
KHOA HỌC ........................................................................................5
BÀI 3. TRÌNH BÀY KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU .............................14
BÀI 4. CÁCH VIẾT BÁO CÁO KHOA HỌC .................................22
BÀI 5. PHƯƠNG PHÁP MÔ THỨC LUẬN ....................................34

2
TRƯỜNG CAO ĐẲNG PHƯƠNG ĐÔNG QUẢNG NAM
www.cpd.edu.vn
Bài 1. MỞ ĐẦU
- Phương pháp nghiên cứu khoa học là môn học bắt buộc của sinh
viên Trường Cao đẳng, là học phần được giảng dạy trong học kỳ 5
của khóa học, bao gồm hai tín chỉ: một lý thuyết; một thực hành.
- Môn học giúp sinh viên có kiến thức về:
+ Những luận cứ căn bản khi viết đề cương nghiên cứu khoa học.
+ Viết báo cáo khoa học. Phục vụ khóa luận tốt nghiệp ra trường.
+ Tìm hiểu các phương pháp luận khác như phương pháp mô
thức luận (LFA: logical framework Approach) ứng dụng trong xây
dựng các đề án nghiên cứu và phát triển (Bài đọc thêm).
Ngoài ra, với các bài tập về viết và trình bày trước lớp, về đề
cương nghiên cứu, xây dựng cây vấn đề... giúp cho sinh viên làm
quen với công việc bảo vệ đề cương, thẩm định đề cương và đọc báo
cáo (hữu ích cho sinh viên khi ra trường).
I. KẾT CẤU MÔN HỌC
- Bài 1: Mở đầu (2 tiết).
- Bài 2: Phương pháp viết đề cương nghiên cứu (5 tiết).
- Bài 3: Phương pháp trình bày kết quả nghiên cứu (2 tiết).
- Bài 3: Phương pháp viết báo cáo khoa học (3 tiết).
- Bài 4: Phương pháp mô thức luận (LFA) (3 tiết: tự học).
- Bài tập: Viết và báo cáo đề cương khóa luận tốt nghiệp (30 tiết).
- Tiểu luận: đề cương khóa luận tốt nghiệp của sinh viên.
II. MUC TIÊU VÀ Ý NGHĨA MÔN HỌC
1. Mục tiêu
- Trình bày định nghĩa và mục đích của nghiên cứu khoa học.
- Trình bày các phương pháp dịch tễ học trong nghiên cứu y học.
- Mô tả được các đặc tính của một nghiên cứu khoa học.
2. Ý nghĩa
- Nghiên cứu là gì?
Là công việc được tiến hành nhằm phát hiện ra các vấn đề theo
cách thức mang tính hệ thống, giúp tăng thêm kiến thức.

3
TRƯỜNG CAO ĐẲNG PHƯƠNG ĐÔNG QUẢNG NAM
www.cpd.edu.vn
- Nghiên cứu khoa học là gì?
• Dựa vào thực tế khách quan để tìm ra KT mới
• Thu thập, phân tích và lí giải số liệu để giải quyết một vấn đề
hay trả lời một câu hỏi (Theo Varkevisser và cộng sự, 1991).
• Điểm xuất phát NCKH trong y học
+ Hiểu rõ một hiện tượng SK: NC ứng dụng
+ Hiểu rõ một hiện tượng bình thường trong cơ thể: NC cơ bản
- Vì sao phải học các phương pháp nghiên cứu?
• Để tiến hành làm các công trình nghiên cứu.
• Để đánh giá sự đúng đắn của các lý thuyết.
• Để đánh giá sự đúng đắn của kết quả nghiên cứu của những
người khác.
• Để hiểu và áp dụng các kết quả nghiên cứu.
• Để giải quyết các vấn đề của tổ chức và Hoàn thành khóa luận
tốt nghiệp của mình.
III. PHÂN LOẠI. Có hai loại nghiên cứu:
1. Nghiên cứu cơ bản
Mở mang kiến thức, được thực hiện bởi nhân sự của các trường
Đại học, các viện nghiên cứu. Kết quả nghiên cứu là các nguyên tắc
chung, người nghiên cứu quyết định đề tài, thời gian nghiên cứu linh
hoạt. Kết quả nghiên cứu tạo ra giá trị cho toàn xã hội.
2. Nghiên cứu ứng dụng
Nâng cao kiến thức về một vấn đề cụ thể, được thực hiện bởi
những người làm việc tại các tổ chức (thường mang tính thương mại).
Kết quả nghiên cứu là giải pháp cho một vấn đề, tổ chức quyết định
đề tài và mục đích nghiên cứu. Khung thời gian eo hẹp. Kết quả
nghiên cứu chỉ có ý nghĩa thiết thực với tổ chức.
IV. VÍ DỤ
1. Mục đích NCKH trong y khoa

4
TRƯỜNG CAO ĐẲNG PHƯƠNG ĐÔNG QUẢNG NAM
www.cpd.edu.vn
2. Các loại nghiên cứu trong y học
- NC cơ bản:
• Nhằm phát hiện về bản chất và quy luật các hiện tượng bình
thường trong cơ thể.
• Đối tượng nghiên cứu: người khỏe hoặc vật thí nghiệm.
- NC ứng dụng:
• Ứng dụng những kiến thức cơ bản để giải quyết vấn đề.
• 2 lĩnh vực ứng dụng trong NC y học:
+ Phòng bệnh: NC dịch tễ
+ Điều trị bệnh: NC lâm sàng
V. CHỌN ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU
- Xem xét các thế mạnh và các mối quan tâm của bạn.
- Tham khảo tên đề tài các nghiên cứu trước.
- Thảo luận.
- Tìm đọc các đề tài nghiên cứu trước – phần “nghiên cứu tương lai”.
- Các ý tưởng từ kinh nghiệm học tập, làm việc của bạn.
VI. CHỌN MẪU: Chọn mẫu là quá trình lựa chọn ra các đơn vị từ một
tổng thể nghiên cứu, do đó bằng việc nghiên cứu mẫu chúng ta có thể khái
quát hóa tương đối kết quả cho tổng thể mà từ đó mẫu được chọn ra.
Các giai đoạn chọn mẫu
1. Xác định một khung mẫu phù hợp;
2. Quyết định quy mô mẫu;
3. Lựa chọn một kỹ thuật chọn mẫu;
4. Kiểm tra chắc chắn rằng mẫu đại diện cho tổng thể.

5
TRƯỜNG CAO ĐẲNG PHƯƠNG ĐÔNG QUẢNG NAM
www.cpd.edu.vn
Bài 2. PHƯƠNG PHÁP XÂY DỰNG ĐỀ CƯƠNG NGHIÊN
CỨU KHOA HỌC
I. CHỌN CHỦ ĐỀ NGHIÊN CỨU
Chủ đề nghiên cứu là yếu tố rất quan trọng cần phải xác định
trước khi đặt vấn về xây dựng đề cương nghiên cứu khoa học. Với
một chủ đề phù hợp thì người viết có thể tạo ra một đề cương có chất
lượng và tính thuyết phục cao. Muốn lựa chọn được một đề tài
nghiên cứu để có thể bắt tay vào viết đề cương nghiên cứu, thường
phải trải qua các bước:
- Tham khảo tài liệu khoa học liên quan
- Phân tích vấn đề nghiên cứu
- Lựa chọn ưu tiên cho một chủ đề nghiên cứu
1. Tra cứu các tài liệu khoa học liên quan:
- Đây là một việc rất quan trọng, góp phần cho sự thành công của
công trình
- Khi tham khảo tài liệu cần tổng hợp và xử lý thông tin để trả lời
10 câu hỏi dưới đây:
+ Những ai đã quan tâm đến vấn đề này?
+ Họ đã làm những gì?
+ Họ nghiên cứu bao giờ?
+ Họ nghiên cứu ở đâu?
+ Họ nghiên cứu trong điều kiện như thế nào?
+ Phương pháp nghiên cứu họ như thế nào?
+ Họ thành công đến đâu?
+ Trong những mục đích nghiên cứu có mục đích nào chưa đạt được?
+ Tại sao mục đích đó chưa đạt được?
+ Những gì họ chưa quan tâm giải quyết?
- Một số khẳ năng có thể xảy ra khi tham khảo tài liệu:
+ Nhiều khi sẽ tìm ra những điều lý thú, mở đường cho sự thành
công của chúng ta.

