1
BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TÀI LIỆU TẬP HUẤN
NÂNG CAO NĂNG LỰC GIÁO VIÊN TRONG GIÁO DỤC
PHÒNG, CHỐNG BẠO LỰC HỌC ĐƯỜNG VÀ XÂM HẠI TÌNH DỤC
CHO HỌC SINH PHỔ THÔNG DÂN TỘC NỘI TRÚ, BÁN TRÚ
CẤP TIỂU HỌC
NĂM 2022
2
TẬP THỂ TÁC GIẢ
1.
TS. Nguyễn Xuân An Việt - Vụ GDCTHSSV – Bộ Giáo dục và Đào tạo
2.
TS. Phạm Anh Tuấn - Vụ GDCTHSSV – Bộ Giáo dục và Đào tạo
3.
CVC. Bùi Tiến Dũng - Vụ GDCTHSSV – Bộ Giáo dục và Đào tạo
4.
Trung tá, Nguyễn Tất Thành - Văn phòng Bộ Công an.
5.
Đặng Thị Thanh Thảo - Học viện Quản lí giáo dục
6.
TS. Mai Quốc Khánh - Trường Đại học Sư phạm Hà Nội
7.
TS. Tưởng Duy Hải - Trường Đại học Sư phạm Hà Nội
8.
ThS. Dương Thị Thúy Nga - Trường Đại học Sư phạm Hà Nội
9.
ThS. Đoàn Thị Thoa - Trường Đại học Sư phạm Hà Nội
10. TS. Nguyễn Thị Liên - Trường Đại học Quốc gia Hà Nội
11. ThS. Lưu Thị Thu Hà - Trường Đại học Sư phạm Hà Nội
12. TS. Nguyễn Thị Bích - Trường Đại học Sư phạm Hà Nội
3
LỜI NÓI ĐẦU
Tài liệu tập huấn nâng cao năng lực giáo viên trong giáo dục phòng, chống bạo
lực học đường và xâm hại tình dục cho học sinh trường phổ thông dân tộc nội trú, bán
trú nhằm trang bị cho đội ngũ giáo viên, cán bộ quản lí các trường Phổ thông Dân tộc
nội trú những hiểu biết chung và cách thức thực hiện hoạt động giáo dục phòng, chống
bạo lực học đường và xâm hại tình dục cho học sinh trường phổ thông dân tộc nội trú,
bán trú nhằm hướng tới mục tiêu xây dựng trường học an toàn cho học sinh các trường
phổ thông dân tộc nội trú, bán trú.
Nội dung tài liệu gồm 2 chương chính trình bày về các vấn đề chung và cách
thức, phương pháp tổ chức dạy học tích hợp, tổ chức hoạt động giáo dục cho học sinh
trong các trường nội trú, bán trú về cách phòng, chống bạo lực học đường và xâm hại
tình dục trong và ngoài nhà trường.
Ngoài 2 chương trang bị về cơ sở thực tiễn, cơ sở lí luận về giáo dục dục phòng,
chống bạo lực học đường và xâm hại tình dục cho học sinh trường phổ thông dân tộc
nội trú, bán trú, tài liệu còn dành 50% dung lượng để trình bày về các ví dụ minh họa
cụ thể các hoạt động giáo dục, kế hoạch bài dạy để giáo viên có thể thực hiện trực tiếp
hoặc điều chỉnh cho phù hợp với kế hoạch giáo dục nhà trường theo từng khối lớp, đối
tượng học sinh dân tộc trong trường nội trú, bán trú và các cơ quan, tổ chức, số điện
thoại liên hệ hỗ trợ giáo viên, học sinh trong công tác phòng, chống bạo lực học đường
và xâm hại tình dục.
Các nội dung trình bày trong tài liệu đã được xin ý kiến của một số cơ sở giáo
dục phổ thông dân tộc nội trú, bán trú trên cả nước và góp ý của các chuyên gia đầu
ngành trong lĩnh vực giáo dục phòng, chống bạo lực học đường và xâm hại tình dục
trẻ em.
Nhóm biên soạn tài liệu đã cố gắng chắt lọc, tiếp thu toàn bộ ý kiến của các nhà
giáo, nhà quản lí, chuyên gia để điều chỉnh và bổ sung nội dung tài liệu, nhưng chắc
chắn nội dung trong tài liệu vẫn không tránh khỏi các thiếu sót, khiếm khuyết. Nhóm
biên soạn tài liệu trân trọng tiếp thu các ý kiến đóng góp tiếp của thầy cô giáo, nhà
quản lí, các chuyên gia và cá nhân quan tâm để tiếp tục hoàn thiện tài liệu.
Nhóm biên soạn
4
DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT
STT KÝ HIỆU CHỮ VIẾT TẮT CHỮ VIẾT ĐẦY ĐỦ
1 GV Giáo viên
2 HS Học sinh
3 CMHS Cha mẹ học sinh
4 BLHĐ Bạo lực học đường
5 XHTD Xâm hại tình dục
6 THCS Trung học cơ sở
7 PTDT Phổ thông dân tộc
8 PTDTBT Phổ thông dân tộc bán trú
9 HĐTN Hoạt động trải nghiệm
5
MỤC LỤC
Contents
Chương 1 .................................................................................................................................... 7
MỘT SỐ VẤN ĐỀ CHUNG VỀ PHÒNG, CHỐNG BẠO LỰC HỌC ĐƯỜNG VÀ XÂM
HẠI TÌNH DỤC ......................................................................................................................... 7
1.1. Bạo lực học đường và phòng, chống bạo lực học đường ................................................. 7
1.1.1. Khái niệm, phân loại và nhận diện .................................................................................. 7
1.1.2. Nguyên nhân và hậu quả của bạo lực học đường ..................................................... 11
Một số vấn đề chung về xâm hại tình dục và phòng chống xâm hại tình dục ................ 21
1.2.1.
Xâm hại tình dục và biểu hiện của hành vi xâm hại tình dục ............................... 21
1.2.2.
Hậu quả của hành vi xâm hại tình dục ................................................................. 25
1.2.3. Phòng, chống xâm hại tình dục ................................................................................. 28
Chương 2 .................................................................................................................................. 34
GIÁO DỤC PHÒNG, CHỐNG BẠO LỰC HỌC ĐƯỜNG ................................................ 34
VÀ XÂM HẠI TÌNH DỤC CHO HỌC SINH CÁC TRƯỜNG PHỔ THÔNG DÂN TỘC
NỘI TRÚ, BÁN TRÚ .............................................................................................................. 34
2.1.Đặc điểm của học sinh dân tộc thiểu số cấp tiểu học và tầm quan trọng của giáo dục
phòng, chống bạo lực học đường và xâm hại tình dục cho học sinh bán trú ................. 34
2.1.1. Đặc điểm học sinh các trường tiểu học bán trú ....................................................... 34
2.1.1.1. Khái quát về đặc điểm của trường PTDT bán trú .................................................. 34
2.1.2.Tầm quan trọng của giáo dục phòng, chống bạo lực học đường và xâm hại tình
dục cho học sinh dân tộc bán trú ......................................................................................... 39
2.2.2.Nội dung giáo dục phòng chống bạo lực học đường và xâm hại tình dục ................ 44
2.2.3. Nguyên tắc giáo dục phòng, chống bạo lực học đường và xâm hại tình dục .......... 46
2.3. Con đường giáo dục phòng, chống bạo lực học đường và xâm hại tình dục cho học
sinh dân tộc bán trú cấp tiểu học ........................................................................................ 47
2.3.1. Giáo dục phòng chống bạo lực học đường và xâm hại tình dục theo phương
thức tích hợp vào các môn học, hoạt động giáo dục theo chương trình GDPT ................. 47
2.3.2. Giáo dục phòng chống BLHĐ và XHTD thông qua các hoạt động đặc thù của
trường tiểu học dân tộc bán trú ............................................................................................ 52
2.3.3. Tổ chức các hoạt động xã hội, huy động được nhiều nguồn lực phục vụ cho
mục tiêu giáo dục phòng chống bạo lực học đường, xâm hại tình dục.............................. 53