BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TÀI LIỆU TẬP HUẤN
NÂNG CAO NĂNG LỰC GIÁO VIÊN TRONG GIÁO DỤC
PHÒNG, CHỐNG BẠO LỰC HỌC ĐƯỜNG VÀ XÂM HẠI TÌNH DỤC
CHO HỌC SINH TRƯỜNG PHỔ THÔNG DÂN TỘC NỘI TRÚ, BÁN TRÚ
CẤP TRUNG HỌC CƠ SỞ
NĂM 2022
TẬP THỂ TÁC GIẢ
1. TS. Nguyễn Xuân An Việt - Vụ GDCTHSSV – Bộ Giáo dục và Đào tạo
2. TS. Phạm Anh Tuấn - Vụ GDCTHSSV – Bộ Giáo dục và Đào tạo
3. CVC. Bùi Tiến Dũng - Vụ GDCTHSSV – Bộ Giáo dục và Đào tạo
4. Trung tá, Nguyễn Tất Thành - Văn phòng Bộ Công an.
5. Đặng Thị Thanh Thảo - Học viện Quản lí giáo dục
6. TS. Mai Quốc Khánh - Trường Đại học Sư phạm Hà Nội
7. TS. Tưởng Duy Hải - Trường Đại học Sư phạm Hà Nội
8. ThS. Dương Thị Thúy Nga - Trường Đại học Sư phạm Hà Nội
9. ThS. Đoàn Thị Thoa - Trường Đại học Sư phạm Hà Nội
10. TS. Trần Thị Thu Huyền - Trường Đại học Sư phạm Hà Nội
11. ThS. Đào Thị Hà - Trường Đại học Sư phạm Hà Nội
12. ThS. Hoàng Thị Thinh - Trường Đại học Sư phạm Hà Nội
1
LỜI NÓI ĐẦU
Tài liệu tập huấn nâng cao năng lực giáo viên trong giáo dục phòng, chống
bạo lực học đường và xâm hại tình dục cho học sinh trường phổ thông dân tộc nội
trú, bán trú nhằm trang bị cho đội ngũ giáo viên, cán bộ quản lí các trường Phổ thông
Dân tộc nội trú những hiểu biết chung và cách thức thực hiện hoạt động giáo dục
phòng, chống bạo lực học đường và xâm hại tình dục cho học sinh trường phổ thông
dân tộc nội trú, bán trú nhằm hướng tới mục tiêu xây dựng trường học an toàn cho
học sinh các trường phổ thông dân tộc nội trú, bán trú.
Nội dung tài liệu gồm 2 chương chính trình bày về các vấn đề chung và cách
thức, phương pháp tổ chức dạy học tích hợp, tổ chức hoạt động giáo dục cho học
sinh trong các trường nội trú, bán trú về cách phòng, chống bạo lực học đường và
xâm hại tình dục trong và ngoài nhà trường.
Ngoài 2 chương trang bị về cơ sở thực tiễn, cơ sở lí luận về giáo dục dục
phòng, chống bạo lực học đường và xâm hại tình dục cho học sinh trường phổ thông
dân tộc nội trú, bán trú, tài liệu còn dành 50% dung lượng để trình bày về các ví dụ
minh họa cụ thể các hoạt động giáo dục, kế hoạch bài dạy để giáo viên có thể thực
hiện trực tiếp hoặc điều chỉnh cho phù hợp với kế hoạch giáo dục nhà trường theo
từng khối lớp, đối tượng học sinh dân tộc trong trường nội trú, bán trú và các cơ
quan, tổ chức, số điện thoại liên hệ hỗ trợ giáo viên, học sinh trong công tác phòng,
chống bạo lực học đường và xâm hại tình dục.
Các nội dung trình bày trong tài liệu đã được xin ý kiến của một số cơ sở giáo
dục phổ thông dân tộc nội trú, bán trú trên cả nước và góp ý của các chuyên gia đầu
ngành trong lĩnh vực giáo dục phòng, chống bạo lực học đường và xâm hại tình dục
trẻ em.
Nhóm biên soạn tài liệu đã cố gắng chắt lọc, tiếp thu toàn bộ ý kiến của các
nhà giáo, nhà quản lí, chuyên gia để điều chỉnh và bổ sung nội dung tài liệu, nhưng
chắc chắn nội dung trong tài liệu vẫn không tránh khỏi các thiếu sót, khiếm khuyết.
Nhóm biên soạn tài liệu trân trọng tiếp thu các ý kiến đóng góp tiếp của thầy cô giáo,
nhà quản lí, các chuyên gia và cá nhân quan tâm để tiếp tục hoàn thiện tài liệu.
Nhóm biên soạn
2
DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT
STT KÝ HIỆU CHỮ VIẾT TẮT CHỮ VIẾT ĐẦY ĐỦ
1 GV Giáo viên
2 HS Học sinh
3 CMHS Cha mẹ học sinh
4 BLHĐ Bạo lực học đường
5 XHTD Xâm hại tình dục
6 THCS Trung học cơ sở
7 PTDT Phổ thông dân tộc
8 PTDTBT Phổ thông dân tộc bán trú
9 HĐTN Hoạt động trải nghiệm
3
MỤC LỤC
CHƯƠNG 1 .............................................................................................................................. 5
MỘT SỐ VẤN ĐỀ CHUNG ................................................................................................. 5
VỀ PHÒNG CHỐNG BẠO LỰC HỌC ĐƯỜNG VÀ XÂM HẠI TÌNH DỤC ........ 5
1.1.
B
ẠO LỰC HỌC ĐƯỜNG VÀ PHÒNG CHỐNG BẠO LỰC HỌC ĐƯỜNG
................. 5
1.1.1. Khái niệm, phân loại và nhận diện .......................................................... 5
1.1.1.2. Phân loại và nhận diện bạo lực học đường ........................................... 5
1.1.2. Nguyên nhân và hậu quả của bạo lực học đường ................................ 10
1.1.3. Phòng chống bạo lực học đường cho học sinh dân tộc cấp trung học cơ sở
.................................................................................................................................. 15
1.2.
M
ỘT SỐ VẤN ĐỀ CHUNG VỀ XÂM HẠI TÌNH DỤC VÀ PHÒNG CHỐNG XÂM HẠI TÌNH
DỤC
........................................................................................................................ 17
1.2.1. Xâm hại tình dục và biểu hiện của hành vi xâm hại ............................ 17
1.2.2. Hậu quả của hành vi xâm hại tình dục ................................................. 20
1.2.4. Phòng chống xâm hại tình dục đối với học sinh dân tộc cấp trung học cơ sở
.................................................................................................................................. 24
CHƯƠNG 2 ............................................................................................................................ 28
GIÁO DỤC PHÒNG, CHỐNG BẠO LỰC HỌC ĐƯỜNG........................................ 28
VÀ XÂM HẠI TÌNH DỤC CHO HỌC SINH DÂN TỘC NỘI TRÚ, BÁN TRÚ .. 28
2.1.
Đ
ẶC ĐIỂM CỦA HỌC SINH DÂN TỘC NỘI TRÚ
,
BÁN TRÚ VÀ TẦM QUAN TRỌNG CỦA
GIÁO DỤC PHÒNG
,
CHỐNG BẠO LỰC HỌC ĐƯỜNG VÀ XÂM HẠI TÌNH DỤC CHO HỌC SINH
DÂN TỘC NỘI TRÚ
,
BÁN TRÚ
................................................................................. 28
2.1.1. Đặc điểm của học sinh dân tộc nội trú, bán trú cấp trung học cơ sở .. 28
2.2.2. Tầm quan trọng của giáo dục phòng, chống bạo lực học đường và xâm hại
tình dục cho học sinh các trường phổ thông dân tộc nội trú, bán trú và trường có học
sinh bán trú .............................................................................................................. 33
2.2.
M
ỤC TIÊU
,
NỘI DUNG
,
NGUYÊN TẮC GIÁO DỤC PHÒNG
,
CHỐNG BẠO LỰC HỌC
ĐƯỜNG VÀ XÂM HẠI TÌNH DỤC CHO HỌC SINH CÁC TRƯỜNG PHỔ THÔNG DÂN TỘC NỘI
CHÚ
,
BÁN TRÚ VÀ TRƯỜNG PHỔ THÔNG CÓ HỌC SINH BÁN TRÚ
........................ 37
2.2.1. Mục tiêu giáo dục phòng, chống bạo lực học đường và xâm hại tình dục cho
học sinh các trường phổ thông dân tộc nội trú, bán trú và trường phổ thông có học sinh
bán trú ...................................................................................................................... 37
2.2.2. Nội dung phòng chống bạo lực học đường, xâm hại tình dục cho học sinh
trung học cơ sở tại các trường phổ thông dân tộc nội trú, bán trú ....................... 39
2.2.3. Nguyên tắc giáo dục phòng chống bạo lực học đường, xâm hại tình dục cho
HS các trường phổ thông dân tộc nội trú ............................................................... 41
2.3.
C
ÁCH THỨC GIÁO DỤC PHÒNG
,
CHỐNG BẠO LỰC HỌC ĐƯỜNG VÀ XÂM HẠI TÌNH
DỤC CHO HỌC SINH CÁC TRƯƠNG PHỔ THÔNG DÂN TỘC NỘI TRÚ
,
BÁN TRÚ VÀ TRƯỜNG
PHỔ THÔNG CÓ HỌC SINH BÁN TRÚ
..................................................................... 42