1
BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM HÀ NỘI 2
----------------------
TÀI LIỆU
BỒI DƯỠNG THEO TIÊU CHUẨN CHỨC DANH NGHỀ
NGHIỆP GIÁO VIÊN TIỂU HỌC
MỤC LỤC:
CHUYÊN ĐỀ 1. QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ GIÁO DỤC PHỔ THÔNG.............................
CHUYÊN ĐỀ 2. XU THẾ PHÁT TRIỂN GIÁO DỤC PHỔ THÔNG TRÊN
THẾ GIỚI, CHIẾN LƯỢC PHÁT TRIỂN GIÁO DỤC PHỔ THÔNG CỦA
VIỆT NAM................................................................................................................................
CHUYÊN ĐỀ 3. QUY ĐỊNH CỦA PHÁP LUẬT VỀ CHÍNH SÁCH PHÁT
TRIỂN ĐỘI NGŨ GIÁO VIÊN PHỔ THÔNG......................................................................
CHUYÊN ĐỀ 4: PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC NGHỀ NGHIỆP CỦA GIÁO
VIÊN TIỂU HỌC....................................................................................................................
CHUYÊN ĐỀ 5. NĂNG LỰC HỖ TRỢ ĐỒNG NGHIỆP TRONG PHÁT
TRIỂN CHUYÊN MÔN GIÁO DỤC TIỂU HỌC................................................................
CHUYÊN ĐỀ 6: NĂNG LỰC TỰ HỌC VÀ NGHIÊN CỨU KHOA HỌC,
ỨNG DỤNG KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU KHOA HỌC TRONG GIÁO DỤC
HỌC SINH TIỂU HỌC..........................................................................................................
CHUYÊN ĐỀ 7. CHUYỂN ĐỔI SỐ TRONG HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC HỌC
SINH Ở TRƯỜNG TIỂU HỌC..............................................................................................
CHUYÊN ĐỀ 8: NĂNG LỰC THÍCH ỨNG VỚI SỰ THAY ĐỔI TRONG
HOẠT ĐỘNG NGHỀ NGHIỆP CỦA GIÁO VIÊN TIỂU HỌC.........................................
PHỤ LỤC THAM KHẢO.......................................................................................................
TÀI LIỆU THAM KHẢO.......................................................................................................
DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT..................................................................................................
2
CHUYÊN ĐỀ 1. QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ GIÁO DỤC PHỔ THÔNG
I. MỤC TIÊU
Sau khi học xong chuyên đề 1, người học sẽ:
- Trình bày được khái niệm, nội dung của quản lý nhà nước về giáo dục phổ
thông.
- Phân tích được vị trí, vai trò, ý nghĩa của quản lý nhà nước về giáo dục phổ
thông.
- Trình bày được hệ thống phân cấp quản lý nhà nước về giáo dục phổ
thông.
- Đánh giá được vị trí, vai trò của cơ sở GDPT, của giáo viên phổ thông
trong thực hiện phân cấp QLNN về GDPT.
- Hiểu được hoạt động thực thi quản lý nhà nước về giáo GDPT bao gồm: hệ
thống văn bản quy phạm pháp luật; công tác thanh tra, kiểm tra và công tác kiểm
định chất lượng giáo dục.
- Vận dụng được các tri thức về quản lý nhà nước về GDPT vào thực tiễn
công tác tại trường phổ thông.
II. CHUẨN BỊ
- Chuẩn bị của GV:
+ Kế hoạch bài giảng (Giáo án)
+ Máy tính, máy chiếu, thiết bị âm thanh, internet
- Chuẩn bị của học viên:
+ Tài liệu học tập
+ Vở bút ghi chép
+ Giấy A0, bút dạ
III. NỘI DUNG
1. Những vấn đề chung của quản lý nhà nước về giáo dục phổ thông
2. Phân cấp về quản lý nhà nước về giáo dục phổ thông
3. Thực thi quản lý nhà nước về giáo dục phổ thông
IV. TRIỂN KHAI NỘI DUNG
Nội dung 1. Những vấn đề chung của quản lý nhà nước về giáo dục phổ thông
Hoạt động 1: Tìm hiểu những vấn đề chung về quản lý nhà nước, quản lý nhà
nước về giáo dục phổ thông
1 Nhiệm vụ
3
- Nhiệm vụ 1: Tìm hiểu các khái niệm quản lý nhà nước, quản lý nhà nước về
giáo dục phổ thông
- Nhiệm vụ 2: Phân tích vị trí, vai trò, ý nghĩa của quản lý nhà nước về giáo dục
phổ thông
- Nhiệm vụ 3: Tìm hiểu nội dung quản lý nhà nước về giáo dục phổ thông
2. Cách thức tiến hành
-Làm việc theo nhóm: Mỗi nhóm khoảng 4 - 6 học viên sẽ nghiên cứu các
nguồn tài liệu học tập và cùng nhau trao đổi để giải quyết hai nhiệm vụ
-Mời đại diện của 3 nhóm trình bày kết quả trước lớp. Mỗi nhóm 1 nhiệm vụ.
Các nhóm khác nhận xét, bổ sung. Báo cáo viên thống nhất ý kiến và kết luận.
3. Thông tin phản hồi
3.1. Khái niệm quản lý nhà nước, quản lý nhà nước về giáo dục phổ thông
3.1.1. Khái niệm quản lý nhà nước
Quản lý nhà nước “là hoạt động thực thi quyền lực nhà nước do các cơ
quan nhà nước tiến hành đối với tất cả mọi cá nhân và tổ chức trong xã hội, trên tất
cả các mặt của đời sống xã hội bằng cách sử dụng quyền lực nhà nước có tính
cưỡng chế đơn phương nhằm mục tiêu phục vụ lợi ích chung của cả cộng đồng, duy
trì ổn định, an ninh trật tự và thúc đẩy xã hội phát triển theo một định hướng thống
nhất của Nhà nước”1.
Chủ thể quản lý nhà nước: là các cơ quan nhà nước (cán bộ, công chức có
thẩm quyền phù hợp với chức năng, nhiệm vụ được giao). Những chủ thể này tham
gia vào quá trình tổ chức quyền lực nhà nước về lập pháp, hành pháp, tư pháp theo
quy định chung của pháp luật.
Đối tượng quản lý nhà nước: bao gồm tất cả các cá nhân, tổ chức sinh sống,
sản xuất, kinh doanh, dịch vụ trong phạm vi lãnh thổ quốc gia.
Các lĩnh vực quản lý nhà nước: quản lý nhà nước có tính chất toàn diện, bao
gồm tất cả các lĩnh vực của đời sống xã hội như chính trị, kinh tế, văn hóa, xã hội,
an ninh, quốc phòng…
Công cụ quản lý nhà nước chủ yếu: Nhà nước sử dụng các công cụ quản lý
chủ yếu là pháp luật, chính sách, kế hoạch để quản lý xã hội.
3.1.2. Khái niệm quản lý nhà nước về giáo dục phổ thông
1 Học viện chính trị quốc gia Hồ Chí Minh (2018), Những vấn đề cơ bản về quản lý hành chính nhà nước
(Giáo trình trung cấp lý luận chính trị - hành chính), NXB Lý luận chính trị, Hà Nội, 2018, tr.10.
4
Quản lý nhà nước về giáo dục và đào tạo là sự tác động có tổ chức và điều
chỉnh bằng quyền lực nhà nước đối với các hoạt động giáo dục và đào tạo, do các cơ
quan quản lý giáo dục của nhà nước từ trung ương đến cơ sở tiến hành để thực hiện
chức năng, nhiệm vụ do nhà nước ủy quyền nhằm phát triển sự nghiệp giáo dục và
đào tạo, duy trì trật tự, kỉ cương, thỏa mãn nhu cầu giáo dục và đào tạo của nhân
dân, thực hiện mục tiêu giáo dục và đào tạo của nhà nước.
Các yếu tố chủ yếu cấu thành hoạt động quản lý nhà nước về giáo dục và đào
tạo là:
- Chủ thể của quản lý nhà nước về giáo dục và đào tạo.
- Khách thể của quản lý nhà nước về giáo dục và đào tạo.
- Mục tiêu quản lý nhà nước về giáo dục và đào tạo.
- Phương pháp quản lý nhà nước về giáo dục và đào tạo.
- Công cụ quản lý nhà nước về giáo dục và đào tạo.
Đối với giáo dục phổ thông: Quản lý nhà nước về giáo dục phổ thông chính
là sự tác động của các cơ quan nhà nước có thẩm quyền từ trung ương đến địa
phương đến các hoạt động giáo dục và đào tạo của nhà trường phổ thông nhằm đạt
được mục tiêu giáo dục đã đề ra.
3.2. Vị trí, vai trò, ý nghĩa của quản lý nhà nước về giáo dục phổ thông
Giáo dục có vai trò quyết định đến chất lượng của con người và sự phát triển
xã hội. Chính vì vậy, một quốc gia có phát triển hay không phụ thuộc rất lớn vào
chất lượng của hệ thống giáo dục. Đặc biệt trong bối cảnh của thời đại toàn cầu hóa
và cách mạng công nghiệp 4.0, thang đo về sức mạnh cũng như năng lực của mỗi
quốc gia chủ yếu là dựa vào “sức mạnh mềm”. Do vậy, mỗi quốc gia đều có sự điều
chỉnh và nâng cao năng lực của nhà nước cũng như vai trò trò quản lý xã hội của
nhà nước trên tất cả các lĩnh vực. Đối với giáo dục, quản lý Nhà nước về giáo dục
và đào tạo có thể được coi là khâu then chốt của then chốt nhằm đảm bảo thực hiện
thắng lợi của mọi hoạt động giáo dục và đào tạo.
Trong hệ thống giáo dục quốc dân, GDPT là bộ phận tiếp theo của giáo dục
mầm non, là nền tảng cho giáo dục đại học, Cao đẳng và Trung học chuyên nghiệp.
Quản lý nhà nước về GDPT có sự thống nhất với quản lý nhà nước về giáo dục nói
chung. Đồng thời, quản lý nhà nước về GDPT có vị trí, vai trò và ý nghĩa chủ yếu
sau:
Thứ nhất, quản lý nhà nước về GDPT là một bộ phận của quản lý nhà nước
về GD Việt Nam, có sự thống nhất về các quan điểm, tính chất và đặc điểm.
5
